Vajada Keçi Manjani

Nasci da me, ti prego

2011-03-31T15:08:00.000-07:00

Sai, so che mi hai amato intensamente,
Mi hai visto da lontano,
Hai avuto bisogno di me.
Della mia carne
Del mio sangue
Del mio ossigeno.
Senza di me non potevi vivere
Amor mio.
Accarezzandoti con il desiderio
Di abbracciarti e tenerti stretto a me.
Aspettando con pazienza il tuo respiro,
Dolce attesa di mamma
Che tua non sarà mai.
Vita debole, mi hai abbandonato
Tra il piacere e il desiderio
Di provare con curiosità
La notte sveglia con fine soave
Sempre pensando a te, aspettandoti.
Amando non sapendo di averti
Nel grembo materno dentro di me.
Svanita la tua esistenza
Accarezzata per un istante.
Ce solo un “Mai” per noi due
Solo una speranza svanita nella fantasia
Di come avresti potuto essere
Amore di mamma, che tua non sarà mai

Vajada Manjani

Besimtarët jo-konformistë, një qasje alternative

2010-12-28T12:17:00.001-08:00

Besimtarët jo-konformistë, një qasje alternative

Vajada Keçi Manjani*

‹‹Fëmite e tu nuk janë femijtë e tu, janë fëmijtë e vetë jetës. Ti i sjell në jetë, por nuk je ti që i krijon. Ata janë pranë teje, por nuk janë pronë e jotja. Mund t’i japësh të gjithë dashurinë tënde, por jo idetë e tua, sepse ato kanë idetë e veta›› - Khalil Gibran.

Në projektligjin për arsimin parauniversitar, i cili i është hapur tashmë diskutimeve të publikut, ndër të tjera në paragrafin 4 të nenit 36 ‹‹ndalohet ekspozimi i simboleve fetare në institucionet arsimore, përveçse në shkollat ku mësohen lëndë fetare››. Ky paragraf lë shumë hapesirë për reflektim, aq më tepër kur i referohet nxënësve që efektivisht nuk duhet të kenë mbushur ende moshën madhore përderisa kryejnë arsimin parauniversitar. Në sferën tonë juridike çdo subjekt i cili nuk ka mbushur ende moshën madhore, edhe pse zotëron aftesinë juridike[1], nuk zotëron aftësinë e veprimit[2]. Pra, për sa i përket minorenit, ai e ka të kufizuar aftësinë për të vepruar apo për të vendosur në saj të interesave të tij, duke mos qënë ende i “aftësuar për veprim” gjer sa të mbushë tetëmbëdhjetë vjeç. Në këtë rast është e thjeshtë të mendosh se një subjekt nën moshën tetëmbëdhjetë vjeçare, që ndoshta ndodhet në një fazë ku personaliteti i tij ende nuk është formuar plotësisht dhe për pasojë e gjen veten në vështirësi për sa i përket ndërgjegjësimit për pasojat juridike të zgjedhjeve vetiake, duhet t’i garantohet mbrojtja juridike kundrejt akteve kushtëzuese që mund të ndërrmarrë. Për aplikimin konkret të institucionit juridik i cili ka për qëllim mbrojtjen e minorenëve nën profilin që përmendem më lart, kjo sferë kërkon bashkëpunimin e atyre faktorëve që në bazë të një marrëdhënieje natyrale janë të aftë të shprehin mbrojtjen më të mirë të tyre, pra, prindërit dhe tutorët[3]. Përballë një të drejte themelore, siç është ajo e edukimit të fëmijeve, prindërve iu është dhënë hapësirë shumë e gjërë për të kryer akte të cilat lidhen me interesat e tyre. Por gjërësia e kësaj të drejte mund të shtrihet vetëm aty ku këto akte bëhen në interes të minorit. Kështu juridikisht mund të shprehemi se është e drejta dhe detyra e prindërve të mbajnë, arsimojnë dhe edukojnë fëmijët e tyre[4], kjo qoftë edhe fetarisht.

Përshkrimi që cituam më lart ka natyrë përmbledhëse, gjithsesi na mjafton që të japim idenë e pasojave delikate që ka ndërhyrja e shtetit në marrjen e vendimeve në interes të minorenit. Por ka nga ata që mendojnë se individi përpara moshës tetëmbedhjetë vjeçare, duhet të lihet i lirë nga presionet apo ndikimet familjare në marrjen e vendimeve të cilat ndikojnë në jetën e tij.

Mund të themi se e drejta për edukimin personal, për formimin njerëzor, për realizimin individual si njeri, si qytetar si punëtor, i takon prindit: vetëm në rolin e mbikqyrësit, gjersa femija të jetë i aftë të vendos vetë, prindërit kanë të drejtën dhe detyrën e edukimit të tyre. Më pas, kjo e drejtë bie dhe kalon në duar të vetë fëmijës, të vetë personit i cili vendos për të ardhmen e tij. Kjo, në aspektin fetar Islam, është e ditur dhe e praktikuar botërisht përderisa fëmijët nuk janë të obliguar fetarisht gjer sa të mbushin moshën madhore, si për praktikat e veshjes ashtu edhe të riteve të tjera fetare. Por kjo moshë madhore mund të mos përkojë me moshën e aftësimit juridik të cituar më lart, atëherë si i bëhet? Në këtë rast, mbikqyrja e prindit duhet të jetë e garantuar dhe i riu të gëzojë hapëzirë të gjërë lëvrimi në nevojat e tij për eksperimentimin e botës shpirtërore fetare e praktike. Në një ambient neutral po, por neutral në sensin e të mos pasurit asnjë shtrëngim apo ndalim të praktikës së tij fetare, as nga shteti e as nga familja për aq kohë sa praktika të jetë e njohur botërisht si jo e dëmshme apo kriminale.

Kushtetuta[5] shprehet qartë se prindërit në funksion mbikqyres kanë për detyrë të edukojnë, të përmbushin të drejtën e femijëve për t’u rritur, për t’u formuar intelektualisht, për të qënë autonom: kjo e drejtë nuk mund t’i rezervohet asnjë personit tjetër, madje as shtetit përveçse në raste të veçanta si jetimoret ku në përgjithësi është shteti që mbikqyr dhe është përgjegjës për mbarëvajtjen e tyre apo edhe kur prindi abuzon me drejtën e tij si tutor duke e shtyrë minorin në akte kriminale qoftë edhe konsensuale apo edhe në abuzime të ndryshme mbi të. Është e drejta e shtetit që të pretendojë mbrojtjen dhe edukimin e fëmijëve[6], por nuk ka të drejtë t’i edukojë ata sipas qëllimeve dhe kritereve të tij. E kemi provuar ketë eksperiment fare mirë në komunizëm, e për fat të keq kemi harruar shumë shpejt gjatë këtyre njëzet viteve se çfarë sjell një shtet i cili ia jep të drejtën vetes për të edukuar simpas doktrinave të tij. Shteti dhe institucionet lokale duhet të pretendojnë që fëmijët të bëhen qytetar të përgjegjshëm, të formuar në aspektin e bashkëjetesës demokratike si dhe në planin e aftesisë punëtore. Feja dhe praktikat e saj, të njohura botërisht si pozitive nuk pengon në këtë proçes. Në një shtet social është detyrë e Republikës të zhvendosë pengesat ekonomike dhe sociale që pengojnë zhvillimin e plotë të qënies njerëzore.

Këtu, vëmëndja ime spostohet nga sfeta private (mikro) në atë publike (makro) për të reflektuar mbi nevojat alternative që sjell implementimi i ketij projekt-ligji në fomën e paraqitur më lart.

Nuk do shumë mend të kuptosh se suksesi i reformës arsimore, nuk arrihet me pengimin e një grupi të caktuar interesi (praktikuesve të riteve fetare) për të marrë pjesë në arsimimin sipas aftësive dhe prirjeve personale, por vetëm duke ngritur cilësinë e procesit mësimor. Sa i përket projektligjit në fjalë, a nuk do të ishte më afër mënd sikur përpiluesit e tij, kur të nisnin punën të konsultoheshin gjëresisht me teologë ekspert të fushës përkatëse? Në rastin konkret të shamive të femrës muslimane a nuk do të ishte me afer arsyjes së paku të pyetet Komunitetin Musliman nëse ajo është thjesht një simbol apo obligim fetar përderisa pohoet se ka një diferencë midis tyre. Kjo do të ishte një mënyrë e mirë për të afruar në vendimmarrje grupet e interesit.

A nuk do të ishte padrejtësi ndaj këtyre vajzave të përjashtohen nga arsimi publik nëse gabimisht akti i tyre i devotshmërisë fetare të deklasohet nga praktikë dhe obligim fetar në një simbol të thjesht fetare i cili hiqet e vihet simbas nevojës apo rastit? Obligimi fetar, është akt pa të cilin një besimtar nuk do të ishte i plotë në besimin e tij ndërsa simboli është fakoltativ dhe që shpreh thjeshtë një përkatësi.

Do të ishin të natyrshme reagimet në rast se shteti do t’i ipte të drejtën vetes të mënjanonte dhe veçonte individë të caktuar nga arsimi i detyruar për t’i dërguar ato në institucione arsimore alternative, jo vullnetarisht por të detyruar nga mos toleranca dhe mos pranimi në ambjente publike për shkak të praktikimit të një riti fetar (vëre: rit fetar dhe jo simbol fetar). Në këtë rast ai duhet të përgjegjësohet dhe të plotësojë detyrat e tij ndaj kësaj kategorie duke mundësuar dhe lehtësuar praktikën e hapjes së shkollave alternative kudo që të jetë nevoja për to. Në çdo fshat, qytet apo zonë malore ku ka nxënës praktikant të detyrimeve fetare të ket shtet që furnizon arsimin e detyrueshëm, qoftë me financim nga fonde publike, ashtu siç ndodh rëndom me institucionet arsimore “paritare” në perëndim. Nëse shteti i largon nga vetja nxënësit që kanë zgjedhur një praktikë fetare atëherë ai duhet të kujdeset që e drejta e tyre për arsimim të garantohet nëpërmjet hapjes së shkollave të cilat i përmbushin si kriteret e arsimit publik ashtu edhe atij fetar, me përmbajtjen e çdo lënde të arsimit shtetëror, kjo, sepse ato në këtë rast do të kryenin nje funksion publik ndaj dhe të financueshëm nga shteti. Shumë vënde evropiane financiojnë shkollat private me fonde publike sipas llogjikës së ekselencës, për derisa këto të fundit garantojnë arsimin publik të detyrueshëm, dhe e garantojnë atë me sukses.

*Autorja po kryen master në INTERNATIONAL COMMERCE /(Seksioni Ligjor) në Padova, Itali

[1] E drejta civile e R.P. të Shqipërisë, Andrea Nathanaili.

[2] Ibidem.

[3] LIGJI Nr.10 347, datë 4.11.2010 Neni 3 pika h) Përfaqësues ligjor” është kujdestari ose familja kujdestare, personi apo institucioni, i cili, brenda tagreve që i janë dhënë nga ligji ose nga gjykata, mbron interesat e fëmijës nëpërmjet kryerjes
apo jo të veprimeve juridike, në emër ose për llogari të fëmijës. http://www.president.al/shqip/info.asp?id=6256

[4] Ibidem. Neni 6 pika: 2. Prindërit/përfaqësuesit ligjorë kanë përgjegjësi parësore të krijimit të kushteve të jetesës për t’i garantuar mirërritjen, zhvillimin, mirëqenien, edukimin dhe arsimimin fëmijëve të lindur nga martesa dhe jashtë martese.

[5] Kushtetuta e Shqiperise: Neni 27 pika ç): Liria e personit nuk mund të kufizohet, përveçse në rastet e mëposhtme: për mbikëqyrjen e të miturit për qëllime edukimi.
[6] LIGJI Nr.10 347, datë 4.11.2010 Neni 36 pika 1. Agjencia Shtetërore për Mbrojtjen e të Drejtave të Fëmijës është person juridik, në varësi të ministrisë që bashkërendon punën për çështjet për mbrojtjen e fëmijës.

http://e-zani.blogspot.com/2010/12/besimtaret-jo-konformiste-nje-qasje.html

Pesha e përgjegjësisë islame

2010-12-05T09:29:00.000-08:00

Ka paralajmëruar Muhammedi, alehjissalatu ues-selam, me thënien:"Do t'ju vërsulen jo besimtarët ashtu sikurse i vërsulen egërsirat pjatës së tyre të ushqimi. Thanë: O i dërguar i Allahut, a për shkak se atëherë do të jemi pak në numër? Tha: Jo! Do të jeni shumë, sikurse shkuma e detit, por Allahu do ta heqë frikën nga gjokset e armiqve tuaj dhe do t'jua fusë atë në zemrat tuaja dhe do t'jua mbjellë dobësimin në zemër". Ne nese sot nuk jemi ne kete gjendje, atehere e kemi punen pisk sepse “paska dhe me keq” ne nje te ardhme…
Çdokush nga muslimanët i cili ka sy për të parë realitetin e sotëm, do të vërejë me trishtimin më të madh sulmet dhe vërshimet e pa fund që reken mbi islamin dhe muslimanët. Çdo dite e më tepër, është i rrethuar nga një propagandë galopante e cila duket se nuk resht, por sa vjen dhe forcohet e rritet akoma e më tepër. Përball këti realiteti, çdokujt do ti priteshin krahët për të ndërmarrë cilëndo nisëm reagimi, shpjegimi a dialogimi. Shpesh herë, bëhet tepër e rëndë për një shpirt besimtari qoftë edhe vetëm të lexojë titujt e artikujve nëpër gazeta e revista, të hap televizionin e të ndëgjojë lajmet, apo qoftë edhe të shohë ndonjë program kulturor a zbavitës, sepse elementët nxitës së urrejtjes ndaj Islamit tashme janë të kudo ndodhura duke sfiduar kështu pohimet e shumta të një tolerance fetare që herë e më shumë po mbetet veç një kujtim. Tashmë kushdo e merr nismën t’i japë vetes kompetencë prej analisti e të flasë mbi këtë fe dhe besimtarët e saj. Duket plaçkë e lirë dhe e pa mbrojtur, me të cilën është e leverdisshme të besh tregëti sepse kudo do të kesh kundershtime, dhe kudo do të flasin për autorin, ndoshta jo në menyrën më të mire si analsit a kompetent, ndoshta do të flasin duke theksuar injorancën e tij të thellë, por gjithesi do të flasin. Ndersa nga ana e palës së lënduar, nuk do të ketë tjetër përveç se pershpërima e asgjë më tepër, mbase edhe ndonjë reagim, por shpesh herë askush nuk ja vë veshin ose askush nuk do t’i japi hapësirën e duhur mediatike në mënyrë që pergenjeshtrimi të perfshijë aq njerez saç perfshiu genjeshtra. Perfundimisht, reagimi i kujtdo muslimani do të jetë i mbytur, e pa zë, do të jetë veç pershpërimë.
Shpesh herë, muslimanët vuajnë nga deshpërimi për gjendjen në të cilën ndodhen në perdjithësi. Te rrethuar nga diskriminime të shumta, sulme të gjithanëshme, përjashtime dhe nxjerrje jasht loje si faktorë të dorës së dytë a të tretë.

Muslimanët janë të mbytur nga një frustracion artificial icili vjen si pasojë e ndrydhjes së kapacitetit të tyre intelektual, si pasojë e mënjanimit, injorimit e përjashtimit të përhershëm dhe të vetëdijshëm të tyre. Të vetëdijshëm, sepse ka një narkozë e cila i bën të durojnë pasojat negative të një situate që gjithmonë është jasht kontrollit dhe që i kalon mundësitë e tyre individuale. Ka hadithe dhe parashikime profetike të cilat i bëjnë të ditur muslimanit se shpesh herë gjendja e atij që mban fenë e Zotit do të jetë si e atij që në duar mban një gacë zjarri me një forcë të madhe durimi. Ai që e bën këtë, duhet të paiset me një vetëdijshmëri të madhe për gjendjen në të cilën ndodhet ymeti dhe vetvetja si musliman. Në një ajet të mrekullueshëm Kuranor, Zoti i madhëruar na jep nje shëmbull kuptimplotë kur thotë se, nëse ju e hidhni vështrimin në qiell, ai do të kthehet tek ju i molisur (Kuran 67:4). Pra, nëse perpiqesh të hedhësh vështrimin në hapësira pa fund, ai do te kthehet tek ty, dhe në fakt, kjo është mënyra më e mire për të parë botën: të shihet më parë vetvetja. Nëse për një çast do të reshtim së menduari për atë çka është gjëndja e muslimanëve sot – që realisht është e vështirë deri në skain e të pa përballueshmes - dhe të përqëndrohemi në atë çka gjithsecili mund të kontribuojë me veten e tij për përmirësimin e bindjes së tij fetare, pra praktikës individuale, do të vinin në mënyrë të pa evitueshme në paralajmërimin e dhënë nga i madhi Zot se Allahu nuk e ndryshon gjëndjen e një populli përderisa ai te mos e ndrysjoje veten e tij. Pra, edhe një herë sekreti i suksesit të masave na paraqitet në varësi të vetë njeriut individualisht. Nëse duam që Islami të ketë vendin e lavdishëm që meriton si fe e përkryer e zbritur nga Allahu, atëherë mendoj se është obligim individual që çdo musliman duhet ta ndjej mbi vetvete të kontribuoj për të, por Allahu gjithsecilit i ka dhënë aftësi dhe mundësi lëvrimi të ndryshme të cilat individi ka përgjegjësi ti kanalizojë në atë çka është më e mira, dhe nëse e ndjen përgjegjësinë para Allahut, ta kanalizojë atë në shfrytëzimin për të mirën e fesë dhe për përmirësimin e gjëndjes së tij në veçanti e të muslimanëve në përgjithësi.

Fundja, kthimi i gjithsecilit është tek Allahu dhe tek Ai është llogaria përfundimtare dhe Allahu do ti paraqesë atë çka përgatitur për vetveten në Akhiret. Ndoshta nga kjo dallohen muslimanët nga sulmuesit e tyre, të parët jetojnë me afsh për shehadetin e tyre (dëshminë se nuk ka Zot tjeter që meriton të adhurohet përveç Allahut dhe se Muhamedi a.s është i derguari i Tij) ndërsa disa të tjerë fitojnë “bukën e gojës” kur me afsh sulmojnë Islamin, por ky mjerim i tyre, ah sa kafshatë e hidhur është.

Vajada

Islami, Perendimi dhe marredheniet burre-grua

2010-10-18T09:42:00.000-07:00

Vajada Keçi (Manjani)

“Islami, Perendimi dhe marredheniet burre-grua”

Islami si fe e përkryer, nuk i ka lënë asnjë shteg rastësisë. Ai ka arritur t’i përshtasë natyrshmërisë së njeriut normat praktike të jetës fetare që nga lindja e deri në varr. Kjo gjithpërfshirje synon ta kanalizojë shumë-llojshmërinë e situatave jetësore në praktika ideale për vetë natyrën e njeriut. Për të përmbushur qëllimin sublim të jetesës në kete botë, Krijuesi çdo qënie e ka ndarë në dy gjini të ndryshme nga njëri-tjetri por që njëri-tjetrin e plotësojnë në mënyrë të përkryer. Burri dhe gruaja, janë krijesa të cilat nga vetë natyra kanë nevojë për njëri-tjetrin, kjo shërben edhe për të siguruar vazhdueshmërinë e qënies njerëzore mbi sipërfaqen e rruzullit tokësor por edhe për të gjetur prehje tek i njëjti lloj. Për këtë, Krijuesi, ka mbjellë në zemrat e tyre meshirë dhe dashuri për njëri-tjetrin duke i falur kështu një prespektivë lumturie për të ardhmen. Ky perceptim ideal forcohet dhe ruhet me fanatizëm në familjet tipike fetare duke bërë të mundur rritjen e një shoqërie të shëndoshë tradicionale dhe me baza të forta fetare. Marrëdhënie të tilla në një çift martesor, ndikojnë në mbarëvajtjen familjare dhe në edukimin e brezave të rinj me baza dhe rrënjë të shëndosha. Natyrisht, emërues i përbashkët në keto familje, vërehet të jetë Islami i cili nxit për konsolidimin e tyre, mbarëvajtjen dhe ruajtjen e marrëdhënieve familjare. Roli që ka gruaja dhe burri në Islam, është i ndryshëm nga njëri tjetri edhe për shkak të natyrës së tyre fiziologjike dhe fizike. Të drejtat e tyre janë të barabarta, edhe liritë e tyre gjithashtu, por diferencë kanë detyrimet që ato kanë ndaj njëri-tjetrit, familjes si dhe shoqërisë. Nuk mund të mohohet se për vetë natyren, mashkulli është i prirur të mbajë familjen duke i siguruar asaj të ardhurat jetike, ndërsa gruaja gjithashtu për nga vetë natyra ka prirjen e përkujdesjes së afërt të familjes duke i siguruar asaj dashurinë dhe mbikqyrjen që i nevojitet. Këto role të këshillueshme për t’u ndjekur paraqesin orientimin kryesor të këtyre dy gjnive, por nuk përjashtojne asesi konvertimin e tyre si dhe përshtatjen e nevojave të ndryshme familjare. Ky lloj fleksibiliteti paraqitet të jetë një nga mirësitë më të mëdha të Krijuesit ndaj njeriut dhe istitucionit të familjes. Kjo për shkak se gjate jetës dhe përpjekjes për të mbijetuar dhe lulëzuar ekonomikisht mund të lindi nevoja për përshtatje të roleve brënda në familje, duke u orientuar kështu në praktika më të gjëra të koordinimit të punës brënda saj. Natyrisht, që teprimet dhe dalja nga natyra e femrës ose e mashkullit nuk do ti shërbente rolit të tyre në kontributin për një shoqëri të shëndoshë por do ta dënonin atë në toleranca herë e më të mëdha gjer në shpërfytyrimin e natyres së tyre. Kjo do të sillte efekte anësore siç është ai i të mos kuptuarit të një kufiri ndarës të së “keqes” nga e “mira”. Një kufi egzistenca e të cilit domosdoshmërisht duhet të garantohet për vetë mbarëvajtjen e jetës në tokë. Karakteristikë e Islamit është se ai i ka të theksuara dhe të percaktuara mirë kufinjtë e tij të cilat janë të ruajtur me rigorozitet pavarësisht kalimit të viteve apo edhe ndryshimit të modave. Kjo i garanton një qëndresë të pa kontestueshme, dhe i fal praktikuesit të tij një stabilitet mbi të cilin mund të mbështetet pa frikë dhe plot siguri përgjat gjithë jetës.
Perëndimi po humbet familjen apo identitetin?
Dijetar dhe studiues të shumtë optimist, pohojnë se një nga dhuratat që Islami mund ti bëjë Perëndimit sot, është familja. Dikur në Perëndim, roli dhe koncepti i familjes mbahej dhe forcohej edhe për shkak të normave të forta fetare katolike apo hebree që mbizotëronin pa dyshim në të. Askush nuk mund të mohojë mirësitë që normat fetare i sjellin shoqërisë në përgjithësi dhe familjes në veçanti. Nëse ato praktikohen, dobitë janë të shumta dhe mbarëvajtja e shoqërive është e siguruar. Kjo për shkak se në fetë e “Njerëzve të Librit” (Ehlil Kitab) ka shenja të pa mohueshme të dashurise se Krijuesit ndaj njeriut. Por a është Perëndimi që ne njohim sot, ai i kohëve të lulëzimit të feve të Ehlil Kitabit? Kjo pyetje është mjaft komplekse për shkak se tablloja që ne shohim sot nuk i përngjan aspak asaj të një shoqërie e cila përcjell vlera Hyjnore. Lëvizjet e shfrenuara feministe kanë tentuar ta shkëpusin femrën nga roli i saj karakteristik në emër të barazisë gjinore dhe të drejtave të barabarta midis burrit dhe gruas. Një prespektivë mjaft e mirë po të ishin marrë parasysh diferencat fiziologjike dhe fizike midis mashkullit dhe femrës do të arrihej një rezultat i kënaqshëm, por fatkeqësisht, ajo që po arrihet është vetëm shpërfytyrimi i saj duke e shnderruar atë në një kopje të shëmtuar të burrit apo ne një figurë e cila blihet me pak. Me pretekstin e feminizmit po promovohet e drejta e gruas për të qënë burrë, nga ana tjetër me pretekstin e homoseksualizmit po promovohet e drejta e burrit për të qënë grua. Të rinjtë nga ana e tyre po lejohen të shkelin çfarëdo kufiri (seksual) që në moshën feminore ndërsa me pretekstin se “jemi akoma të rinj” mosha martesore po shtyhet sakaq, e kur martesa kurorëzohet, divorci është kthyer në një të ardhme të natyrshme të saj në emër të “eksperiencave”. Njerëzit në moshë të thyer po tentojnë të thyejnë çdo limit moshe me anë të standartizimit në mimikën e fytyrës që sjellin operacionet plastike (hunda e vogel dhe e hollë, lëkura e tërhequr dhe e hekurosur, buzët e ënjtura në formë gomardare etj.) Ndërsa gratë e reja, atyre u duhet të analizojnë çdo milimetër të trupit të tyre për ta mbajtur atë të ri dhe në formë. Modernizimi i pa frè, po e çon njeriun ne krijimin e një krijese të re e cila kërkon të sfidojë Zotin. Këtë sfidë njeriu e ka të humbur që në nisje…

Perëndimorët sot, nuk po ushqehen më me frymën e librave te tyre të shenjtë por me vrerin e thirrjeve antifetare. “Rrënjët Kristjane” të Evropës tashmë i shohim vetëm nëpër slogan të strumentalizuar të partive populiste atëherë kur u bëjnë thirrje partiake për përzënien e “Islamikëve” të ardhur nga arabistani. Për fatin e keq të Evropës dhe Vatikanit, Kishat po boshatisen herë e më shume duke mbushur rradhet e partive ksenofobe anti-fetare, e gjithë kjo, në dëm të vlerave të vetë njeriut dhe shoqërisë së shëndoshë që ai kërkon të krijojë. Jo vetëm kaq, por edhe laiciteti vetë tashmë në këto vënde është kthyer në një fe e cila nuk toleron konkurencën me fetë e tjera. Nën petkun e tolerancës ajo shëndërrohet në intolerante në mënyrë totale. Pa bërë asnjë lloj dallimi ndërmjet feve tradicionale të shoqërisë (Krishtërimin dhe Hebraizmin) apo edhe fesë islame e cila e gjen veten të jetë e importuar nga elementët e emigracionit. Një shoqëri në këto kushte nuk mund të rrijë pa pasur normat e saj morale, dhe në fakt norma e saj morale e preferuar dhe e kudo gjendur eshte ajo që quhet “inhibicion” pra, shfrenimi total dhe eksperimentimi i çfardolloj gjëje dhe situate. Ajo çka quhet modernizëm në ditët e sotme me fjalë të tjera mund të përkthehet si “jetë pa limite dhe pa frena”. Kjo ka bërë që në Perëndim, me kohë të shëndërrohen dhe marrëdhëniet burrë-grua si brënda dhe jashtë familjes. Në këtë prizëm, është e natyrshme që Islami, në një kontekst të tillë të konsiderohet si një fe e cila shtyn shoqërinë në ato vlera që sot mund të quhen konservatore. Kjo mund të jetë një prej arsyeve të konvertimeve në masë të perëndimorëve në fenë Islame, aty ku gjejnë vlera konkrete dhe të pa kontestueshme.
Nëse për nje kohë thë gjatë, Islami paraqitej të ishte një fe e cila në krahasim me Evropën e degraduar dhe të humbur mesjetare sillte dritë përparimi dhe revanshi kulturor me çdo të mirë të tij (duke filluar që nga liritë dhe të drejtat e gruas në Islam…) sot ai ka për detyrë ta ruaj Evropën dhe Perëndimin nga degradimi dhe shthurja pa kufinj e cila po e kalb nga brënda. Muslimanët i bëjnë rezistencë me vetet e tyre shthurjeve dhe shëndërrimit që njeriu po i bën vetes ne një krijesë tjeter. Një shëmbull për këtë është vajza me shami, e cila gjendet në pararojë të kësaj mbijetese për shkak të vetë veshjes së saj. Sfidon herë me guxim e herë pa vetëdije realitetin që e rrethon duke simbolizuar një thirrje të heshtur për kthim në moral. Guximi i fortë i cili buron nga bindja fetare e shtyn atë t’i rrezistojë edhe padrejtësisë më të madhe që asaj i bëhet: Të thuash se femrën muslimane e detyron babai ose bashkëshorti të mbulohet, është një prej nënvleftësimeve dhe ofendimeve më të mëdha që mund t’i bëhen inteligjencës femërore dhe llogjikës së saj! Ajo ka aq guxim sa të mari një vendim, e bindur në vetvete për atë çka bën, ti qëndroj asaj si dhe ta mbroj atë deri në fund. A nuk është kjo forcë sublime e një femre?!

Rev. Familja
Tetor 2010

Vetrinizimi Social

2010-09-20T11:30:00.000-07:00

Vajada Keçi Manjani

Vitrinizimi social - shfrytezim i figurës tënde?

Botën e bëjnë njerëzit, kohët ndryshojnë dhe karakteristikat e saj pësojnë evolucion dhe ndryshime thelbësore si pasojë e progresit apo regresit. Zhvillimet ekonomike, janë ato që përcaktojnë mirëqenien fizike të shoqërive, si e tillë në shumë mënyra ndikojnë në marrëdhëniet dhe karakteristikat cilësore të saj. Një shembull për këtë, është shoqëria perëndimore e cila në thelb të zhvillimit të saj ekonomik ka konsumin e produkteve dhe vlerësimin me çmim monetar të çdo elementi të mundshëm. Si e tillë është cilësuar si një shoqëri prodhimi, ajo vetëm prodhon produkte dhe bën gjithçka për t’i këmbyer ato. Shfrytëzon çdo element të mundshëm për arritjen e këtij qëllimi, dhe elementi më i frytshëm është “reklama”. Reklama, bën që produktet të vendosen në vitrinë në mënyrë që të jenë sa më tërheqës për blerësin duke i zbukuruar në mënyrën më të mirë gati-gati dhe ideale. Qëllimi kryesor i saj është pa dyshim ngjallja e endjes dhe dëshirës së madhe për konsumimin e tyre. Për këtë ajo llustrohet, ndriçohet dhe zbukurohet duke i paraqitur ato si produkte përrallore.
Elementet e ekonomisë nuk duken vetëm në vlerën monetare që ato prodhojnë, por edhe në mënyrën e jetesës që ato nxisin. Shoqëritë perëndimore shquhen jo më për shtyrjen që ato nxisin drejt “konsumimit” por ato kanë arritur gjer aty sa të prodhojnë “konsumizëm”, pra ta infektojë njeriun me sëmundjen e blerjes dhe vetëm blerjes së mallrave si qëllim i vetëm i jetës së tij. Paramendoni thënien e famshme që trumbetohet në perëndim dhe është kthyer tashmë si një rregull i përgjithshëm: “Kur je i mërzitur të bësh shopping të bën mirë e të ngre moralin”, pra të shpenzosh para kthehet në terapi kuruese. Nuk është hera e parë që marketingu ndërhyn në mënyrën e të menduarit të masave, mjafton të shohësh shoqërinë e sotme perëndimore nga ky këndvështrim. Ajo karakterizohet nga ”Arti i shikimit”, nga vënia në vitrinë e gjithçkaje me qëllim që të pëlqehet, të tërheqë apo edhe të dallohet nga të tjerët. Kjo shtrihet jo vetëm në produktet e konsumit, por edhe tek vetë njerëzit me figurën e tyre të jashtme apo të brendshme. Dëshira për t’u dukur mund të mos jetë e qëllimshme tek njeriu por vetë kushtet shoqërore në të cilën ndodhemi e nxisin atë për të “pozuar” para një publiku që nuk e njeh e që nuk e njohin, qoftë edhe në gjestet më minimale të përditshme. Ky fenomen sipas Vanni Codeluppi merr emrin “vitrinizim i shoqërisë.” Sipas tij, kjo tashmë është shndërruar në një fenomen social i cili ka hyrë gjer në damarët dhe venat e shoqërive perëndimore aq sa të jetë fenomeni më përfaqësues i kohës sonë: transparenca, zbulimi i gjithçkaje, shpalosja e sekreteve dhe i të fshehtave trupore duke e bërë këtë sikur të ishte një fenomen natyral dhe i pa evitueshem. Kjo shpreh një formë ideologjie absolute, e cila bën që të vendoset vetja në “vitrinë” përballë shikimit të tjetrit në mënyrë sa më idale dhe tërheqëse. Për këtë shkak, shumë studiues e sociologë, e kanë quajtur kulturën perëndimore si: “Civilizimi i imazheve”. Është mjaft e dukshme se forma më e fuqishme e komunikimit në ditët e sotme është pa dyshim paraqitja si mjeti më efektiv për të mbajtur një lidhje të fortë me realitetin dhe ky element paraqitet në formën e tij më të fuqishme në shoqëritë perëndimore: “Vlerat tona, mendimet dhe opinionet që përmbajmë e gjer tek besimet fetare ose jo, janë formësuar në mendjen tonë herë e më shumë në bazë të mënyrës se si kultura vizive (pamja) na shfaqet në jetën e përditshme. [Struken dhe Cartwight, 2001]
Këtij fenomeni, nuk i ka shpëtuar as trupi i njeriut. Është e pa evitueshme në ditët e sotme perceptimi i trupit si një mjet mjaft i rëndësishëm komunikimi, nëpërmjet të cilit individët mund të shfaqin identitetet e tyre sociale. Në veçanti vitrina është një stimul për shikimin i cili nxit pikërisht pasionin e “shikimit” për trupin njerëzor. Në kohët moderne jemi nën vëzhgim. Thjesht duke u paraqitur në publik e vendos veten nën shikimin e tjetrit duke u vëzhguar në detaje nën analizën e jashtme që i huaji i bën paraqitjes sonë. Ky fenomen është i pashmangshëm për sa kohë që jetojmë në një shoqëri e cila monedhën e parë të këmbimit ka paraqitjen e jashtme. Çdo marrëdhënie në shoqëritë perëndimore vërvitet nga “institucioni” i paraqitjes së jashtme. Sipas Michel Foucault “Demokratizimi” i bukurisë ia ka mundësuar të gjithëve që të bëhen të bukur, por kjo në të njëjtën kohë i ka detyruar ata të kujdesen në mënyrë konstante që kjo bukuri trupore të mos u venitet. I ka obliguar ato që vazhdimisht të përdorin mënyra dhe teknika që kjo bukuri të zgjasë sa më shumë të jetë e mundur duke e kthyer trupin në një mjet i cili duhet të sistemohet herë pas here për t’u mbajtur në formë dhe sa më i bukur që të jetë e mundur. Në këtë mënyrë moda shndërrohet në një makinë e cila prodhon njerëz që ndjekin çdo tendencë të saj. Me anë të publicitetit këta njerëz shndërrohen në një treg mjaft të frytshëm për “industrinë e vetvetes” siç e quan Foucart të cilët janë të gatshëm të shpenzojnë gjithmonë e më shumë për të thithur të rejat e modës së fundit. Këtë element ekonomik e ka trajtuar në mënyrë sociologjike edhe Zigmund Bouman duke analizuar efektet e teorive të marketingut modern mbi individin që është në ankth nga tendenca e paraqitjes së jashtme. Është e pamundur të lëmë pa përmendur një nga elementet më tragjike që shfrytëzimi ekonomik i figurës së njeriut ka sjellur në psikologjinë e tij. Një nga problemet që ka sjellë përqendrimi i tepruar në pamjen e jashtme është ajo që quhet “Sindroma e dismorfizmit trupor” (Body Dysmorphic Disorder) që do të thotë të fiksuarit në mënyrë të ngulët në një element të trupit të cilin e quan si një defekt gjer në urrejtje të tij (për shembull një hundë e madhe apo një dekolte e vogël). Në këtë mënyrë, pasuria e shpirtit njerëzor kalon në plan të dytë duke e minimizuar personalitetin njerëzor vetëm në disa detaje anatomike. Këtu qëndron dhe nyja thelbësore, tek fakti se paraqitja në mënyrë konstante e modeleve perfekte nëpër vitrinat e mediave vizive ose jo, bën që individet të vënë në plan të parë në mëndje defektet e tyre në krahasim me atë që u paraqitet si perfekte në mënyrë kaq të vazhdueshme përgjatë jetës së tij shoqërore. “Ky uniformizim kolektiv i paraqitjes së jashtme është derivat i përpjekjes konstante për të përmirësuar atë dhe për ta përshtatur në mënyrë të pavetëdijshme me modelet e suksesit dhe të bukurisë që u imponohen shoqërisë me anë të mediave dhe publicitetit.” [Franco La Cecla, v.b 2002, Itali, f. 174]
Në fakt, është për t’u shënuar fakti se vitrinizimi që individi i bën vetes paraqitet si një lloj arratisje nga realiteti i jetës së përditshme. Vitrina në vetvete është një hapësirë “ëndërre” e cila edhe pse artificiale, të tërheq thellësisht dhe të fton të hysh në brendësi të saj duke iu paraqitur shikuesit si diçka perfekte, ideale dhe pa probleme. Mendo vetëm faktin e rrobave që vishen për jashtë shtëpisë dhe atyre që vishen brenda saj. Kur përgatiteni për të dalë, i largoheni realitetit të jetës së përditshme natyrale, për të marrë një qëndrim tjetër duke e vendosur veten në një “pozë publike”. Ky model përthithet vazhdimisht nga shoqëritë perëndimore dhe në një dozë akoma më të thellë edhe nga ambientet tona. Vitrinizimi, duket se është kthyer tashmë në një fenomen social mjaft të vështirë për t’u çrrënjosur. Natyrisht që dhe veshja e individit paraqitet si një element të cilin ai mund ta shfrytëzojë për t’ia “shtuar vlerën vetes” dhe për të theksuar identitetin e tij shoqëror. Codelupi e ka cilësuar këtë si “Reklama e vetvetes”, pra reklama që njeriu i bën trupit të tij. Çdo element që e përbën jetën e përditshme si atë zyrtare ose jo, vërtitet nën uniformizimin e veshjes dhe qëndrimeve të caktuara në raste të caktuara. Le të mendohet rreth kodeve të veshjes që janë formuar në rastet e takimeve zyrtare për burrat siç është përdorimi i kravatës dhe kostumit apo dhe paraqitja në darkat zyrtare me fustane mbrëmjesh. Le të kujtohet perceptimi kolektiv që është formuar për sa i përket veshjes së kostumit të banjos medoemos në mënyrë që të dilet në plazh me të brendshme dhe një refuzim gjer në absurditet i shoqërisë së përgjithshme kur dikush tenton t’i thyejë këto rregulla duke u larë në plazh me rroba (siç është rasti i Burkini-t të muslimaneve turke). Raste të tilla priten si një krim i patolerueshëm kundrejt kostumit dhe veshjeve që tashmë janë popullore dhe të përhapura masivisht përkundër lirisë së shfrytëzimit të një resursi publik (detit) nga të gjithë brenda rregullave të etikës njerëzore.
Për fat të keq, në vendin tonë, procesi i zhvillimit dhe përhapjes së mediave ka krijuar një lloj hutije dhe mos dallimi nga ana e popullatës së asaj çka është reale dhe asaj çka është imagjinare dhe shpikje. Kjo i detyrohet jo vetëm faktit që për gati gjysmë shekulli vendi ynë ka qenë i izoluar nga zhvillimet shoqërore të kulturave fqinje por i detyrohet edhe kopjimit dhe instrumentalizimit të tyre masiv duke i përçuar shoqërisë sonë çdo lloj zhvillimi të jashtëm si kulturë dhe përparim pa iu detyruar asnjë lloj filtri inteligjent për ta përshtatur realitetin e jashtëm me kapacitetin dhe ritmin e brendshëm të zhvillimit sociologjik. Ka munguar në rastin tonë një institucion monitorimi i ndjeshmërisë së popullit ndaj elementeve të cilat ia kanë përçuar dhe shitur si zhvillim dhe përparim nga mediat formuese të opinionit publik. Këtu nuk bëhet fjalë për organe censure por për elemente që kanë nën vëzhgim injektimin e “ilaçeve” të këtij moderniteti që na janë servirur si zgjidhje për të arritur fqinjët tanë perëndimorë në zhvillimin e tyre. Sipas Paul Virilio në fakt, ngjarjet reale apo edhe ato të shpikura janë zmadhuar dhe amplifikuar aq shumë nga ana e mediave dhe mbi të gjitha e televizionit sa që kanë krijuar një pjesëmarrje kolektive në ngjarje dhe ndodhi aq sa të mos bëhet fjalë tashmë për “opinionin publik” por të një “emocioni publik” ku çdokujt i krijohet jo vetëm i njëjti mendim për një ndodhi por edhe e njëjta ndjenjë kolektive për të.
Nuk është e vështirë të vërehet se ky proces “perëndimizimi” dhe “modernizimi” është kaq i fuqishëm, saqë dhe kultura që nuk janë perëndimore po tentojnë gjithmonë e më shumë të infektohen nga kjo lloj paraqitje duke humbur ndjenjën e të fshehtës dhe misterit që ato gjithmonë kanë ngjallur tek perëndimorët. Ndryshe është perceptimi që Islami ushqen tek individi, duke filluar që nga mbulimi i mashkullit dhe i femrës si dhe ruajtja me rigorozitet e sferës private të jetës familjare. Në fakt Islami, nuk e pozicionon veten as në skajin e përqendrimit total vetëm në aspektin fizik dhe as nuk përqendrohet totalisht në aspektin shpirtëror, por e vendos veten në një sferë të mesme e cila tenton t’i largohet çdo lloj teprimi në ekstrem të sjelljes njerëzore. Paraqitja e jashtme, duhet të jetë në funksion të harmonisë shpirtërore dhe anasjelltas në mënyrë që të kultivohet një njeri i shëndoshë larg manive të individit dhe manipulimeve që atij për interesa të ndryshme tentohet t’i bëhet. Kodi i etikës islame, përmban në brendësi të tij elemente që e mbrojnë njeriun nga përdorimet që mund t’i bëhet figures se tij, si nga moda e shfrenuar ashtu edhe nga manitë e konsumizmit. Islami e balancon njeriun në nevojat e tij duke e ndihmuar të zhvillojë një jetë harmonike dhe në paqe.

Rev. Familja
(shtator, 2010)

2010-09-06T03:42:00.000-07:00

Vajada Keçi (Manjani)
"Kur vlera humbet vlerë''
Numërohet se në çdo fe monoteiste, aktet e adhurimit përmbajnë në vetvete kuptim jo vetëm fizik por sidomos shpirteror. Veçanërisht në fenë islame, qëllimi në vetvete (nijeti) konsiderohet si një element thelbësor në vazhdimësinë e kontaktit të drejtëpërdrejtë midis krijeses dhe Krijuesit. “Objekti” i vetë i këtij qëllimi universal është përkufizuar në mënyrë madhështore brënda kufirit të Teuhidit (Njëshmërisë së Krijuesit). Jo më kot, në hierarkinë e përcaktimit të shtyllave të Islamit (që janë pesë) Teuhidi qëndron në bazë të praktikës fetare, duke formësuar kështu themelet e qëndrueshme të saj, si një burim i cili gjallëron dhe i jep jetë strukturës mbajtëse të Islamit. Të njohurit dhe të pranuarit e Njëshmërise së Krijuesit shndërrohet në një domosdoshmëri pa të cilën çdo praktikë fetare islame do të humbiste vlerën si vepër dhe do të asgjesohej në peshojen e veprave fetare tek vetë Krijuesi. Kështu, ato vepra të kualifikuara si tërësisht mekanike marrin jete dhe kuptim fetar, në momentin që kryhen në përputhje me vetëdijësimin e praktikimit të një riti adhurimi dhe madhërimi. Gjeste të vogla mund të marrin valencë kuptimore sublime nëse shoqërohen nga një “nijet” (qëllim) adhurimi, përkitazi më këtë, edhe veprat e mëdha (siç është rasti me namazin, agjërimin, zekatin dhe haxhin) mund të humbin tërësisht vlerë nëse privohen nga ky element thelbësor.

E vrojtur në këtë prizëm, praktikimi fetar, konceptohet si nje nga ndërmarrjet më serjoze dhe personale në jetën e një individi. Veçanërisht, ritet dhe praktikat fetare të Islamit gjënden të lidhura ngushtë me njëra tjetrën si nga aspekti praktik po ashtu edhe nga ai kuptimor: “çdo gjest i bërë duhet t’i dedikohet qëllimisht vetëm Allahut”. Ky element thelbësor, ka aftesinë ta shtrijë kuptimin e tij gjer në skajet e veprimtarisë njerëzore. Jo më kot Islami trajtohet si një sistem i mirëfilltë jetese dhe jo vetëm si një fe me rituale të caktuara shkëputur nga rrjedha e jetës së rëndomte e individit. Rituale të cilat nuk mund të dalin nga korrnizat fetare për vetë faktin se do ta humbisnin vlerën e tyre si të tilla. Shtrohet pyetja: çfare vlere do të kishin këto rituale po ta humbisnin vetë esencën që i përbën? Përgjigja në Islam vjen natyrshëm po të vërejmë se praktikimi i pjesshëm i çdo rituali fetar duke e privuar atë nga qellimi i përqëndruar në Teuhid do ta gjymtonte vlerën që kjo praktike përçon në vetë jetën e individit. Në fakt, ky koncept është përshkruar më së miri nga PARVEZ MANZOOR ne esenë e tij “Struktira konceptuale Islame” (publikuar i perkthyer ne gjuhen shqipe nga siti i internetit vizioni-islam.com) kur shprehet se: “Çdo diskutim i etikës në Islam, duhet që patjetër të rrjedhë nga teuhidi, duke qenë se ai është pjesë thelbësore e besimit islam. Në Islam, etika është e pandashme nga feja dhe ndërtohet tërësisht mbi të. Islami është, mbi gjithçka, pohim i sigurisë së teuhidit; njëshmërisë së Zotit. Si rrjedhim, teuhidi është parimi metafizik dhe teologjik par excellence, që i jep fesë Islame profilin unik dhe morfologjinë e saj të veçantë. Parimi i njëshmërisë, vlera mbështetëse kryesore e besimit të Teuhidit, është interpretuar në Islam si një aksiomë teleologjike: Zoti, i cili e ka krijuar universin, është gjithashtu synimi i tij përfundimtar. Në fakt synimi përfundimtar është një për gjithë universin, duke përfshirë të gjitha qeniet dhe krijesat. Ky synim është Zoti.” Për këtë arsye, praktikat fetare të privuara nga besimi në Zot janë shterpë dhe të pa vlefshme.

Forma apo qëllimi?

Siç thamë edhe më lart, rituale të caktuara marin valencë fetare kur theksohet vetëdijësimi tek individi se gjesti që po bën nuk i dedikohet askujt tjetër përveç Krijuesit të tij. Paçka se esenca mistike dhe fetare e agjerimit të Ramazanit vazhdon të përcillet përtej ambjenteve rigorozisht fetare të ndërtuara nga besimtarët praktikant, gjithsesi ndihet nevoja e trasmetimit dhe thellimit të ndjenjës kolektive të shenjtërise së këtij muaji përtej traditës popullore. Kjo shenjtëri tregohet duke e përcjellur ushtrimin e saj në të gjitha sferat dhe aspektet që e rrethojnë. Do të ishte e udhes të transmetonim shëmbuj për ta ilustruar rëndësinë thelbësore që zotëron qëllimi në vetë pranueshmërinë e veprës së praktikës fetare. Por mund të mjaftohemi në këtë shkrim në shqyrtimin e këtij elementi për sa i përket një prej shtyllave bazë të fesë islame, pra agjërimi i muajit të Ramazanit.
Ndodh që për shkak të mos informimit mbi rregullat e brëndshme të agjëritmit (sinqeriteti dhe nijeti) apo edhe neglizhimit dhe mos dhënies përparësi atyre, ata të cilët dëshirojnë ta praktikojnë atë duke shoqëruar muslimanët gjat muajit të Ramazanit, rrezikojnë të krijojnë huti në vetë kuptimin esencial të tij. Kjo për shkak se si e tillë konsiderohet si një vepër e cila ka valencë të fuqishme shpirterore dhe praktike, dhe kjo bën që të konsiderohet domosdoshmerisht si shenjë e bindjes ndaj Allahut (xh.sh). Siç shprehet dhe Krijuesi i gjithësisë në Kur’anin Fisnik , se tek Ai nuk arrin vepra materjale dhe fizike por arrin bindja e besimtarit ndaj urdherave të Tij [“Tek Allahu nuk arrin as mishi as gjaku i tyre,por te Ai arrin bindja (devotshmeria) e juaj…” (El-Haxh:37)]. Në këtë kontekst, duhet të kihet parasysh mirë se agjërimi pa një qëllim të kanalizuar nëpërmjet bindjes ndaj Allahut, e kthen veprën e largimit nga ushqimi në thjesht uri dhe etje. Pra, duke minimizuar dhe zhvlerësuar kështu një nga elementët më sulblim dhe kuptimplotë të fesë Islame.
Është e natyrshme që një praktike kaq e përhapur dhe e kapilarizuar në popullin tonë për shkak të traditave të lashta fetare, të përcillet gjërësisht në popullsinë e cila ende nuk e ka harruar dhe asgjësuar vetëdijësimin e saj fetar. Madje kjo vërehet edhe tek rezonanca e mënyres se si muslimanët e jetojnë atë në potencialitet të plotë, e kthen agjërimin në një nga eventet populore më të përhapur dhe më domethënës në kombin tonë.

Muslimanët praktikant, mbeten percuesit më të denjë te kesaj praktike, të cilet e kane kuptuar teresisht rendesine e saj. Qëllimi kryesor i këtyre të fundit, natyrisht që mbetet të jetë ai i përçimit të vlerave të sakta dhe origjinale të vetë agjërimit në ambjentin që i rrethon duke kontribuar në vetëdijësimin e tyre për këtë përgjegjësi. Paçka se esenca mistike dhe fetare e agjerimit të Ramazanit vazhdon të përcillet përtej ambjenteve rigorozisht fetare të ndërtuara nga besimtarët praktikant, prap ndihet nevoja e trasmetimit dhe thellimit të ndjenjës kolektive të shenjtërise së këtij muaji përtej traditës qytetare dhe mundësisë së venitjes së saj.
Egzistojnë familje muslimane në të cilat Islami shfaqet si një traditë e zbehtë dhe ku rëndësia e gjërave është zhvendosur ose spostuar në një sferë më tepër praktiko-tradicionale se sa praktiko-fetare. Të gjithë së bashku, duhet të kontribuojmë në rigjallërimin e këtyre traditave familjare duke ja kthyer dhe një herë kuptimin e vërtetë të esencës spirituale të tyre. Kjo sjell përkthimin në mënyrën më të mirë të nevojës që ka populli jonë për besim dhe vlera fetare.

Shpesh herë ndeshemi në individ tek të cilët agjërimi është shëndërruar në një praktikë e cila ka përjashtuar totalisht valencën fetare prej vetes. Raste të tilla mund të përmëndim ata të cilet e kanë zhvlerësuar agjerimin e ramazanit duke e kthyer thjesht në një rast të volitshëm për të nisur dieta rigoroze dhe afatgjate (?!?!), apo të tjerë të cilët për arsye jo fetare dëshirojnë të konformohen me grupet e besimtarëve (agjërimi pa qëllim adhurimi, apo për t’u dukur). Për sa i përket këtyre rasteve vlen ajo çka tham më lart. Kjo do te ndihmonte në zbehejen e perceptimi publik se të agjëruarit ndihmon në mbarëvajtjen e dietave apo në humbjen e peshës trupore. Në këtë kontekst vlen të përmëndet se vetë nutricionistët nuk e klasifikojnë agjërimin si dietë, por si regjim ushqimor i mirëfilltë i cili veçori karakteristike të tij ka ngrënien në orare të caktuara dhe domosdoshmerisht të rrespektuara në mënyrë rigorozisht konstante. Për më tepër, nuk raportohet prej tyre ndonje rënie e konsiderueshme në peshë të praktikuesve të agjërimit. Arsyja në dukje është e thjeshtë: kjo praktikë nuk karakterizohet nga mosngrënia totale, por nga spostimi i ngrënies dhe pirjes në orare të caktuara. Ky lloj rigoroziteti dhe disipline ndihmon në metabolizmin e trupit të njeriut duke i imponuar një regjim ndryshe nga ai monoton si dhe duke e regjur individin me një rigorozitet në ndarjen e kohës për nevojat e tij fizike. Prandaj, praktika e të agjeruarit për qëllime rënie peshe, nuk ka baza të justifikueshme për aq kohe sa kjo nuk e kryen këtë funksion përkunder opinionit që mund të jetë krijuar në perceptimin publik. Në aspektin fetar, agjërimi për arsye dietologjike apo pa arsye fare, përshtatet më së miri me fjalët profetike të Muhamedit a.s i cili me të drejtë e përshkruan këtë gjëndje si e tillë që ofron thjesht “uri dhe etje” . Për më tepër nutricionistët, nga ana e tyre, janë të bindur se të larguarit vullnetar nga ushqimi në mënyre totale dhe pa ndërprerje paraqet një rrezik të dukshëm për shëndetin dhe vetë jetën e njeriut, ndërsa për sa i përket largimit të pjesshem (siç eshte rasti i muajit te ramazanit) është më se i këshillueshëm dhe i rekomandueshëm për përmirësimin në patologji të ndryshme. E theksoj minimalisht këtë fakt, për shkak se mendoj se agjërimi i Ramazanit ka më shumë për të ofruar se sa thjështë një regjim ushqimor të shëndetshëm dhe të ekuilibruar. Ashtu si urdhëresat e tjera fetare, dhe agjërimi i Ramazanit ka filozofinë e tij, pra arritja e disa objektivave të caktuara shpirtërore dhe sociale. Çkuptim do të kishte të thuash se agjërimi të bën mirë fizikisht ndërkohë që anashkalojmë objektivin thelbësor të tij: arritjen e kënaqësisë së Allahut! Ne si komunitet, mendoj se duhet të nisim një fushatë sensibilizimi të shoqërisë sonë në fokusimin e saj tek vlerat primare të praktikave tona fetare, duke u larguar kështu nga gjetja e vazhdueshme e justifikimeve se kjo apo ajo praktikë fetare ka këtë apo atë dobi duke anashkaluar thelbin e duke vënë në plan të parë pasojat. Në këtë rast, edhe praktikimi i tyre do të ishte më i vetëdijshëm dhe i pastër, e pas kësaj le të mirëpresim me kënaqësi dobitë e tyre duke qënë se Zoti jonë është shpërblyesi më i mirë për to.

Rev. Familja
Shtator 2010

2010-09-02T12:41:00.000-07:00

Vajada KEÇI (MANJANI)
Brescia, Itali

VELLOJA ISLAME DHE PRESIONET E JASHTME

Asmae Dachan: “Kam mbuluar kokën, por jo dhe mendjen”.

Opinioni publik apo edhe privat që kanë perëndimorët sot e kësaj dite për sa i përket vellos islame është shumë kontradiktor, dhe lidhet ngushtë me mospranimin e identiteteve të shumta që përbëjnë qenien komplekse të njeriut. Edhe pse jetoj në Itali me vello islame mbi krye, jam e bindur se qëndrimi i italianëve mbi këtë element është pothuajse i njëjtë me atë të francezëve, spanjollëve, holandezëve e kështu me radhë. Kjo për dy arsye konkrete: E para ka të bëjë me llojin e politikës që po përfshin Kontinentin e Vjetër i karakterizuar nga dalja në skenë e partive të djathta ksenofobe të cilat si politikë kryesore të tyre kanë ushqimin dhe më pas instrumentalizimin e ndjenjës së frikës kolektive. Ato në qendër të programeve të tyre elektorale mbartin çrrënjosjen e emigracionit duke u përqendruar kryesisht në disa simbole që ata i quajnë “të huaj” në botëkuptimin europian. Njëri prej këtyre simboleve është pikërisht velloja islame. E tillë u mor në “shënjestër” si element më i dukshëm i fenomenit të emigracionit, si dhe më i lehtë për t’u etiketuar dhe “luftuar”. Ndërsa arsyeja e dytë, mbetet të jetë përdorimi masiv, pra instrumentalizimi i kësaj ”frike nga e huaja”, prej mediave vizive dhe të shkruara si për arsye të aleancës me politikën në problematika sociale të shpikura prej saj, ashtu edhe për kërkimin e vazhdueshëm të tyre të rritjes së shikueshmërisë, pra “audiencës”.
Vë në dukje një element mjaft të rëndësishëm që mendoj se duhet theksuar: Velloja islame, në vendet perëndimore, paraqitet si një element i cili është shfaqur masivisht përkitazi me fenomenin e emigracionit të familjeve muslimane në vendet e industrializuara europiane. Paçka se Europa krenohet me rrënjët e saj kristiane dhe ka në gjirin e saj femra me vello katolike, gjithsesi velloja islame është klasifikuar botërisht në mendjen e tyre si një element i ri dhe i huaj për këtë kontinent. Mediat në Itali, në mënyrë të vazhdueshme ndikojnë në mbajtjen gjallë të perceptimit negativ të masave mbi këtë fenomen duke ushqyer gjithmonë e më shumë kronika të fryra të pikturuara të realiteteve të rëndomta për të përfituar bujën mediatike të karakterizuar nga shikueshmëria tej mase e lartë e programeve televizive të cilat krijojnë në brendësi të tyre, një përballje të dhunshme të të dyja kulturave (asaj islame dhe asaj katolike). Kjo i jep publikut një perceptim relativ sikur inskenimi i konflikteve të shpikura mediatikisht përbën realitetin që e rrethon. Me këtë abuzim të fuqisë së saj, media vizive arrin të përhapë botërisht efektet që ajo dëshiron, jo vetëm duke manipuluar “opinionin publik” por duke e shndërruar atë në një “emocion publik”, siç pohon Paul Virillio, emocion ky i cili përhapet në vende të ndryshme te botes njëkohësisht.
Në këto shoqëri, elementi i medias tenton të krijojë dhe të ushqejë një imagjinatë kolektive të caktuar për figurën e femrës me vello islame. Ato e krijojnë këtë perceptim duke u bazuar kryesisht në stereotipe të shumta të përhapura në popullsi. Në imagjinatën kolektive femra me shami paraqitet si e “robëruar nga familja, e detyruar që në vegjëli të martohet me mesoburra në moshë shumë herë më të madhe se e saj, të zgjedhur dhe imponuar me dhunë nga “i ati padron” i cili i dhunon fizikisht dhe psikologjikisht brenda mureve të shtëpisë çdo femër që gjendet në brendësi të saj. Për të mbuluar shenjat e kësaj dhune të ushtruar mbi femrat ato i detyrojnë të mbulojnë çdo centimetër të trupit të tyre me tesha të gjera dhe të trasha...“ Kjo imagjinatë kolektive dhe shumë të tjera të ngjashme të përhapura masivisht, shkon edhe më tej aq sa të pohojë se “femra muslimane perceptohet (ose tentohet të paraqitet prej tyre) si një femër e gjorë e cila duhet shpëtuar nga zgjedha e padronit të saj mashkull brenda familjes. Ata (pra perëndimoret) duhet ta lirojnë medoemos nga kjo zgjedhë fatkeqe. Si simbol i këtij lirimi donkishotesk nga ana e tyre merret zhveshja e femrës muslimane nga “shamia-burg” që e detyruar dhe e imponuar nga prepotenca mashkullore e mban veshur si simbol të robërisë dhe nënshtrimit të saj ndaj burrit”. Fatkeqësisht ky makinacion mediatik merret si i mirëqenë nga pjesa më e madhe e popullsisë e cila bindet lehtë prej “vërtetësisë” skenike e pohuar nga fakte të marra nga ndonjë tribù afrikane apo aziatike prej dorës së ndonjë krimineli mashkull, duke harruar se fatkeqësisht çdo shoqëri ka thyesit e ligjeve të saj, e një mijë e një të liga kanë pushtuar botën jo për faj të fesë por të mungesës së saj. Natyrisht që kjo imagjinatë kolektive është e ushqyer dendur nga promotorë socialë të lëvizur drejtpërsëdrejti nga dy elementët e lartpërmendur, pra media dhe politika. Kështu, libra si “Murata Viva”; “Gjuetari i balonave” apo dhe mjaft të tjerë të shkruar nga individë nga vende me kriza të thella sociale për shkak të luftrave që përjetojnë, si Iraku apo Afganistani, e gjejnë veten të promovuar në masë të gjerë nga organet propaganduese si një liri shtypi e mohuar në vendet e tyre dhe e gjetur në perëndim. Si një realitet që duhet ndryshuar nga “shpëtimtari” i ndodhur në perëndim, ndoshta kjo është dhe mënyra që perëndimi dëshiron ta shohë vetveten. Në këto libra, hyjnizohet kultura perëndimore dhe demonizohet ajo orientale me shembujt më negativë të paraqitjes së këtyre problemeve sociale të cilat janë më tepër pasojë e traditave endemike sesa të një praktikimi të saktë të Islamit. Duke anashkaluar faktin se sikur Islami të praktikohej në formën e duhur, këto probleme nuk do të kishin ekzistuar kurrsesi. Fatkeqësisht kjo lloj literature e instrumentalizuar dhe e programuar për të krijuar skandal dhe çorientim, ka gjasa të ndikojë dhe te devijoje botkuptimin e asaj mase të popullsisë e cila tenton me kuriozitet që të mësojë diçka më shumë mbi këto femra. Vendosen në një rrafsh të njëjtë vlerësimi, të gjitha femrat e mbuluara, si ato që jetojnë në një kontekst lirie dhe demokracie ashtu dhe ato që jetojnë të detyruara nën kontekste ekstreme diktatoriale apo edhe destabiliteti social për shkaqe madhore lufte dhe krizash, shiten sikur të ishin probleme edhe në ato vende ku lulëzon liria e veprimit dhe e praktikimit të shëndoshë të parimeve fetare. Këta faktorë instrumentalizohen dhe përçohen në shoqëri si probleme universale, të cilat gjenden kudo që gjendet një femër me vello islame. Shembull konkret për një fenomen të tillë është pikërisht Shqipëria. Perceptimi i lartpërmendur, është importuar edhe në vendin tonë edhe pse problemet e emigracionit të shtetasve nga vendet arabe nuk përbëjnë peshë sociale të konsiderueshme (siç mund të jetë fjala bie në Itali, Francë apo Gjermani) por kryesisht femrat me shami janë vendase dhe jo emigrante të ardhura nga vendet arabe apo gjetkë. Nga rrethe të caktuara interesi në Shqipëri ato tentohen që të paraqiten si femra të dhunuara dhe të detyruara nga familja. Ky është shembulli i radhës i interpretimit të një teorie të importuar nga vendet perëndimore e marrë shabllon nga shqiptarët pa i bërë aspak një filtrim në bazë të situatës dhe problematikave sociale në Shqipëri. Ajo nuk përputhet me problematikën reale të mbulimit islam tek femrat shqiptare, duke qenë se përqindja më e madhe e tyre e kanë bërë këtë gjest duke qenë plotësisht të kundërshtuar nga familja, madje dhe nën dhunim apo presioneve të tyre ndaj saj, me qëllim që të privohet nga liria e veshjes sipas rregullave fetare.
Për sa i përket politikës, ajo është një mjet i fuqishëm opinionbërës në vendin ku ndodhem duke qenë se mediat kryesore janë në pronësi të eksponentëve të lartë politikë (grupi Mediaset është në pronësi të kryeministrit Silvio Berlusconi i cili ka një aleancë qeveritare thelbësore me partinë ksenofobe “Lega Nord” ndërsa RAI është një rrjet televiziv shtetëror, pra i kontrolluar nga organet qeveritare) të cilët i japin rezonancë të konsiderueshme propozimeve ksenofobe dhe kryesisht anti-islame. Duke qenë se pikërisht këtu në Itali nuk kanë ekzistuar elemente islame kaq të përhapur dhe të kapilarizuar në jetën e përditshme të çdo italiani sa për të formuar një opinion autonom dhe të pa ndikuar nga çka thamë më lart. Në këtë mënyrë dhe velloja islame e cila nuk mbahet vetëm nga emigrante të ardhura nga vendet islame por edhe nga italiane të konvertuara e të kthyera në muslimane, tentojnë ta përçojnë në botëkuptimin publik si një element të huaj i cili kushdo që dëshiron ta mbajë atë le të “shkojë në vendin e vet” pa marrë parasysh se shumë syresh janë në “vendin e vet” duke qenë shtetase italiane që nga lindja! Të tillë, kanë kontribuar në formimin e një opinioni publik të pa precedent refuzimi të vellos islame si një simbol real i lirisë së femrës për të vendosur vetë fatin e saj në përgjegjësi të plotë para Krijuesit të gjithçkaje.
Në realitetin e përditshëm vëren se gjithkush ka një perceptim të vetin për lirinë e individit. Mund të arrish të takosh njerëz të cilët janë mjaft të hapur ndaj lirive dhe hapësirës personale që një individ duhet të gëzojë por kjo për aq kohë sa nuk ke ndonjë ndërveprim interesash me to. Të ndihmuar nga impakti që emigrimi i ka sjellë kontaktit të njerëzve me kultura të ndryshme të cilat dashje pa dashje bashkëjetojnë në të njëjtin territor, është mundur të zbutet disi ashpërsia e perceptimeve që u imponohet individëve nga elementët e jashtëm të sipërpërmendur. Sado tronditëse të jetë përballja e një femre muslimane me mendime të tilla, ato gradualisht arrijnë ta ndryshojnë këtë perceptim tek njerëzit me vetë shembullin që japin në jetën e përditshme. Shembuj këto, konkret të një pavarësie dhe lirie reale të admirueshme që gëzojnë nga Islami.

rev. Familja
(gusht, 2010)

Ajo ditë e zakonshme

2010-07-20T06:08:00.000-07:00

Duke hecur rrugës, e perqëndroj shikimin mbi një stendë të kuqe. Sipër në të ishin të shkruara fraza rreklamash tashmë të bëra krejtësisht të pa lexueshme nga grisjet e shumta që kishin marrë ato ditë. Shtresat e letrave të posterave elektoral krijonin më tepër ndjesinë e shkatërrimit dhe rrëmujës së një fushate të egër partiake. Dikush kishte grisur një ditë më parë posterin e kandidatit të seksionit pranë lagjes ku banoj dhe kishte vendosur të zhubravitur mbi siperfaqen e stendës një tjetër fytyrë kandidati me një tjetër zlogan tashmë të njëjtë me të tjerat. Unë mbeta aty përballë duke e vështruar me vëmëndje sipërfaqen e telës e gati sa nuk u neverita nga buzëqeshja e shtirur e kandidatit për kryetar bashkie. “Shpresoj të mos fitoj ky -thash më vehte-se më pas çdo gjë do të katandiset për më keq. Fundja, unë nuk do të rri gjat në këtë vënd, le të bëj çtë dojë”. Eca përpara e pas disa hapash mora kthesen që të çonte për tek rrugica e pallatiti tim. Edhe ai prej disa kohësh tashmë kishte rënë preh e luftes së posterave. Gjithmonë pyesja veten se kur ishte momenti që i zëvëndësonin, se në ç’ore vinin pjesëtarët e një partie për t’i heq ato të partisë tjetër e kur vinin këto për t’i hequr të tyret, a mos vallë takoheshin ndonjëherë me njëri-tjetrin? Tek sa imagjinoja skena zënkash cubërie partiake hyra në shkallët e pallatit duke u gjëndur heshturazi në shtëpi. Si gjithmonë, nxitoja për t’u zhveshur duke mos ditur se çka të hiqja më përpara: gishtat e këmbëve largonin sandalet, gishtat e duarve largonin spilat, mbas disa sekondash e gjeja veten me flokë të liruara e me rrobat e shtëpisë. Mbas një freskimi të shpejtë me ujë të ftohtë zhytesha e çliruar në krevatin tim të rehatshëm. Ajo dhomë nuk kishte tjetër përveç se një krevat e një skrivani, aq më mjaftonte. Gjdo gjë ngadalësonte përreth meje, ndërsa për brënda nxitimi më gërryente. Nuk dija çka të bëja më përpara, mendoja për drkën e cila duhet të ishte gati, për shkrimet e mia që më prisnin në kompiuter për mailat që më duhet të lexoja urgjentisht, për nepsin që me kish kapluar ndaj asaj kajsisë që ishte në frigorifer, duhet të lexoja ende librin që shkarikova dje nga interneti, ende artikulli për përkthim, më priste skadenca e materjalit për botim, redaktimi i librit po më tërhiqte, telefonata në sekretari duhej bërë me urgjencë, provimi po më priste mbas 2 ditësh e provat për programin televiziv do te zhvilloheshin në mbrëmje para se të shkonim për të ngrënë darkë ndërsa letrat për t’u postuar gjëndeshin të grumbulluara përmbi tavolinë! Ohh, nuk po mundesha më të mendoja! U ula në krevat me duar mbi koke e heshtur për disa sekonda me rradhë. Si herët e tjera në kësi rastesh mbingarkese, vendosa të bëja një listë me të gjitha punët e rëndësishme që më prisnin në bazë të rendit kohor dhe urgjencës së tyre. Mbas shkrimit me detaje të gjithë punëve që më prisnin, nis të përgatis menjëherë qumështin e ftohtë me nescafé dhe përfundoj kajsinë time të shumëpritur. Shijoja relaksin sikur çdo punë që më priste, tashmë e renditur në letër, të ishte e sistemuar dhe e renditur edhe në mëndjen time. Renditja e tyre më largoi çdo kaos dhe panik që me ishte krijuar, e qetësia e pushimit me kaploi. Veranda freskonte vapën e mesditës me anë të rrymës se ajrit që shtriheshe përgjat siperfaqes së saj pa pushim. Kodra e ndodhur përballë të frymezonte freski nga vetë ngjyra jeshile e pemëve të larta që përshkruante sipërfaqen e saj. Gjelbërimi për shkak të pranverës së sapo kaluar ishte akoma më i fuqishëm. Provoja të imagjinoja sikur mbas saj të ishte deti i cili gjëmon me dallgët e tij mi shkëmbinj, por vapa pickuese me kujtonte se ndodhesha në atë qytet të rrethuar nga malet. Ajo shije më trasportoi në kujtimet e qeta të tetëvjeçares kur me shikimin e lodhur nga vëmëndja e stërzgjatur nga mesimi në klasë, përtej dritares vështroja “kallmin” e Durrësit pas se cilit gjëmonte deti Adriatik. Djemt e klasës më rrëfenin se në atë kodër kishin zbuluar tynele të ndërtuara që në kohë të pushtimit të Italisë dhe Enveri kishte urdheruar të shfrytëzoheshin për qëllime militare.. Mbas gotës së frapésë vëndin e kishin zënë “lulet e diellit” që mami mi kish dërguar simbas porosise që nga hera e fundit që kish ardhur për rinovim dokumentash. U ndieva e kënaqur, e tek sa lulet e diellit nuk po mbaroni, unë nuk po dia të reshtja së ngrëni. Më duhet gjithmonë një forcë e madhe për ti dhënë fund nepsit tim, edhe pse ky i fundit nuk ndikonte aspak në atë shëndoshje që nëna shpresonte prej meje. Përtej verandës zërat e studenteve në oborr sikur më zgjuan dëshirën time për të zbritur e për t’ja nisur studimit serisht. Mbledh rrobat e hedhura mbi krevat e nisem të rivishem për të dalë. Kësaj rradhe me një përtesë më të madhe se zelli me të cilin u pata zhveshur në të hyrë. Mbath përsëri sandallet, e kërkoj nëpër dhomë se ku i kam hedhur spilat e shamisë. Asnjë hërë nuk i gjej në vënd ato të shkreta spila e gjithmonë më humb nga një nëpër dhomë. Buzëqesh me imazhin që më krijohet në mëndje tek sa i kërkoj nëpër çimento, ndoshta ndonjë dite duke u ulur diku do të më ngulen në trup mua apo dikujt tjetër. Zgjedh ngjyrën e shamisë më të përshtatshme e pasi e vendos mbi kokë, mbyll dhomën e zbres në sallë të studimit.

Qershor, 2010
vajada

2010-07-13T11:59:00.000-07:00

Le maniere per demolire l’Islam in Albania

http://www.mondoraro.org/2010/07/12/le-maniere-per-demolire-lislam-in-albania/

Ermal Bega, Direttore dell’Istituto di Studi Orientali a Tirana, racconta approfonditamente, in questo testo, la recente storia dell’Albania, dei suoi regnanti e governanti, e di come, nell’arco di un secolo, l’Islam, la religione cui appartiene l’80% della popolazione albanese, sia stato demolito e strumentalizzato, prima con l’avvento del regime comunista ateo e materialista e poi, con l’avvento della democrazia, da parte di uomini politici più o meno loschi e immorali che non avrebbero rispettato il volere della popolazione di fede musulmana. L’auspicio è che l’Islam torni ad occupare un posto preponderante per la società albanese, come accadeva originariamente, senza dover scendere a patti o compromessi di vario genere per dichiarare e manifestare il proprio culto.

L’Albania, o meglio dire “l’Albania dell’anno 1912” (anno in cui essa venne divisa in quattro parti, tre delle quali furono “regalate” agli stati limitrofi ad essa), è uno dei paesi con il maggior numero di popolazione mussulmana in Europa (più del 80% della popolazione). Qualora calcolassimo gli indici percentuali della popolazione musulmana su tutto il territorio etnico Albanese, vedremmo che la suddetta si sposterebbe fino ad arrivare alla cifra del 98%. Evidentemente questa fu la ragione principale per la quale nella “Conferenza degli Ambasciatori” a Londra nel lontano 1913, vennero stabiliti i confini politici dell’Albania come gli vediamo oggi. Questa fu la maniera più facile per dividere e dominare queste terre con la maggioranza assoluta di abitanti musulmani in un territorio Europeo. E così avvenne. Le potenze straniere ci divisero, ci misero in conflitto, ci lasciarono in uno stato di povertà assoluta imponendoci tutto quello che dovevamo fare mettendo le loro pedine al governo a fare solo e soltanto i loro interessi. Così, questi musulmani poveri economicamente ed indifesi di fronte a tale dominio vennero messi al loro servizio. Tale strategia non fu eseguita soltanto nelle terre albanesi, bensì anche nel allora debole Impero Ottomano e nei territori arabi i quali vennero divisi in quasi venti stati con governi diversi tra loro.

Ma ritorniamo al nostro discorso che tratta le ragioni e i metodi usati per la disintegrazione della nostra identità musulmana albanese. A cominciare dal ex primo ministro albanese Fatos Nano il quale in un incontro organizzato dal Consiglio del Europa disse che l’Albania non può più essere identificata come un paese con maggioranza della popolazione mussulmana, [anche se la percentuale dei musulmani in questo paese è altissima (80%)] perchè tra questi fedeli dell’Islam in Albania, solo una piccola percentuale tra di loro è praticante, l’altra parte di religioso ha solo il nome… D’altro canto egli non ebbe tutti i torti. Provenendo quest’ affermazione da colui che dirigeva il governo Albanese ed il partito Socialista (PS) non stupisce il fatto che egli stesso e la magior parte dei membri di questo partito sono della fede cristiano- ortodossa (molti dei quali non sono nemmeno di origini albanesi bensì sono greci, vlach, rumeni, slavi ed anche ebrei ect.). In questa sede non si ha l’intenzione di menzionare nomi in particolare, perchè questo elemento si può intravedere in modo chiaro dalla loro religione, i loro nomi e cognomi i quali non hanno la provenienza né Albanese né musulmana. Vale la pena accennare ad un fatto molto rilevante in merito: per gli albanesi era d’uso comune allo scopo di farsi distinguere dai loro vicini limitrofi, usare nomi e cognomi di origine musulmana (in questa sede si prende in considerazione anche qualche famiglia ebrea la quale per far perdere le tracce della loro origine si sarebbe “islamizzata”). Un esempio molto rilevante a questo proposito fù l’ex dittatore e capo del Partito Comunista in Albania (dal 1941-1985) Enver Hoxha. Egli, radunò vicino a sé le persone più note della fede ortodossa cristiana (più del 50% dell’ ufficio politico del Partito Popolare di Albania era ortodossa di origine non albanese) e li mise a capo delle più importanti istituzioni dell’istruzione, dell’arte, della politica, della cultura ecc.

Abbiamo estratto delle parti molto importanti a questo proposito da due libri di autori arabi, i quali hanno trattato in modo esauriente le caratteristiche del regime di Enver Hoxha, nei quali si legge: ”Sadik Premte, uno dei dirigenti dell opposizione fuori dall’Albania, afferma che Hoxha proviene da una famiglia ebrea molto nota a Tirana. Suo nonno divenne musulmano nel secolo XIX per raggiungere i suoi scopi personali, praticando allo stesso tempo anche la propria religione ebraica, lo stesso fecero anche i suoi discendenti. Continuando le sue affermazioni Sadik Premte racconta che il padre di Enver Hoxha si occupava di riba’a (“l’interesse” vietato dal Islam), per via delle sue ricchezze, esso aveva stretti contatti con il palazzo reale nel periodo tra le due guerre mondiali. All’epoca, Enver Hoxha, fu mandato a studiare a Parigi grazie ai favori del Re dell’Albania, però è noto che i suoi studi furono pessimi e venne bocciato fin dal primo anno di studi, così fece ritorno in Albania. All’ inizio della seconda guerra mondiale, Enver Hoxha strinse relazioni sospette con le autorità serbe”. (Muhammad Hanifa “L’Islam e i musulmani nei Balcani”, pagina 389-390). Invece da un altro libro traiamo le seguenti righe: “…è stato confermato da molte fonti sicure che Enver Hoxha, il Capo di Stato dell’Albania Comunista faceva parte del gruppo degli ebrei. I suoi rivali hanno provato che esso era sionista e Donmi (Dönme), molte delle prove derivano dal fatto che esso fece guerra a tutte le religioni (sopratutto all’Islam) allo stesso tempo mostrava una premura particolare nei confronti degli ebrei” (Fondatore di questo gruppo era Sepetai Zevi nato a Izmir nel 1623, il quale si era convertito al Islam solo in apparenza ma in privato praticava la fede ebraica, pagina 5. Riguardo a questi elementi sopraggiunti dagli studiosi arabi, decisi di indagare di persona domandando ai vecchi imam albanesi della città natale di Enver Hoxha, Argirocastra. Chiedendo a uno dei vecchi custodi di una delle moschee di Tirana riguardo alle origini di Enver Hoxha lui ci rispose che: “Per quanto riguarda suo padre, la sua era una delle famiglie più buone e generose di tutta Argirocastra, invece Enver Hoxha lui già da piccolo mostrava segni di misantropia. Lo conoscevano tutti già da piccolo perchè litigava sempre con chiunque”. Intanto noi chiedemmo informazioni riguardo al nonno di Enver Hoxha, e lui rispose che: “Era quasi impossibile reperire dati su di lui per via del fatto che Enver Hoxha una volta al potere sterminò chiunque sapesse qualcosa riguardo alle origini della sua famiglia”. E noi ci chiediamo: “Ma perchè mai una persona ordina lo sterminio di chiunque sapesse qualcosa riguardo alle sue origini?” Alla luce di queste rivelazioni, la risposta sembra evidente: “Lo fece per nascondere l’ipocrisia della sua famiglia, sopratutto di suo nonno il quale era un ebreo venuto dalla Turchia (l’allora Impero Ottomano) con la pretesa di essersi convertito al Islam cambiando il nome e le attitudini pubbliche. Era evidente che il loro vero scopo era quello della politica anti -islamica in Albania (cosi come in tutto il mondo islamico) e la distruzione dei musulmani albanesi psicologicamente e fisicamente cosa che successe anche nel Impero Ottomano ed nei altri paesi arabi.

Il ventesimo secolo, può essere considerato anche come il secolo del “trionfo” degli ebrei nel mondo, così come in Albania.

In un certo senso si può affermare che anche Ahmet Zogu fu contro la religione Islamica, ma lui ebbe altri motivi che non ha usati in modo volgare come fece Enver Hoxha il quale affermò apertamente il suo odio nei confronti del Islam e dei musulmani in Albania…

Con l’avvento della democrazia, l’Albania fu liberata dal ateismo comunista cosicché finalmente vennero aperte di nuovo le moschee e le chiese e gli albanesi potettero riavere di nuovo la libertà di culto.

Sali Berisha, il primo capo di stato del Albania pluralista, sapendo che la maggior parte degli albanesi era musulmana (compreso lui), decise che il nostro paese doveva fare parte della Conferenza Islamica cosi come delle altre organizzazioni europee ed internazionali. Non si può negare che questo fu un traguardo molto importante per i musulmani albanesi. Con essa si poteva chiedere maggior aiuto dall’Organizazione per ravvivare la tradizione dell’Islam in Albania cosi come era ancor prima dell’avvento del comunismo e della sua guerra alle religioni. Purtroppo, questo evento durò poco, perchè appena nel 1997 con l’arrivo al potere dei nuovi “Comunisti” cioè del partito socialista sotto il comando di Fatos Nano, si impegnarono a ritirarsi dalla Conferenza Islamica, il che fu una disgrazia per la comunità musulmana albanese in generale.

Purtroppo, le politiche nel nostro paese cambiano a seconda del partito al potere, ed oggi colui che all’ epoca lottò per far entrare l’Albania tra i paesi della Conferenza Islamica, il capo del governo attuale albanese Sali Berisha, ha cambiato totalmente idea pronunciandosi contro ogni adesione futura dell’Albania nella Conferenza Islamica.

In questa sede non si può non menzionare una delle maniere più frequenti ed diffuse per indebolire e distruggere l’islam in Albania, cioé quella dei missionari. I missionari, venuti in tantissimi da tutto il mondo, si avventarono su tutta la popolazione di maggioranza musulmana. Principalmente e di maggior rilevanza nel inserimento capillare al interno della popolazione, furono le diverse sette religiose cristiane (i battisti, i protestanti ecc.) e quelle ebraiche .

Questi missionari sono venuti con l’idea sbagliata convinti che essendo- il nostro popolo- reduce da un regime ateo-comunista, le nostre anime potessero essere facilmente “comprate” in cambio di cibo e soldi convertendoci così nella loro religione. Ahimé non sono stati pochi coloro che accettarono questo losco compromesso perdendo così la dignità umana e l’onore dell’Islam. Essi continuano a perseguire i loro scopi noti e ignoti (celati o nascosti) coltivando quello che vogliono nella nostra terra reduce dall’Islam. Però noi siamo convinti che l’Islam tornerà ben più florido e consapevole di prima…

Non a caso abbiamo lasciato per ultimo nella nostra discussione uno dei fenomeni attuali più dannosi ed efficaci al giorno d’oggi usato proprio come arma contro i musulmani e l’islam: “i media”. L’impatto che essi hanno avuto nell’ Albania post-comunista ha fatto sì che nei musulmani si verificasse una confusione collettiva. Essi, essendo diventati monopoli dei non-musulmani offrono un prodotto culturale molto diverso dai precetti dell’Islam, confondendo così la gente comune che ancora preserva un normale senso dell’etica religiosa. In un paese che non è stato pronto ad accogliere la cultura televisiva estranea dalla loro con valori alieni al senso comune del pudore e della normalità (menzioniamo qui due delle TV principali Albanesi sono controllate a loro volta dai colossi mediatici Greci e Italiani). Cosicché si è formata anche da noi, una cultura della “tv spazzatura” con la sola differenza che da noi non si riesce a distinguere la finzione dalla realtà, purtroppo…

Una delle poche certezze che cova nei cuori dei musulmani, è il fatto che l’Islam, la religione della pace ritornerà a illuminare i cuori di un popolo che da secoli ha cullato i suoi figli con l’amore per l’Islam. Cinquanta anni di comunismo non possono tagliare un tronco dalle radici così robuste. Allora, anche la gente delle altre religioni tornerà a vivere una vita serena e di vera pace!

Tradotto dalla lingua Albanese:

Vajada KEÇI-MANJANI

2010-06-30T17:42:00.001-07:00

Njolla mbi dysheme

2010-06-16T06:59:00.000-07:00

Natyrisht që ekziston një vakum jo i pa përfillshëm midis njeriur që do të dëshironim të ishim, njeriut që jemi, dhe fundja atij që të tjerët mendojnë për ne se jemi.
Ndoshta nga thellimet e shtuara midis ketyre dimensjoneve, njashtu edhe mblidhen e mpleksen konfliktet e brëndshme tek njeriu. Njeriu nuk rresht kurrë së ndryshuari. Ose jo. Ajo çka përpiqemi të pretendojmë nga vetvetja nuk është e vogël. Matja e vazhdueshme dhe konstante e vëndit që zë dhe vëndit që pretendon se duhet të zësh. Krahasime të vazhdueshme të cilat të bëjnë të harrosh atë që ke, vlerësimin dhe shtrëngimin fort të saj. Shqyrtimi konstant i të metave dhe përpjekja për t’i mbuluar ato, me realitet apo fiktivitet ne mendjen tende apo ne mjedisin me gjer rreth teje. Dëshira për të imponuar qoftë edhe para kohe personalitetin si një të vetëm, ndërkohë që vazhdon proçesi i zgjedhjes brënda në vetvete se cilën prej karakteristikave duhet të paraqesësh dhe theksosh më së tepërmi. Ëndërrimet dhe fanatizmat për disa gjëra të bëjnë të mendosh dhe të nisësh të shqyrtosh mundësinë se diçka është ndërprerë me kaq. Subjektivizmi i mbizotëruar për vite me rradhe i lë vëndin përpjekjeve konkrete dhe të llogatirura me gjakftohtësi. Ëndrat, kupton, që nuk të përkasin më, edhe pse je e vetëdijshme se gjer më sot të janë plotësuar me përpikmëri, por kuptohet, largimi nga disa gjëra të çon në ftohtësi dhe nën vlerësim, ndaj dhe realizimi i ëndrave ftohet dhe bëhet kallkan, e shoqëruar me shijen e hidhur të asaj çka mund të kish qënë në rast se...

Parapëlqen të përfytyrosh gjëndjen sikur të mos kish ndryshuar nga ajo çka dikur ka qën më e mira, edhe pse ditët e arta tashmë janë përzënë me kohë. Përpjekjet e mëdha diplomatike marrin dhenë tek sa vetëdijësimi për realitetin vjen e rritet, nga ku rrjedh edhe lënia pas dore dhe si pasojë humbia e plotë.
Malli për diçka që e ke patur por që je lodhur së kërkuari rikthimin. Hamëndësimi se dikush ka atë që të takonte. Vuajtje, për arsye se e din që të takonte dhe vetë e le të hikë, tash e kërkon me ngulm, ngul dembel, neglizhent, përtac dhe qaraman. I aftë vetëm te të kërkoi atë që analizat e brëndshme pretendojnë se ka humbur, të marë në dorë pseudo përpjekjen për t’ë bërë gjithçka që ajo t’i kthehet mbrapsh: “ E posa të vërej prej jush besim të sinqertë , Ai do t’ju kthej atë që u është marrë nga ju e edhe më të mirë” . Zgjidhja hynore vjen, dhe bashkë me të e sakta analizë e cila tregon shkakun e pësimit, vlerës se humbur

16.06.2010
pas Privatos
shume kohe me parë

Departamenti i Gruas-UAMI

2010-04-20T16:54:00.000-07:00

Ne takimin e III-te UAMI-t te mbajtur ne datat 3-4-5 prill 2010 ne Lignano Sabbiadoro (UDINE), per here te pare u zhvillua nje program nga seksioni i gruas se kesaj shoqate.
Fale punes dhe ndihmes se disa vajzave lindi seksioni i gruas se shoqates se U.A.M.I-t i cili çel nje dritare te re bashkepunimi midis femrave muslimane me banim ne Itali. Ai synon te forcoje marredheniet midis tyre per te sjelle nje kontribut te suksesshem si ne shoqerine shqiptare muslimane ashtu edhe ne ate jo muslimane. Grupi i formuar po rritet mbi nje bashkepunim optimist dhe te vullnetshem ne nje klime te karakterizuar nga plot ide ambicioze per te ardhmen. Si fryt i pare i ketij bashkpunimi u mundesua mbajtja e nje koference me teme qendrore “Roli i dijes ne jeten e femres mulslimane”.
Nen drejtimin e programit nga Adelajda Domi (specialiste ne fushen e Ekonomise) mori fjalen Anita Braka - e diplomuar ne Sociologji ne Universitetin e Trentos, pergjegjese e seksionit te gruas ne xhamine e Pergines (Trento) e cila u referoi te pranishmeve temen mbi rolin e femrave muslimane ne perçimin e dijes pergjate historise Islame. Ajo permendi shembuj te nderuar si Aisha - gruaja e Pejgamberit a.s, si njera prej perçuesve me te medha te haditheve mbi jeten e profetit a.s si dhe gra te tjera muslimane te cilat kane luajtur nje rol te rendesishem si ne zhvillimin ashtu edhe ne ruajtjen e dijeve fetare e shkencore. Fale eksperiences ne relacionin e saj ajo theksoi rendesine e rolit qe gruaja muslimane luan ne shoqerine aktuale.
Me pas e mori fjalen Vajada Keçi Manjani publicisjte dhe studentje ne Fakultetin e Ekonomise ne Universitetin e Brescias. Nen vazhden e temes se takimit e cila ishte e perqendruar mbi rolin e dijes ne jeten e femres muslimane, analizoi pergjegjesine konkrete te femres muslimane ne ditet e sotme ne kete rruge kaq fisnike “-kjo pergjegjesi reflektohet ne interesin per studim si dhe kultivim te dashurise per dijen tek vetvetja, femijet dhe tek familja muslimane”-ishin fjalet e saj. Nje vend te veçante ne kete fjalim zuri dhe rendesia e interesimit te muslimanit ne lemi te ndryshme te dijes ne menyre qe te perftohet nje zhvillimin i gjith anshem i shoqerise islame, keshtu dhe femra muslimane duhet te japi kontributin e saj ne pervetesimin si dhe specializimin ne to.
Ndersa Adriana Berisha, studente ne Shkenca Komunikimi ne qytetin e Bergamos, u perqendrua ne analizen e nje gjuhe te zgjedhur komunikimi midis motrave muslimane dhe jo vetem. Relacioni i saj shpjegonte qarte konkretizimin ne ditet e sotme te haditheve profetike te cilat na nxisin per nje etike komunikimi frytedhenese dhe ideale midis njerezve ne pergjithesi e muslimaneve ne veçanti. Eshte komunikimi i thjeshte dhe i paster qe con ne nje bashkepunim te arrire, i cili trasmeton ate cka Islami mbart ne vetvete; Paqe e Tolerance.
E spikatur ishte dhe nderhyrja e Englantina Xhekes, e specializuar ne Administrim-biznes ne Universitetin e Brescias , e cila ne menyre mjaft efektive preku nje nerv te lene zbuluar ne jeten e perditshme te gjithesecilit prej nesh. Ajo analizoi ne menyre mjaft te qarte ndikimin qe televisioni ne pergjithesi ka mbi zhvillimin psikologjik dhe intelektual tek femijet duke analizuar ne vecanti efektet negative manipuluese qe reklamat shkaktojne tek kjo grupmoshe. Nderhyrja e saj u shoqerua edhe nga nje video ilustruese e cila shpjegonte qarte studimet e fundit mbi kete fenomen, duke shpresuar ne sensibilizimin dhe ndergjegjesimin e te pranishmeve mbi kete teme ku shpesh here neglizhohet .
Ne fund te ketij takimi ish nxeneset e Medresese “Mustafa Varoshi” ( Durres), Fjoralba Vrami dhe Vajada Keçi nxiten disa momente çlodhese ne salle duke perkujtuar melodite e disa ilahive.
Falenderojme te gjithe pjesmarreset dhe organizueset per mbeshtetjen dhe gatishmerine e treguar qe organizime te tilla te jene edhe me te shpeshta ne realitetin tone!

Shkrim qe deshiroj të më mbetet ne kujtesë

2010-04-18T08:53:00.001-07:00

Vitore Stefa Leka

Ne nje nga ditet e bukura te fillimit te prillit, ne qytetin turistik Lignano Sabbiadoro(Udine) per dy dite rresht u zhvillua takimi i UAMIT (Unioni i Shqiptareve Musliman ne Itali).
Ne takimin e UAMI-t nuk kishte vetem Musliman por dhe pjesemarres te religjioneve te tjere , gje qe tregon se cfar thesaresh ka kultura njerezore. Qe te gjitha fete predikojne mes te tjerave dhe tolerancen , miresine, dashurine njerezore, meshiren dhe devocionin per te tjere ne emrin e ZOTIT.
Keshtu kane qene fete qe ne zanafillen e tyre, qe ne daljen ne skene te profeteve, megjithate njerezimi ka provuar ne kurrizin e tij shpaten e kryqtareve dhe jataganin sic provon sot perplasjet fetare ne Irlande, Spanje e vende te ndryshme te Afrikes , deri te aktet terroriste qe behen ne emer te Kuranit , duke i'u kundervene Atij ne menyre skandaloze.

Kultura po i afron njerezit gjithnje e me shume ne rrugen e Zotit, sic predikojne librat e shenjte dhe kleriket e kulturuar si dhe percuesit e vertet te fjales se Zotit nga te trija fete kryesore.
Takimi ne fjale, u zhvillua ne ambjentet e Hotel Getur ne datat 3-4 prill. Pervec pjesmarresve te shumte nga gjithe qytetet e Italise, nuk munguan dhe mysafire te rralle ardhur nga Kosova dhe Maqedonia, si Dr. Shefqet Krasniqi dhe Zekirja Bajrami, Imam ne xhamine kryesore te Shkupit. Nuk munguan dhe perfaqesues te shoqates se Palestines (Giovani Europei per la Palestina - GEP) me perfaqesues Dr. Taned Demaj si dhe perfaqesues te GMI (Giovani Muslumani d'Italia) dhe Scouts Musulmani te cilen e prezantoi Jasin Baradey.

Fjalen e hapjes se konvenjos e mbajti kryetari i UAMI-t Dr. Alfred Aga dhe menjehere pas tij , foli per rendesine dhe qellimin e krijimit te UAMI-t Hamza Roberto Piccardo, gazetar, publiciste dhe poet. Eshte nga Imperia, i kthyer ne fene islame 30 vjet me pare, Hamza Piccardo vec disa librave dhe perkthimeve te ndryshme fetare ne Italishte, ka perkthyer librin e shenjte te Kur'ani-t po ne Italishte. Ndersa njihem me kete fakt , zmera ime fluturon pertej adriatikut, ne Atdheun tim te shtrenjte ku ka ndodhur gjeja me spetakolare qe ka ngjare ndonjehere ne historine e perhapjes se ketij LIBRI te Shenjte te muslimaneve. Askund tjeter nuk ka ngjare sic ka ndodhur ne gjirin e popullit tim, per te cilin rreh kjo zemra ime prej emigranti. Pra, ka qene nje Kristjan ai qe e ka perkthyer Kur'ani-n ne gjuehn shqipe. Ilo Mitko Qafzezi nga Korca. Per fat thuajse asnjeri nga pjesemarresit nuk e dinte nje fakt te ketille domethenes qe vjen nga nje popull aq i bukur si populli qe me ka lindur dhe mua.
Ne ligjeraten e tyre, Shefqet Krasniqi dhe Zekrija Bajrami u perqandruan me shume ne lidhje me vllazerimin qe meson feja islame mes njerezve. Te respekti qe duhet pasur per fete e tjera dhe kerkuan qe femijte e lindur qe po rriten ketej, duhet pa tjeter te mesohen me gjuhen e nenes si dhe rinia qe ishte e shumte ne salle, sa me shume te shkollohej e te mesonte profesjone e tituj shkencore te ndryshem. Ne salle pothuaj gjithe te rinjte si dhe femrat, ishin neper fakultete, apo nje pjese e tyre mbaruar ato me tituj doktore apo doktoresha, psh Alfred Aga , kryetar i UAMI-T ka mabruar dhe eshte specializuar si otorino dhe punon ne nje nga spitalet kryesore te qytetit te Breshies, ku dhe jeton. Po keshtu zonja Vajada Keci, qe eshte njekohesishte dhe antare e kryesise se UAMI-te eshte diplomuar ne Ekonomi, si dhe zonja Anita Braka , banuese dhe e ardhur nga qyteti i Trentos , e diplomuar ne sociologji. Me diploma dhe tituj ishin pothuaj gjithe folesit dhe perfaqsuesit e shoqatave pjsmarrese apo Xhamive.
Ajo qe me la mbresa te pa shlyshme eshte mirkuptimi , solidariteti dhe harmonia e ketyre vellezerve dhe motrave dhe pse shume nga ata takoheshin per here te pare ne kete kuvend. Per te ftuarit tregohej nje kujdes i vecant dhe respekt i pakufishem nga te gjithe e jo vetem nga njerezit, qe kishin caktuar organizatoret. Pershtypje te jashtezakoneshme me la dhe komunikimi ne mes bashkeshorteve te ardhur nga rrethet me familjet e tyre si dhe me femijte. Nuk pash ndonje diferencim apo stakim te femres nga meshkujt. Perkundrazi! pash respektin qe i behej ne plane te pare femres. Ne nje bisede te lire me disa gra me shami (gra qe jane diplomuar ne fakultete te ndryshme, bile dy nga ato kishin mbaruar masterin) me thane qe, s'ka qene detyrim as nga burri as nga familjaret tane dhe nga askush tjeter. “Shume perflitet per pune te shamive po pse nuk perflitet per shamite qe mbajne murgeshat? pse nuk perflitet qe shami kane perdorur gjyshet tona muslimane po dhe te feve te tjera. Kjo eshte nje deshire e zgjedhur nga vet ne. Shamia nuk na ka penguar te realizojme enderat tona per shkolle e dije, si dhe per cdo deshire tjeter"
Ne daten 4 prill, departamenti i gruas se UAMI-t zhvilloi programin e tyre te cilin e hapi studentja Adelajda Domi.
Anita Braka zhvilloi temen "femra muslimane dhe kontributi i saj ne shoqeri", Vajada Keçi Manjani, ligjeroi temen "rendesia e diturise e te studiuarit ", ndersa Adriana Berisha, studente ne shkencat e telekomunikacionit, zhvilloi temen "Bashkesia ose puna ne grup si celes i sukseseve".
Englantina Xheka e specializuar ne ekonomi, foli per “marketigun dhe reklamat ne boten e femijeve". Te gjitha temat u konkretizuan nepermjet ekranit te maxiscerm-it.

Me te drejte lind pyetja per te gjithe: Po pse lindi nevoja qe te formohej UAMI dhe c'eshte UAMI?
Unioni i Shqiptareve Musliman ne Itali u formua ne mars te vitit 2009 nga shoqata, xhami dhe individe, me prejardhje nga Kosova, Shqiperia, Shqiptar te Maqedonise. Te gjithe jane banues ne krahina te ndryshme te Italise dhe synimi i tyre eshte qe ti vij ne ndihme te gjithe muslimaneve shqipfoles ne ruajtjen e indetitetit Islam dhe tok me te, edhe indetitetit kombetar.

UAMI lindi si nevoje e kohes per te nxitur dhe kultivuar njohjen , ndihmen reciproke, koordinimin dhe bashkepunimin midis muslimaneve shqiptarne Itali. Per here te pare u krijua nje perfaqesim i ndenje i komunitetit musliman ne nivel nacional dhe kjo ne perputhshmeri te plote me rregullat dhe ligjet e shtetit Italian. Nje vit qe nga krijimi, UAMI ka perfaqsuesit e vet ne 25 qytete te ndryshme te Italise. Unioni synon te zhvilloj aktivitete ne dobi sociale ne ruajtjen e indetitetit kulturor dhe fetar, promovimin dhe integrimin ne shoqeri, solidaritet dhe bashkejetes harmonike. Organizon shpesh konferenca, takime, seminare mbi dialogun nderkulturor dhe nderfetar, mbi edukimin qytetar dhe kulturen e legalitetit. Organizon kurse fetare, kulturore, ligjore, gjuhesore dhe sociale. Zhvillon manifestime kulturore, spoortive dhe turistike. Realizon projekte bamiresie ne favor te shtresave te dobta, vecanrishte ne vend-lindje si dhe ku paraqiten situata emirgjence.

Nga aktivitetet kryesore Islame te zhvilluara ne vitet e fundit ne Itali, eshte kuvendi nacional vjetor, ku ftohen Imam dhe intelektual te ndryshem nga vend-lindja apo Italia. Nje aktivitet qe ka pasur shume jehone dhe sukses ka qene koncerti i pervjetorit te pavaresise se Kosoves i organizuar ne Trento ne bashkepunim me "Forumin Alb trentino "(Xhamia shqiptare ne Pergine) ku morren pjes artiste te njohur si Reshat Arbana dhe Adem Ramadani. Me rastin e Kurban bajramit 2009, UAMi organizoi nje tjeter takim me program kulturor-festive ne ambjentet e qendres studentore Breshia . Permbytjet e fundit ne veri te shqiperise UAMi ju pergjegj me gadishmeri dhe ndjeshmeri te plote, duke ndermarr nje fushate mbledhjeej ndihmash humantira ne Itali dhe shperndarjen e tyre direkt ne menyre transparente.

Ne takimin qe u zhvillua ne Ligniano sabbiadoro me 3-4 prill , u prezantuan shoqatat e meposhtem, te cilat aderojne ne Union:
Forum Alb Trentino me kryetar zotin Altin Braka. Shoqata e Shqiptareve Musliman ne Grossetto (Toscana), sekretar Durim Mema. ASIAM - shoqata per integrimin e shqiptareve ne Milano me kryetar zotin Fillim Terzija. Shoqata "Muslimani di Piacenza”, kryetar zoti Arjan kajashi. Qendra kulturore Islamike Emanet ne Trevizo, kryetar zoti Avni Juskovski. Si dhe shoqata shqiptare ne Firenze me kryetar zotin Flamur Kerri.
populli shqiptar gjate rezistences se tij , ka pesuar papushim goditje te gjithefareshme dhe, nga ana tjeter, ai ka marr masa gjithefareshme per te ruajtur indetitetin e tij. Fushata e konvertimeve fetare qe u pat vene re ne jo pak shqiptar, kryesishte ne Kosove apo dhe ne Shqiperi ka ndodhur ne kohen kur dhe orekset aneksioniste te kundershtareve te vjeter te shqiptareve po rriteshin nene pretekstin se "Europa nuk e do muslimanizmin" . Kushedi se sa cinovnik apo politikane u perpoqen te luanin politiken e fondamentalisteve greke apo me tej per te detyruar shqiptaret e varfer te nderojne fene e tyre, pjes dhe e indetitetit te tyre. Ne te vertet Evropa e qytetrimit, as nuk e ka e as do ta ket kete kompleks antidemokratik, qe don te thote shkelje me te dyja kembet dhe brutalisht te drejten njerezore, per te cilen, sakrifikuan shume shqiptar . Eshte shteti Italian qe jo vetem e lejoi nje takim te ketille dhe krijoi kushtet sa me te pershtateshme por, per me teper , kjo menyre e te vepruarit , e zbukuroi akoma me teper demokracine e ketij vendi . Deri sa shqiptaret besojne fene, ajo u duhet respektuar. Deri sa ata jane 70% Islam dhe kjo e drejte duhet respektuar ne emer te indetitetit te tij.

Te gjithe pjesmarresit ne kete kuvend e ndjen veten akoma me shqiptar se sa kur jane te shkeputur menjane, ndryre ne hallet e veta. A nuk duhet dorovitur me dashuri nje takim i tille, qofte dhe se paku, vetem per kete?

Fragment Mbresash nga Kuvend i 3-të i Uami-t

2010-04-08T15:14:00.000-07:00

Ne kuvendin e trete te shiqiptareve muslimane ne itali, paraqitet nje klime e mrekullueshme dhe e hareshme. Prania e dy prej hoxhallareve teolog me te dashur per shqiptaret musliman ne trevat e shqiperise kosoves e maqedonise beri te mundur nje klime te arte vellazerore midis te pranishmeve. Ngazellimi hareja dhe dashuria per hir te Allahut ndihej ne ajer. Nje mbingarkim i mjedisit me adhurim dhe perkushtim veç per hir te Tij na mikelonte zemrat dhe na i mbushte syte me ndriçim permallimi. Vendi dukes si i mbushur plot me melek ndersa fytyrat e besimtareve ndriçonin nga dashuria per hir te Allahut. Çdokush deshironte ta mbushte shpirtin e tij me iman, te rimbushte depot e besimit me dashuri per Allahun, me fjale qe buronin prej dy nga burrat me te bereqetshem ne thirrjen e zemrave per Xhennet! Allah e Elhamdulilah ishin dhikri qe buzet belbezonin tek sa prej vesheve dhe prej syve vinte fjala qe vadiste zemrat me fuqi te re adhurimi. Allah Elhamdulilah qe na e mundesove kete takim, Allah elhamdulilah qe na bashkove veç per hir Tend nga vende te largeta larg nga vendi jone. Askush nuk ngopej me fjalet e tyre, askush nuk mendonte se minutat do te iknin aq shpejt dhe se Alfredi do te shpallte me mallengjim fundin e takimin, dhe ne fakt askush nuk iu besonte vesheve kur ai na dha selamin e pershendetjes, kur na ftoi te takoheshim serisht ne Kuvendin e ardhshem. Çdokush pyeste: “pse a mbaroi??” ai takim ishte teper i natyrshem teper i bukur per ti ardhur fundi. Hoxhallaret na mahniten me elokuencen e tyre dhe me largpamesine, me forcen e besimit dhe qendrueshmerise qe shumices prej nesh u ishte venitur. Prej fjaleve te tyre prej gjesteve te tyre vereje nje vendosmeri e cila trasmetohej gjer ne zemer te te pranishmeve duke i ri kujtuar ate force dhe qendrueshmeri qe besimtari duhet te kete ne fene e drejte. Ate force te cilen nuk ka monotoni studimi apo pune prej se ciles te na largoje. Shumekush prej nesh kish vite qe nuk kish degjuar nje ligjerate drejte per se drejti nga nje hoxhe. Ata te cilet puna apo studimi, xhamite e munguara dhe mbledhjet e pakta mes muslimaneve u kishin bere te harronin shijen e embel te ligjerates se nje hoxhe. Kuvendi i uamit mes pemesh e gjelberimi, mes jodit te detit Adriatik percillte ate harmoni shpirterore dhe ngazellim te perbashket te cilen gjithsecili kuptonte se na kish perfshire se bashku. Simbas meje, ajo çka na ngrohte zemrat ishte Rahmeti i Allahut qe kishte shperndare mbi ne. Ai Rahmet e ajo Meshire ishte perhapur e ndihej ne ajer ne çdo frymemarrje. Dukej sikur se bashku me 210 muslimanet e mbledhur ne kete kuvend te ishin edhe 21'000 engjej qe i shoqeronin e i perkedhelnin e i mbulonin me krahet e tyre. Allahu Ekber, ska fjale per te pershkruar dashurine per hir te Allahut, Meshiren e Tij dhe embelsin qe ndien nje zemer kur rreh veç per Krijuesin e saj. Allah Elhamdulilah! Kuvendi i Uami-t kete vit ishte i mrekullueshem, O Allah, na e shto bereqetin me miresite e Tua. Ti je Zoti jone e ne jemi roberit e Tu! Shtoje dashurine per hir Tend ne zemrat tona, dhe forcoje ummetin Islam kudo qe ndodhet. Allahume izzel islami uel muslimin!

Vajada

Gjuha dhe komunikimi strategjik

2010-04-07T09:13:00.000-07:00

Gjuha e folur, është thjesht një tingull i cili venitet në ajër, i përbër nga një mori fjalësh me renditje të pa kthyeshme e cila rrjedh si një vijë drejt dëgjuesit. Simbas Omerit (Autorit të Iliadës dhe Odisesë) fjalët janë pjesë përbërëse e një shigjete e cila është drejtuar drejt një shënjestre të përcaktuar. Kjo karakteristikë e saj e materjalizon duke i dhënë një fuqi konkrete në jetën e njeriut. Ajo del si subjekt që paraqitet veç një çast të caktuar i cili nuk mund të ndalet, apo të eleminohet mbasi është thënë. Ky element i njohur mirë nga kultuart e lashta edhe sot paraqitet të jetë thelbësor në mbarëvajtjen e çështjeve të komuniteteve që ndajnë interesa të përbashkëta. Në origjinë të komunikimit njerëzor, fjala paraqitet të jetë forma fillestare e artit duke qënë nga vete natyra istiktive për njeriun, kështu, levrimi i saj në dimensionin e pastër të zërit është mjaft tërheqëse për vetë atë, si një nga rrugët për të arritur qëllimet e tij primare. Në këtë mënyrë ajo është e aftë të rregullojë lidhjen me realitetin që e rrethon, dhe të kthehet në një mjet mjaft të dobishëm për mbarëvajtjen e jetës. Shumë element jane ato që e karakterizojnë suksesin si në jetën e përditshme ashtu edhe në momente të veçanta të saj, ndër të cilat dhe kultura individuale e cila është shfaqja e shumë atributeve dhe sjelljeve personale edukativo-arsimore. Ajo duket në barazpeshë me brëndësinë dhe të fshehtat e personit apo personazhit që shpreh me anë të gjuhës apo të mimikës. Pragmatizimi i komunikimit është një dimensjon i ndërlikuar: efekti që përftohet prej tij, nuk mvaret vetem nga ajo që dëshirohet të përçohet tek ndëgjuesi, por edhe nga mënyra e të përçuarit të këtij mesazhi, nga lidhjet që kanë bashkëbiseduesit, nga konteksti i bisedës si dhe nga shumë faktor të tjerë. Një shprehje fytyre, një lëvizje dore, një nënqeshje e pa kontrolluar, mund të modifikojë në mënyre drastike kuptimin që dëshirohet ti ipet një mesazhi verbal. Është në natyrën njerëzore që së pari të ndalet në pamjen e jashtme fizike për të kategorizuar apriori një individ, kjo për shkak se modelet e veshjes si dhe qëndrimi i tij flasin para se të flas gjuha. Shoqërite shekullare në të shumtën e rasteve vënë në qëndër të rregullimit të marëdhënieve ndër njerëzore (përfshi këtu edhe mardhëniet e punës) aspektin fizik si dhe paraqitjen e jashtme. Ambjenti që na rrethon, është i tejmbushur me informacione, kështu që, natyrshëm lindin stereotipe dhe formate model me anë të të cilave mëndja e njeriut ka nevojë të klasifikojë personazhe të ndryshëm për ti bërë ball këti vërshimi të informacionit dhe alternativave nga të gjitha anët. Kjo tendencë standartizuese është automatike tek shumica e njerëzve, si sjellja më e frytshme në situata të tilla kaotike. Por, ky lloj reagimi paraqitet të jetë dhe i dëmshëm për shkak se sjell përgjithësime të cilat janë negative për individin në veçanti dhë për shoqërinë në përgjithësi. Kështu, shoqëria jonë, në çdo ambjent vuan nga formimi i stereotipeve dhe paragjykimeve, të cilat na jane imponuar edhe nga shkaqet e sipër përmëndura. E njëjta situatë vlen edhe për mjedisin e punës në të cilin pranohen si të mirëqën modele tashme shabllon si për figurën femërore ashtu dhe për atë mashkullore (natyrish në grada të ndryshem nga njëri-tjetri), shpesh herë dhe duke penalizuar të parën si domozdoshmëri për të qënë të sukseshme të pasurit e karakteristikave të kukullës Barbi, pra në këtë rast mbizotëron komunikimi fizik dhe jo ai verbal.

Simbas Stefano Cialdini, në vlerësimin e një personi, ne nuk marim të gjitha të dhënat që kemi në dispozicion për të, por istiktivisht përzgjedhim vetëm një element të veçuar dhe tejet përfaqësues, dhe shpesh herë ky element duket se është pikërisht pamja e jashtme. Kështu, gjuha dhe komunikimi mund të jenë një mjet mjaft i frytshëm për të mënjanuar stereotipin e krijuar ndaj një personi të bazuar fillimisht vetëm mbi pamjen. Kjo për shkak se me anë të komunikimit verbal, në një mënyrë apo në tjetrën personi tregon vetveten dhe brëndësinë e tij përtej paraqitjes. Në këtë mënyrë do të evitohen dhe gabimet në vlerësim që lindin pikërisht nga kategorizime fiktive dhe paragjykuese.

Aftësia e mirë e komunikimit është thelbësor për suksesin e çdo individi, përmirësimi i saj shpie në suksese në punë dhe në jetën personale. Ajo duhet të perceptohet si një aftësi profesionale që mund të mësohet dhe të përdoret për avantazhe në fusha të caktuara. Në këtë mënyrë dhe kultura e komunikimit mund të kthehet në një art më vehte i përdorshëm për dobitë individuale apo kolektive. Studiues si McLuhan dhe Ong, e kanë parë artin e komunikimit në optiken e rezultatit që përftohet nga praktikimi i sakte i tij. Kështu, komunikimi kthehet jo më në aftësinë e përçimit të një mesazi por në përçimin e tij në mënyrë të tillë që personit të cilit i drejtohemi të sillet ashtu siç ne dëshirojmë. Ky aspekt ja vlen të shqyrtohet më thellësisht për sa kohë që na mundëson të përmiresojmë drastikisht mardhëniet e interesave ndër njerëzore.

***

Komunikimi në vetvete është një proçes i vështirë, ndërsa në punë është akoma më i vështirë. Pasi puna të përball me persona të ndryshëm, dhe kjo padyshim e vështirëson ate pasi nuk mund të përdoret një komunikim standart me të gjithë dhe jo të gjithë arrijnë të kuptojnë mesazhin që përpiqesh të përçosh.

Kur flasim për komunikim, nuk mund të rrim pa përmëndur mardhëniet e punës: vënd i cili ka për qëllim arritjen e objektivave profesjonal, paraqitet të jetë një nga sektorët ku ai përdoret më gjërësisht, kjo edhe sepse kemi të bëjmë me interesa jetik si puna dhe biznesi që rregullojnë mbarevajtjen ekonomike familjare dhe shoqërore. Kështu, dhe sociolog të ndryshëm janë përqëndruar në zhvillimin teorik të marëdhënieve të komunikimit në abjentin e punës. Në përditshmërinë e çdo lloj pune, kemi të bëjmë me një mori individësh të ndryshëm: që nga shefi, klienti, publiku, furnizuesi etj. Me to perballemi personalisht ballë përballë, ose me mjetet e ndryshme të komunikimit si telefoni apo interneti. Është e pa mohueshme se komunikimi është element qëndror në aktivitetin e punës. Është element icili na mundëson të njihemi tek të tjerët si dhe të ndikojmë në ambjentin që na rrethon. Të kemi lidhje me to, ti bëjmë me dije për nevojat tona, për aftësitë tona si dhe për ate çka mund të ofrojmë. Sigurisht, që një gjë e tillë do të ndodhte në botën ideale dhe teorike, por për sa i përket botës reale, e vërteta është se në të krijohen konflikte, keqkuptime të cilat sa më shumë të kalojë koha aq mue shumë ndikojnë në natyrën e ndjesive dhe peceptimeve tona në punë duke ndikuar në përmbushjen tonë profesjonale si dhe drejtë përdrejtë dhe në rezultatet e përftuara prej saj.

Më duhet të vë në dukje në këtë pikë se çdo vënd ka rregullat e tij. Hapi i parë drejt suksesit është pa dyshim njohja e tyre, pra, kujt duhet ti drejtohemi, si duhet ti drejtohemi, për çfarë duhet ti drejtohemi dhe cilat janë gjërat që duhet evituar për të mos krijuar bezdi dhe konflikt. Komunikimi i mire pra, është fryt i njohjes, durimit dhe kuptimit të rregullave në një ambjent të caktuar, kjo të ndihmon të mënjanosh si dhe të parandalosh situatat e pa këndshme në të. Njohja e vetvetes si dhe e aftesive komunikuese të gjithesecilit, çon në zgjedhjen e një modeli, i cili i përshtatet objektivave si dhe situatave të veçanta. Nuk egziston një rregull i përgjithshëm për të gjithë individët, për sa i përket mënyrës se si i përballojnë situatat e ndryshme, por ai ndryshon nga personi në person, e rëndësishme është në fakt që të arrihet ekuilibri, energjia dhe harmonia e brëndshme për sa i përket asaj çka don të thuash, dhe të thenurit e saj në mënyrën më të mirë.

Në çdo marëdhënie interesi në jetën profesjonale, është pa dyshim e rëndësishme që kur të komunikohet diçka të jemi efikas në dhënien e mesazhit në mënyrën sa më të saktë dhe të qartë për të evituar keqkuptimet që çojnë në konflikt, pikërisht në një botë ku mbizotëron interesi i ngushtë profesjonal. Në këtë mënyrë duhen mënjanuar disa faktor që të çojne në nje komunikim të varfër dhe si të tilla duhet të shmangen me çdo kusht. Së pari mund të përmendim përçimin e një mesazhi të pa qartë- në çfarëdo konteksti te komunikimit bëhet, ajo duhet të bëhet duke qene i sigurtë se mesazhi është i qartë dhe përcjillet pa ndonjë keqkuptim.

Së dyti, është mirë te mënjanohet mbingarkimi i mesazhit me stërhollime dhe stër zgjatje – kjo pikë i referohet dhënies së shumë informacioneve; një gjë e tillë duhet të shmanget, sepse do të çonte në huti por dhe në përçim jo efektiv të mesazhit. Së treti, është mjaft me rëndësi dhe koha e dërgesës - do të thotë se të komunikuarit në një kohë kur degjuesi nuk paraqet vëmëndje në bisedë, do ta bënte përçimin e mesazhit të paefektshëm. Komunikim lehtëson ndërtimin e marrëdhënieve ndërmjet njerëzve dhe shmang ndonjë mosmarrëveshje apo keqkuptim. Suksesi brenda një organizate shpesh herë bëhet i mundur nëpërmjet komunikimit efektiv në të gjitha nivelet e saj, duke filluar nga punonjësit e thjeshtë e gjer në gradat e drejtursve. Jashtë punës, ai është njëlloj i rëndesishëm, do të isguronte marëdhënie ndërnjerëzore më efektive dhe për pasojë do të siguronte një mënyrë jetese më të shëndetshme.

Vajada Keçi Manjani
Revista "Familja" (prill '10)

Oaz ne shkretetiren shpirterore urbane

2010-03-23T17:18:00.000-07:00

Nje person rrinte ndalur ne nje vend te populluar urban, shihte se si bota ne pa mbarim dhe ne pa ndalese vraponte tmerresisht perrreth tij pa e pyetur, veç duke rendur e duke mos e pritur. Rrinte i ndalur i heshtur pa mare fryme ne mes te asaj vorbulle gjigante ngjarjesh dhe ngarendje te forte, veç syte rrotullonte per te parë çka ngjante perreth tij! Allah! Nje nevoje e pa permbajtshme per te ndalur boten, per te frenuar kedo qe vraponte per te heshtur zhurmat e burive motorrave e makinave e njerezve qe bertisnin ulerisnin e çirreshen me vrap perreth e ngado! Mjaaaft! Allah! JaRrabbih! Me jep qetesi! Me jep qetesi e me jep qetesi!!! O Zoti im me jep qetesi! Jepi botes pak pushim se po pellcet nga vetvetja e veten spo e mban, bashke me vete po me mer dhe mua po une jam i Yti! O Zot nuk jam i kesaj bote qe po me shtrengon e perplas ne çdo cep po me hedh e pertyp e peshtynë! O Zot! Me jep fryme ne namaz te qetesohem, boten ta hedh mbas kraheve veshet te shurdhoj e syte te verboj te shoh veç pluhurin e tokes ku do te vej ballin tim Ty te te lutem, te ndegjojne veshet e mi veç fjalen tende te Kur’anit buza duke pershperitur, te levizin gjymtyret e mia ne rekat namazi, ne shoqerine e engjejve me ler Ty te te adhuroj. Allah! Une jam ne bote, e bota eshte e Jotja! Hap syte, nje turme e vogel nejrezish ishin mbledhur rreth tij, kush duke nenqeshur e komentuar, kush duke i bere ndonje fotografi me celular modern. Personi ngrihet, shkund pluhurin e namazit nga vetja, mer fryme thellë me te gjithë fuqinë qe ka, e vashdon rrugen e tij me nje buzeqeshje lehtesimi mbi fytyre. Ky eshte muslimani ne boten moderne, oaz ne shkretetiren shpirterore urbane.
Vajada
22/03/10

"Duke çliruar fjalen, mendimin ka çliruar"*

2010-03-09T04:21:00.000-08:00

“Duke çliruar fjalën, mendimin ka çliruar”*

Të gjithë jemi dëshmitarë të ndryshimeve drastike që shoqëria jonë po përjeton për sa i përket mënyrës së të jetuarit, të menduarit, të folurit... Influencat e gjithëanshme që po përjeton kombi ynë përkitazi me ajërosjen që mori nga çlirimi pas gjysëm shekulli bunkerizim, na bën të themi që ka arritur të tjetërsojë paraqitjen e tërësisë zakonore familjare e shoqërore, si në rang individi ashtu edhe më gjërë. Për të vërejtur më saktë një dukuri të tillë, mund të përmëndim një aspekt thelbësor, atë çka paraqitet të jetë elementi kryesor dallues i individit dhe i shoqërisë prej nga vjen, pra, gjuha. Të flasësh mbi përdorimin e gjuhës letrare shqipe, do të thotë të prekësh mbi një nerv të lënë zbuluar në ndërgjegjen e shqiptarit sot.
E perceptuar thellë dhe gati gati e hynizuar në mendjen e shqiptarit, gjuha shqipe vërehet të trajtohet si një element thelbësor i identitetit kombëtar të tij. Rol ky që me të drejtë e ka karakterizuar dhe shoqëruar atë përgjat rezistencës së natyrshme kundrejt asimilimit të popullit tonë në perjudha të ndryshme kohore në sfonde delikate gjeo-politike fqinjësie. Trajtimi i saj shkencor vërehet të jetë bërë tashme në dy etapa kryesore historike për Shqipërinë, njëra lidhet ngushtë me veprimtarinë e rilindasve, ndërsa e dyta përkon me studimet dhe përpunimet e saja pas përcaktimit të shqipes standarte. Ndaj, dhe perjudha post komuniste që na karakterizon këtu e 20 vite demokraci na gjen me një shqipe të kultivuar, të strukturuar në norma standarte të levrimit të saj, të cilat janë përcaktuara qartë dhe gjer në një farë pike të pa diskutueshme paçka zërave që janë ngritur vitet e fundit për nevojën ose jo të një risikimi të saj duke përfshirë në të element të dialektit Gegë. Në këtë mënyrë, në një masë të konsiderueshme gjuha shqipe standarte është e mbrojtur nga barbarizimi pikërisht për shkak të konsolidimit të saj në rang shkencor dhe akademik. Ruajtja dhe përçimi i saj i mbetet institucioneve të cilat përçojne dije dhe kulturë në popull për ta përhapur në mënyrë sa më të shëndetshme gjuhën standarte shqipe në mënyrë që të përthithet dhe kapilarizohet nëpër shtresat e popullsië edhe në brezat në vijim.
Proçesi i hapjes me botën jasht kufinjve shiptar, i bën të pa evitueshme ndërhyrjet dhe ndikimet në gjuhën popullore. Fjala vjen, është e thjeshtë për një shqiptar mësimi i një morie gjuhësh të huaja, madje ne në përgjithësi shquhemi për këtë prirje, kjo natyrishëm na ka çuar në përfshirjen e elementeve të tyre te gjërë në leksikun dhe zhargonin e përditshëm. Një element që ndikon në prurje në gjuhën shqipe mund të konsiderohet dhe ndikimi i globalizimit të informacionit nëpër mediat vizive dhe të shkruar si dhe internetit. Një tjetër faktor i rendësishëm është edhe elementi i emigracionit, përgjat komunikimit më të dëndur me familjarët apo te afërmit që ndodhen jasht shetit, dashje pa dashje përcjellin element nga gjuha e përditshme e tyre. Ajo çka gjithmonë më ka bërë përshtypje, është ndjesia që përcjell gjuha shprehëse e një emigranti shqiptar kur kthehet me pushime në atdhe. Bashkëatdhetarët të pa mësuar me lëvrimin e disa fjaleve që ato përdorin rëndom, natyrshëm lind ndjesia e refuzimit të tyre shoqëruar me një ndjenjë aspak të pëlqyeshme. Këtë më duhet ta them duke u gjëndur pikërisht në kahun e kundërt të kësaj situate: një emigrante e cila në vëndin e migrimit gjëndet në vështirësi gjuhësore për shkak të lëvrimit në mënyrë të njëkohësishme të të dyja gjuhëve, pashmangshmërisht e gjen veten të shkrijë në mënyrë krejt të natyrshme dhe të pa vullnetshme leksikun e përditshëm duke mos bërë ndonjë ndryshim drastik në pastrimin e gjuhës në ato pak ditë të qëndrimit të përkohshëm në atdhe. Gjithsesi, këto element të përmëndura më lart dëshmojnë për pamundësinë e bllokimit të prurjeve të huazimeve nga gjuhë të ndryshme, qoftë edhe për shkak të natyrës së vetë gjuhës si një mjet komunikimi popullor i cili në kushtet e sotme është e pa mundur t’i vihet një kafaz si në kohën e regjimit totalitar.
Do të isha e mendimit se shtjellimet shkencore të çështjeve gjuhësore, natyrisht që duhet tu lineh rangjeve akademikeve ekspertët e së cilës përçojnë masave rezultatet e përfundimeve te tyre studimore. Një gjë e tillë ndodhi nën regjimin komunist i cili i la vënd të rëndësishëm studimeve gjuhësore me anë të publikimeve të vazhdueshme të revistave shkencore shtetërore në të cilat shjelloheshin problemet gjuhësore si dhe lista të posaçme mbi fjalet e konsideruara si të huaja të cilat duheshin zëvëndësuar me fjalë të zgjedhura nga ligjërimi popullor apo dhe nga përpunimi gjuhësor shkencor. Kjo edhe në kuadër të udhëzimeve politike të detyruara për kohën kur u bë njehsimi i gjuhës standarte në vitin 1972 duke arritur në zgjedhjen dhe zhvillimin e dialektit Toskë. Kështu nisi në vitet 80 një lëvizje thellësisht puriste karshi gjuhës. Përpjekja shkencore për eleminimin e çdo huazimi nga gjuhet e huaja u istitucionalizua dhe u përhap në masë të gjërë në popull duke krijuar në të vetëdijen se ato duheshin zhdukur për hir të pastërtisë gjenetike të gjuhës sonë amëtare. Një lëvizje e tillë, e drejtuar natyrisht nga parime politike dhe jo thellësisht gjuhësore ka krijuar perceptimin se çdo huazim nga gjuhët e huaja duhet eleminuar dhe konsideruar si “armik” i integritetit të shqipes standarte edhe sot e kësaj dite.
Natyrisht që një mendim të tillë nuk e ndajnë shumë studiues të cilët pohojnë se shpesh herë huazimet e fjalëve nga gjuhët e huaja arrijnë ta pasurojnë atë me terma apo fjalë të reja që gjuha shqipe nuk i zotëron, të tilla mund të jenë fjalë që kanë lidhje me zhvillimet ekonomike apo teknologjike si për shembull fjalet : kompiuter, mp3, çat etj. Në këtë kuadër edhe kahja që po mer zhvillimi i leksikut popullor sidomos tek të rinjtë me pasurimin e gjuhës së përditshme me shprehje të reja dhe prurje nga jasht, duket në pamje të parë se përbën një problem për integritetin dhe ruajtjen e saj. Natyrisht, që gjuha standarte shqipe është kultivuar studiuar dhe shqyrtuar në imtësi nga specjalistët në këtë lëmi, me studimin e saj nëpër shkolla edhe nga istitucionet e shpërndarjes së kulturës dhe informacionit në popull qëllimi i ruajtjes së saj mund të arrihet pa ndonjë vështirësi. Duhet të kihet parasysh se gjuha, për sa i përket përbërjes apo pasurimit të saj me fjalë të reja është një resurs për popullin.
Pra duhet të bëhet dallimi midis asaj çka përbën prurje e fjalëve të reja dhe përshtatja e tyre në gjuhën shqipe si resurs dhe pasurim i vazhdueshëm i saj karshi ndërhyrjeve që mund t’i bëhen strukturës se fjalisë apo dhe rregullave gramatikore të cilat jane ngurtësuar tashmë që nga përcaktimi i tyre si norma standarte të detyrueshme për t’u rrespektuar zyrtarisht. Aspekti i parë, pra ai i pasurimit të gjuhës, vërehet të jetë një element që në fakt paraqitet të jetë i nevojshëm dhe jo i rrezikshëm. Natyrisht që ky proçes domosdoshmërisht duhet mbikqyrur nga ekspekrt gjuhëtar përgjegjës për përshtatjen e saktë të tyre simbas normave përkatëse gjuhësore. Këtu do të përmëndja faktin se lind nevoja që ajo të pasurohet me fjalë të reja të cilat ne tashmë i zotërojmë në gjuhët dialektore dhe krahinore, pra, të vështruarit kah zgjedhjes së fjalëve me burim nga ligjërimi popullor duke e perceptuar atë si mjet komunikimi që ndërtohet duke rrespektuar natyrën dhe qëllimin e saj komunikues. Ndaj dhe mund të pohohet se gjuha është një organizëm i gjallë në zhvillim të vazhdueshëm dhe të pa ndërprerë i cili i ka rrënjët në leksikun dhe ligjërimin popullor duke u zyrtarizuar e standartizuar kështu pa ja humbur natyrën e saj burimore që është populli.

Gjuha dhe identiteti fetar
Gjuha e unifikuar simbolizon unitetin e kombit, bashkimin e tij në një grup të vetëm të dallueshëm lehtë nëpërmjet simboleve dhe tipareve të tij karakterizuese, element këto të një shteti modern. Në këtë kuadër, edhe gjuha luan një rol thelbësor në përcaktimin e qartë të identitetit të një kombi, ndaj dhe shumë shtetformues i kanë dhënë rëndësi jetësore unifikimit përcaktimit dhe zhvillimit të saj. Për sa i përket subkulturave, edhe ato mund të zhvillojnë element gjuhësor të cilat dalin jasht korrnizave të gjuhës letrare por gjithmonë për përdorime specifike dhe të brëndshme. Në këtë paraqitje të gjuhës si një element mjaft të rëndësishëm në përcaktimin e identitetit dhe theksimin e përkatësisë së individëve në një grupim njerëzish e gjejnë vehten edhe muslimanet si pjesë përbërëse e komuniteteve ku bëjnë pjesë. Kjo vërehet në rëndësinë që islami i ka dhënë ruajtjes dhe lëvrimin e gjuhës arabe si simbol mjaft të dashur për muslimanët, pikërisht me pohimin se gjuha e banorëve të Xhennetit (Parajsës) do të jete gjuha arabe, apo edhe ajete Kuranore që përcaktojnë ate si gjuhe të përkryer të një stili të lartë si dhe thelbësore për kuptimin e Kuranit aq sa të konsiderohet çdo përkthim i tij si i mangët dhe përçues jo i plotë i shenjtërisë se Kuranit Bujar, kjo në një farë mënyrë kthehet në pjesë të identitetit gjuhësor të muslimanit i cili në mënyre të pashmangshme në jetën e tij të përditshme ka element mjaft të fortë të gjuhës arabe si për shembull praktikimin e tyre në adhurimet e shenjta. Në këtë mënyre, muslimani në veçanti e ka të pa shmangshme huazimin e elementëve të një gjuhe të huaj nga shqipja në jetën e tij të përdishme. Kjo është një dukuri normale për sa kohë që individi bie në kontakt me veprimtari që lidhen ngushtë me një mënyre jetese të caktuar. Të njëjtën gje mund të themi për huazimet e përftuara nga italishtja anglishtja apo frengjishtja, të lidhura ngushtë me mënyrën e jetesës që një pjesë e shoqërisë shqiptare kërkon të përqafojë në kuadër të ngarendjes së saj drejt perëndimit dhe perceptimin e tij për jetën. Është e natyrshme që lëvizje e tillë të perceptohen si subkulture dhe për pasojë të arrije në një zhvillim me vehte të proçesit të formimit të elementëve të shtuar gjuhësor së një bashkësie të caktuar. Kjo nuk pengon aspak përdorimin privat të tyre karshi përdorimit zyrtar të shqipes standarte. Kohezioni dhe bashkëjetesa e tyre mund të jetë krejt e natyrshme.
*Thenie nga Viktor Hygo”

Vajada Keçi Manjani
Rev. Familja (mars, 2010)

A është perëndimi “El-Dorado” i shqiptarëve?

2010-02-12T08:41:00.001-08:00

A është perëndimi “El-Dorado” i shqiptarëve?*

Vajada Keçi Manjani

Kombet janë në zhvillim të vazhdueshëm. Ato nuk ndalen, nuk na presin por ngarendin të kapin të rejat dhe risitë e kohës, të paktën kështu duket...
Perceptimi i kufinjve pas gati 50 vite mishërim të tyre në komunizëm mbetet të jetë shumë i gjallë tek ne shqiptarët. Perceptimi i popullit tonë si i mbyllur në kafaz imagjinar përtej se cilit nuk mund të kalohet vërehet të jetë i gjallë edhe sot e kësaj dite. Prej kohësh populli jonë ëndërronte perëndimin sikur të ishte “El Dorado” prej të cilit na ndajnë veç disa kufinj. Të tillë, shume syresh kanë lënë jetën në përpjekje për ta kaluar atë. “El Dorado” në imagjinarin kolektiv paraqitet si i mbushur me flori, i tillë gjëndet në ndërtesa, në rrugë në rrobet e njerëzve në vetë njerëzit dhe perceptimet e tyre. Vetë perëndimi e ka paraqitur veten si të tillë. Si vendi i Demokracisë, i vlerave politike dhe ekonomike të pa kontestueshme. Si vënd ku ëndrrat për liri dhe prosperitet të vendeve relativisht të vogla si Shqiëria nuk kanë çfar të bëhen veç se realitet. Mitizimi i “El Dorados” së perëndimit tashmë ka përfshirë çdo qelizë të shoqërisë sonë. Vetë-pushtimi i vetes sonë nga vlera aliene, të huaja? Sa të huaja? Së pari një populll duhet të përvetesojë vlerat e tij. Të jetë i vetëdijshëm për to. Po a jemi ne të aftë që t’i bëjmë një analizë të thellë gjëndjes sonë duke sjellë kështu zgjidhje të cilat vijnë nga brënda dhe jo të gatshme nga jasht, nga studiues të huaj të cilët përshtasin rezultatet e realiteteve jo koherente me tonin.
Vështirë mund të kuptohet nga një perëndimor qasja e shqiptarëve ndaj perëndimit. Natyrisht, që shumica prej nesh duke mos dal ndonjëherë jashtë shtetit për të perceptuar dallimin real midis asaj që mediat shfaqin nëpër ekrane dhe asaj që në realitet jetohet nëpër ato shoqëri marrin për të qënë çkado lloj reference që iu ofrohet. Thonë se të nëjtët individ të cilët punuan për propagandën komuniste janë të njëjtët të cilët punojnë sot për formimin e opinionit të shqiptarëve në demokraci. A është e vërtetë që shumica e vlerave të cilat opinion-bëresit thonë se kemi ne si popull, egzistojnë akoma edhe nën peshën e ngarendjes kolektive drejt perëndimit?
Ne jemi shëmbulli më i mirë i ndërrimit drastik të vlerave tona. Për disa do të perceptohej si herezi të pohosh se ishim pikërisht në të cilët përqafuam menjëherë mbas vitit 1945 në mënyrë drastike vlerat e komunizmit, të cilët duartrokisnim me zellin më të madh tek sa na shfarosnin me pompozitet traditat dhe kulturën e gjer më atëhershme. Ishim pikërisht ne që lam adhurimin e Zotit Një për të përqafuar adhurimin e partis shtet me “profet” që iknin e vinin në arenën e politikes socialiste të kohës. Ishim ne që në fillim të viteve 1990 sa hap e mbyll sytë hodhëm mbrapa krahëve sikur të mos kishin ndodhur kurrë vuajtjet e komunizmit për të parë përpara. Po ku? Një të ardhme më të mirë, “El Dorado” po na priste. Mbase ky është një nga virtytet më të mëdha të popullit tonë: “Të harrosh shpejt” kjo sepse nga vuajtjet e shumta nuk ka kohë për të kujtuar vuajtjet e më parshme, mbase. Kështu lind indiferenca.
Më vjen në mëndje im at. Ai ka qënë prej të paktëve të cilët kanë udhëtuar në vëndet “kapitaliste” në kohën e komunizmit të egër. Udhëtimet e tij të vazhdueshme në Zvicer dhe Austri ne vitet 1985-1987 ndikuan thellë fatin e familjes sime në kohën e demokracisë. I pyetur shpesh prej meje se përse ai nuk ishte i ndikuar nga entuziazmi kolektiv i hapjes me perëndimin sidomos në perjudhën e famshme dhe tragjike të “hapjes së portit” në vitet 91-94 dhe pjesërisht gjat vitit 97, përgjigja e tij ishte atëbotë e pa kuptimtë për mua: “Sepse e kam dit se çfarë pret shqiptarin atje”. Fjalë enigmatike këto për mua që “nuk e dija”, më enigmatike sesa vet heshtja e tim eti për të më përshkruar mendimin e tij lidhur me vizionin që kish krijuar për botën përtej hekurave me gjëmba që na ndante. Përveç tronditjes së tij në përballjen me zhvillimin kolosal ekonomik që mbizoteronte atëbote në këto vënde në krahasim me mjerimin gjer në uri të shqiptarëve tue cilët kokrrën e mollës e shihnin vetëm për Vit të Ri në tollonin simbol të mizerjes dhe urisë së harruar tashmë njëzet vite ngaredje në Evropë. Kaq më la tim et nga kujtimet e tij, pjesën tjetër do ta zbuloja vetë në përballjen time personale me perëndimin. Ashtu si çdo i ri, dhe unë kam qënë e indoktrinuar me mitin e “El dorados” perëndimore. Kanalet televizive të Mediasetit dhe Rai-t Italian mund të them se ishin ato që më teper ndiqeshin në zonën time të banimit. Adoleshecës e kaluar duke ndjekur shëmbujt e paraqitur prej tyre, sot kuptoj se ishin thjeshtë iluzione dhe makinacione të marketingut televiziv. Më pas natyrisht që këto media bllokohen për t’i lënë hapsirë mediave vendase për tu zhvilluar. Ende, fare lehtë mund të kuptosh se çdo program televiziv i paraqitur në to, nuk është tjetër veç se kopimi gjer në detajin më të hollësishëm të televizioneve perëndimore, atyre Italiane kryesisht.
Ende më kujtohet paniku që pëjetova ditët para nisjes sime për studime në Itali. Perceptoja se edukimi im i cili për arsyje fetare vinte në rradhë të parë integritetin moral dhe edukatën familjare, binte ndesh me shoqerinë në të cilën do të kaloja aq shumë vite studimi. Parashikoja një luftë të madhe të brëndshme për t’i rrezistuar modeleve dhe stereotipeve të rinisë së “hapur” në të gjitha drejtimet e cila me siguri do të biente ndesh me normat morale dhe edukatën fetare aq të shtrenjtë për mua. Parashikimet e mia katastrofale mbetën veç një kujtim kurioz sot mbas gati pese vitesh nga përjetimi i tyre. Nuk e mohoj se elementët që formuan këtë lloj paniku në mua, zbulova më vonë të kishin qënë fallco dhe pa baza në realitetin në terren. Mjafton një analizë e vogël dhe një vështrim i shkurtër ne realitetin shqiptar, për të kuptuar se miti i perëndimit i cili na është krijuar veç në mëndjen tonë nuk përputhet me realitetin e Komunitetit në të cilin aspirojmë të futemi. Po a na bën mirë përqafimi i gjithçkaje që na del përpara e servirur me aq mjeshtëri nëpër mediat tona të cilat janë element përbërës i perceptimit të jetës dhe botekuptimit individual? Nga çdo vlerë që na paraqitet si e tillë nga përëndimi që efektivisht ne nuk e njohim aq thellë sa per ti bërë një filtrim të mirëfilltë atyre që mund ti quajmë si vlera prej tij. Kam frikë, se populli jonë me qasjen e pa kontrolluar dhe të pa filtruar ndaj gjithçkaje që vjen tek ne me markën “Nga jasht shtetit” te meret apriori dhe pa e venë në diskutim aspak. Pa e pyetur veten se si individ ne mund t’i pranojmë të gjitha, apo kemi edhe limite që nuk mund t’i kapercejmë sepse jemi njerëz me vlera?! Të gjëndur në një tranzicion të cilit nuk po ja shohim fundin, nuk kemi arritur të bëjmë ende dallimin midis vlerave të cilat dëshirojmë t’i ruajmë në vetvete dhe atyre që dëshirojmë të përthithim nga perëndimi.
Ngarendja e vendit tonë për në Evropë kalon përmes plotesimit të disa kushteve të cilët perëndimoret me shumë imagjinate vit pas viti i rinovojnë duke shtuar të reja. Simbas vëndit bëhet kuvëndi natyrisht, dhe shqiperisë karshi zhvillimit ekonomik dhe politik që i kërkohet, heshturazi i shtohet dhe paraqitet të jetë dhe “modernizimi i popullatës”. Me sa duket, ketë përpkjekje është vetë popullsia që përpiqet t’ia arrijë me të gjitha forcat e saj. Kjo mesa duket e shtyrë edhe nga modelet të cilat i serviren me agresivitet maksimal nëpër media. Duket sikur ky është një mision kolektiv që vëndi jonë i ka vënë vetes në rradhë të parë. Dhe përpiqet me të gjitha forcat e veta sikur të ishte duke rekuperuar kohën e humbur. Kujdes! Kujdes atij që guxon të vë në dyshim këtë ngarëndje! Kujdes atij që përpiqet të sensibilizoi popullsinë duke vënë në dyshim vlerat e perëndimit ato vlera që ai vetë nuk i pranon natyrisht. Nësë emigrantët e shkolluar jashtë vëndit përpiqen të vënë në dukje çalimet në këtë përpjekje jo në aspektin e forcës që populli jonë po investon në këtë drejtim po në vetë thelbin e drejtimit që ato po marin, menjëherë akuzohen si njohës të pakët të realitetit kombëtar shqiptar. Si njerëz që nuk jetojnë dita ditës për të përjetuar sfidat e gjithë anëshme të shqiptarëve por që japin mendime sipas kriterit të tyrë matës të pa bazuar në realitetin e evoluar të tokës mëmë. Natyrisht që, ky është një qëndrim mjaft për tu kritikuar. I bazuar në mëndjemadhësinë se “ne e dimë vetë çka bëjmë ndërsa ju jeni jasht e nuk merni vesh gjë”. Gabim i rëndë. Po aq sa shqiptarët i marin si fjalë profetike udhezimet e çdo perëndimori për të “ndrequr “ shoqërinë shqiptare aq edhe i refuzojne ato të një bashkëkombasi në emigrim, kuptohet, të atij që nuk është asimiluar ende. Ne si emigrant, përjetojmë atë çka vetë populli jonë aspiron të bëhet, të bashkohet me Evropën e Isntitucionalizuar, pra te gjëndur tanshmë në brëndësi të BE.
Pamja e qartë dhe e ftohtë të një realiteti mbushur plot me iluzione i cili udhëheq sidomos rininë shqiptare është alarmante. Modelet që na ofrohen nga televizionet e lart përmëndura ndiqen verbërisht. Problemi qëndron në faktin se këto modele, nuk janë të pranuara as në vëndet që i kanë prodhuar dhe ideuar për herë të parë. Edhe pse u shiten publikut si prodhim i shoqërisë ku ato jetojnë, përveç se audiencës televizive nuk prodhojnë tjetër veç se kritike për kontribuimin në degjenerimin moral të saj. Të paktën këto element diskutimi në shoqërinë Italiane për shëmbull janë dalluar nga masa e gjërë e popullsisë si element që nuk përfaqësojnë realisht jetesën në këto vënde, madje as realitetin e rinisë në to. Atëherë si është e mundur që programet televizive të krijuar enkas shpesh herë për të gjeneruar skandal dhe për pasojë shikueshmëri të lartë, tek ne nuk perceptohen si të tilla por si modele që duhen ndjekur për të arritur standartet e modernitetit Evropian. Një shëmbull konkret, janë formatet televizive si “Big Brother” i cili punon për të krijuar konflikte dhe skandale e për të evidentuar se sa larg jemi si shoqëri përball Evropës së “civilizuar” dhe pa kufinj moral dhe etik. Realiteti nuk është aspak i tillë, shthurjet morale nuk përbëjnë dhe nuk do të përbëjnë kurrë modernitet! Por si është e mundur që në shumicën e shqiptarëve vlen e kundërta e asaj që thamë më lart? Po na përçohet e shpikura mediatike si reale gjë e cila çorjenton në mënyre katastrofale madje edhe modelet që në pretendojmë të marim nga perëndimi. Shëndrohemi kështu me ndjekjen e tyre në imitues të një bote e cila nuk egziston, dhe madje kur projektohemi në realitetin e saj gjëndemi ne si peshku pa ujë pikërisht në atë shoqëri që kemi zgjedhur ta kopjojmë dhe imitojmë verbërisht. Për shkak se kthehemi në karikaura të cilat perëndimoret habiten me ne se si është e mundur që jemi të tillë. Si një femër me shumë makiazh në fytyrë prej të cilit është shpërfytyruar dhe shëmtuar gjer sa nuk njihet më.
Përthithja e antivlerave në këtë mish-mash perceptimesh të relaitetit është një rrezik i cili duhet të pranohet si pjesë e kushteve për t’u “modernizuar”. Në këtë mënyrë edhe gjykimi mbi vlerat që në pretendojmë të marim mbetet relativ. Nëse ne shumë prej shoqërive perëndimore që ne përpiqemi ti imitojmë verbërisht është arritur perceptimi se shthurja morale tradhëtia bashkëshortore mashrrimi e kriminaliteti nuk jane pjesë e lavderueshme e shoqerive të tyre, neve e gjejmë veten ti marim edhe ato si pjese e modernizimit brënda në koston e biletës për në “El-Doradon” e propaganduar. Na duhet të kemi kurajon dhe forcën e të thënurit jo! Jo nuk e dua imoralitetin, jo nuk e dua shthurjen, jo nuk e dua zvetënimin e qelizës kryesore të shoqërisë sonë, pra familjen. Por, vërej se ka ardhur koha, në të cilën është e vështirë të dallohet e mira nga e keqja. Ai i cili e bën një gjë të tillë, shpesh herë në emër të vlerave fetare që janë të pa ndryshueshme dhe të pa tjetërsueshme nga çdo lloj ndryshimi kohërash, etiketohet si prapambetës dhe inert i kohëve të vjetra. Gabimi më i madh. Vlerat asnjëherë nuk vjëtersohën, asnjëherë nuk dalin jashtë mode. Do të citoja një shpreje të nënës sime, që në adoleshencën time të hershme atëherë kur ngarendja edhe unë të ndiqja modelet e imponuara të një perëndimi fallco dhe të importuar nga televizionet komenciale, sa herë që justifikoja vehten me argumentimin se kanë ndryshuar kohët dhe duhet të jemi më modern ajo përgjigjej se “ janë njerëzit që e bëjnë kohën dhe jo anasjelltas”. Individualisht, duhet të kemi kurajon të ndërtojmë kohën tonë, fatin tonë me një qëndrueshmëri prej heronjsh. Koha e sotme, e cila zhvesh njeriun nga frerët e nefsit (uni-t) të tij, bëhet armike e përpjekjeve për rikthimin nën drejtimin dhe kahje të qëndrueshme.

* Shkrimi eshte botuar ne “Revista Familja” shkurt, 2010

Raportet e dhunes

2010-01-21T09:51:00.000-08:00

RAPORTET E DHUNES*

Na kanë mësuar që në vogëli, se familja është djepi i qënies njeri. Ajo është qeliza më e çmuar e shoqërisë, e cila mund të shndërrohet në plagën më të madhe të saj. Ajo mund të jetë një strehë sigurie, por mund të kthehet dhe në një realitet vrasës, shpresa për të ardhmen apo makthi i saj. Vërejme se institucioni i familjes nuk mund të konceptohet veçmas nga inividi dhe i shkëputur prej tij. Kjo është krejtësisht e pa mundur. Prandaj, edhe familjet gjykohen nga pjestarët e saj, ndërsa shoqëritë, si një trup i vetëm nga qelizat e familjes që e përbëjë. Nëse e shohim në këtë aspekt makro, vërehet se është e pamundur të pretendohet një shoqëri e shëndoshë nëse nuk numërojmë mbrapsht nga hierarkia e perceptimeve; shoqëria që përbëhet nga familje, dhe familjet që përbëhen nga individë me principe të shëndosha. Në të tillë këndvështrim do të mund të reflektonim për sa i përket problemeve të individit, i cili reflektohen në familje e më pas në shoqëri. Plaga më e rëndë që ka karakterizuar historinë e njerëzimit shfaqet të jetë dhuna. Eksperienca e shoqqërive perëndimore për sa i përket dhunës në familje, ka çuar në përfundim se mënyra më mirë për ta luftuar këtë fenomen është ai i punës paraprake për ta parandaluar. Kontributi i shkollës në edukimin që në fëmijëri të brezave të ardhshëm shfaqet të jetë një nga zgjidhjet më shpresëdhënëse. Të punuarit me brezat e rinj në mënyrë edukuese, do të jetë një nga elementet më të fortë parandalues të fenomenit, dhe jo vetëm, por pritet që të kontribuojë në masë të ndjeshme në uljen e tij. Të paktën ky është një nga frontet kryesore në të cilat po punon perëndimi sot.
Duke parë shkallën e zhvillimit ekonomik të perëndimit, në pamje të parë të vjen të mendosh se ai e ka zgjidhur problemin e familjes së shëndoshë me anë të civilizimit të femrës, futjes në punë të saj, barazisë së mundësive për punësim dhe zhvillim midis dy gjinive, si dhe një lënie në liri totale dhe të pa kontrrolluar të të rinjve që të eksplorojnë botën dhe të luftojnë për aspiratat e tyre karrieriste. Kjo tabllo i nënshtrohet një prove të rëndë atëherë kur statistikat shtetërore, apo edhe ato të agjencive prestigjoze të vendeve më të zhvilluara perëndimore analizojnë plagën më të rëndë të shoqërisë që ështeë ai i dhunës në familje. Do të ishte utopi dhe mos njohje e thellë e realitetit të mendoje se, shoqëritë e zhvilluara perëndimre zotërojnë imunitet nga fenomenet negative të tyre vetëm për faktin se janë të zhvilluar ekonomikisht.
Një nga gabimet më të mëdha, të cilat ajo haptazi i bën, është dhe paragjykimi i thellë si dhe strumentalizimi karshi zgjidhjeve që feja Islame i ka dhënë këtyre problematikave. Ajo, refuzon çfarëdo lloj zgjidhje nga një fe të cilën e konsideron si shtypëse të grave dhe shndrrimin e tyre në sferën më të dobët të shoqërisë, dhe kjo, gjithmonë sipas mbrojtësve të emancipimit të pa kufi të femrës.
Ky demonizim i Islamit në mendësinë perëndimore të qytetëruar, paraqitet të jetë një nga gënjeshtrat dhe mashtrimet më të përhapura që egzistojnë sot e kesaj dite. Po ne, çfarë argumenti mund të paraqesim ndaj këtyre istrumentalizimeve? A na mjafton të kemi argumente Kur ’anore dhe profetike se feja jonë nuk është e tillë? Se Islami është i përkryer dhe nuk e lejon aspak konkretizimin e kësaj lloj imagjinate perverse.
Shumë pak prej perëndimoreve dinë se feja jonë ka një karakter të theksuar parandalues. Dhe në një farë mënyre, e tillë shprehet në formën e edukatës, të cilën secili prej nesh e merr që në vogëli ose pse jo, edhe në periudhën pas konvertimit, atëherë kur përvëtesohen normat morale te islamit. Edukimi dhe përvetësimi i moralit Isalm, çon në krijimin e familjeve ideale në të gjitha aspektet. Po a mjafton egzistenca e normave të arta fetare pa praktikimin konkret të tyre? Egzistenca e një morie normash, të cilat tutelojnë shtresat më të dobëta dhe të pambrojtura të shoqërisë. Të tilla janë
një “ fener i artë ndriçues” për shpresën se familjet muslimane vërtetë do t’i ofrijnë shoqërisë perëndimore atë çka më shumë duket se po ia vuan mungesën, Familjen e Shëndoshë.
Nuk mund të egzistojë dhuna brenda kësaj shoqërie, sepse si e tillë do të binte në kundërshtim me esencën e saj paqësore, e cila me përpjekjet individuale të gjithsecilit e çon atë në përkryerje. Nuk do të mund të egzistonte dhuna atëherë kur prindërit t’i edukonin fëmijët duke i porositur se bamirësia dhe respekti ndaj prindërve vjen menjëherë pas respektit dhe bindjes ndaj Allahut të Madhërishëm; “Adhuroni Allahun dhe mos i shoqëroni Atij asgjë (në adhurim); silluni mirë me prindërit...” (EnNisa,36) dhe mbi të gjitha, kur familja ndërtohet duke pasur parasysh shumë qartë hadithin e Profetit (a.s) “Vërtet Allahu e do butësinë në çdo gjë.”
Gjithashtu thotë:“Nuk ka vend ku futet butësia vetëm se e zbukuron atë, dhe nuk ka vend që largohet vetëm se e shëmton atë.” Kush nuk do ta deshironte afrimin me këtë ideal të Islamit.
Në këtë këndvështrim, është i qartë qëndrimi se nëse praktikimi i sinqertë i Islamit dhe edukimi i brezave me butësinë e tij, nuk do të çonte kurrë në formimin dhe përhapjen e fenomeneve negative dhe të dhunshme në shoqëri. Shumë dimensione të fesë Islame, vërehen në marrdhëniet burrë-grua, nënë- fëmijë, motër–vëlla, si dhe çdo lloj raporti që e përfshin jetën e njeriut, dhe nuk ka raport për të cilin tëmos bëj kërkesë për marrdhënie paqësore.
Po ku qëndron problemi i egzistencës së problematikave kaq të thella, sa që në sytë e të tjerëve, shoqëria Islame demonizohet si shembulli më i largët që duhet menjanuar!?
Në këtë aspekt, shoqëritë muslimane kanë një karakteristikë të veçantë nga shoqëritë e tjera të hapura ; se parimi i “ummetit islam” i kalon kufijtë e personales, ai nuk lejon veçimin dhe indiferencën e ndonjë fenomeni. Pikërisht, të perceptuarit e unitetit të muslimanëve si “nje trup i vetëm i cili po të vuaj një pjesë e tij-vuan i gjithë trupi”, na bën të mendojme realisht një shoqëri të përkryer, një shoqëri, e cila i përmbushte nevojat që individët kanë për njëri-tjetrin. Për ushtrimin e dhunës në familje, shoqëria islame jo vetem që ofron ndjeshmërinë e nevojshme për perceptimin e këtij fenomeni si negativ, por ofron edhe zgjidhje të natyrshme dhe ideale për kurimin e tij. Nuk do të ishte e tepërt të përmendje se vetëm fjala Islam do të thotë Paqe. Në këtë mënyrë, nëse në mesin e shoqërisë islame ekziston ky fenomen, atëherë me të drejtë ai perceptohet si problem i të gjithë shoqërisë në të gjitha nivelet. Kjo sepse, feja jonë i jep një rëndësi të madhe mirëqënies personale të individit si hallkë kryesore e shoqërisë. Në mirëqënien e individit vërehet mirëqënia e shoqërisë në tërësi. Sipas kësaj, në një familje ku ushtrohet dhunë, nuk vuan vetën individi por të gjithë të afërmit qe e rrethojnë duke krijuar kështu një plage të padukshme në shoqërim, e cila e gërryen atë pa reshtur nga brenda. Këto elemente të studiuara nga sociologjia moderne, Krijuesi ynë na i ka servirur në formë udhëzimi që para 14 shekujsh me anë të fesë së përkryer, e cila ka valencë si në raport me individin në veçanti, ashtu edhe me shoqërinë në përgjithësi. Shumë kush prej nesh, do ta argumentonte këtë aspekt me largimin e individëve nga këto rregulla të arta fetare, të cilat udhëheqin marrëdhëniet ndërnjerëzore të sipër përmendura, dhe unë do të bashkohesha me këtë mendim. Do të shtoja se duhet të kemi kujdes, sepse nuk mjafton vetëm përthithja konkrete e rregullores fetare të paqes, por të punohet në përpjekjen e kthimit të tyre në tradita, të cilave me kalimin e kohës u humbet sensi i tyre fillestar nëse nuk ushqehet me konceptet fetare nga të cilat ato marrin origjinën. Kjo për shkak se, në të kundërtën do të kthehet si shembulli i shumë prej shoqërive të vendeve arabe, të cilat një mori rregullash fetare i kanë kthyer në tradita të shoqërisë ku jetojnë, që për fat te keq, verehet se sapo përballen me një kulturë tjetër janë ato më të lehtat për t’u asimiluar dhe humbur.

Vajada Keçi (Manjani)
Brescia, Itali
(Botuar ne revisten “Familja”, janar 2010)

Partite e ekstremit te djathte ne Evrope: Ekstremistet e vertete?

2010-01-15T12:20:00.001-08:00

Partitë e skajit të djathtë në Evropë: ekstremistët e vërtetë?**

Vajada Keçi Manjani
Brescia, Itali

Deklaratat e dhëna kohët e fundit nga Federico Bricolo, Presidenti i Lega Nord –it, në senatin ital- ian se: “Për sa kohë që Lega Nord do të jetë në mazhorancë, nuk do të lejojë kurrë ligje pro Islamit” janë cilësuar jo vetëm si islamofobe por edhe si thellësisht racistë për një vend si Italia, e cila mban në gjirin e saj shtetin e vogël, por të fuqishëm, Vatikanin.
Në të gjithë Evropën, partitë e vogla të skajit të djathtë po kërkojnë revanshin në
pushtet, duke përfituar nga klima e frikës dhe e tensionit e cila mbi- zotëron sot në vendet perëndi- more. Kështu, në Spanjë, Zvicër, Gjermani, Holandë, Austri, Belgjikë, Francë, Angli dhe sido- mos në Itali po forcohen politik- isht dita-ditës lëvizje të grupeve të së Djathtës Ekstreme. Risia e disa prej këtyre lëvizjeve është se ato kanë pikasur iluzionet e një shoqërie multi-kulturore, duke vënë kështu në qendër të vëmendjes politike çështjet që kanë të bëjnë me rregullin publik dhe sigurinë në vend. Në këtë mënyrë, klasat e mesme shoqërore, si dhe klasa punëtore kombëtare, kërkojnë “mbrojtje”. Kështu, zgjidhja duhet të jetë bllokimi i imigracionit dhe detyri- mi i emigrantëve që tashmë janë në vend të integrohen gradualisht. Në pamje të parë, ky pretendim duket më se legjitim, por le të shohim dhe më nga afër pre- tendimet dhe strategjitë e tyre kryesore në vijim.
Mekanizmi kryesor që ata për- dorin në politikën e tyre është shumë i thjeshtë, por dhe efikas: “Pasiguria krijon frikë, frika çon drejt urrejtjes, sidomos kur ato manipulohen për shkaqe poli- tike!”
Një nga argumentet e për- dorura prej tyre është ajo e “tra- ditës” si një armë politike e pazëvendësueshme. Në Holandë për shembull, Geert Wilders me anë të provokimeve të shumta anti-islame dhe përdorimin e populizmit ka arritur të korrë suk- ses në politikën vendase duke udhëhequr partinë e tij në luftën kundër “islamizimit të Evropës”. Këto forca politike, pretendojnë se po i bëjnë ballë të ashtuquajturës “tirania e minoriteteve”, e cila duket se po shfaqet nëpër demokracitë perëndimore.
Ato bazohen në frikën dhe emocionet me elementare të njerëzve, të cilat i përdorin politik- isht nëpërmjet stereotipeve, kli- sheve dhe paragjykimeve të përhapura në popull, për t’u pozi- cionuar vetë në një masë të mirë në arenën politike. Argumenti që ata përdorin është po ai i njëjti: “Ne kundra Atyre”. Në këtë mënyrë ata e nxisin popullin të ngrihet dhe të reagojë kundër gru- peve të caktuara, siç janë emi- grantët klandestinë dhe pakicat fetare.
Kështu vërehet se pjesa më e madhe e militantëve të këtyre partive i urren muslimanët, turqit, aziatikët, pakistanezët më shumë se sa hebrenjtë (plagë e vjetër kjo e Evropës) të cilët janë më pak të dallueshëm se sa të parët.
Për të zbatuar këtë taktikë të tyre, atyre u duhet të gjejnë vazhdimisht armiq, prandaj për- dorin mite popullore për të krijuar dhe ushqyer imazhin e “armikut të popullit”. Kriminalizimi i grupeve etnike dhe i komuniteteve fetare paraqitet të jetë një mjet për të ndërtuar një linjë politike, duke përdorur tendencat sociologjike
të shoqërisë. Kriza ekonomike me pasojat e
saj sociale, prurjet e emigracionit, sinjalet e shumta dhe të shpeshta që tregojnë një erozion kulturor dhe fetar të shoqërisë, janë argu- mentet e përdorura nga populistët dhe nga ekstremistët e djathtë. Ata përpiqen të perceptojnë emo- cionet negative, frikën, stereotipet dhe paragjykimet e pjesës më të madhe të popullsisë dhe ofrojnë zgjidhje të thjeshta për probleme mjaft të ndërlikuara, me qëllim që të krijohet një grupim njerëzish mbi të cilin të promovojnë zgjid- hjet dhe idetë e tyre politike.
Duhet të kemi parasysh se kjo ndodh në partitë e grupimeve të ekstremit të djathtë, liderët e të cilave përdorin retorikën dema- gogjike për të rënë në kontakt me emocionet e njerëzve, duke për- dorur një gjuhë “rruge”, meqenëse iu drejtohet njerëzve të thjeshtë dhe jo politikës së niveleve të larta.

ISLAMOFOBIA dhe rasti i
Lega Nord-it* në Itali

Përcaktimi më i përhapur i
shpjegimit të termit “Islamofobi” u dha nga Ojq-ja britanike Runnymede Trust , e cila e përcak- tonte islamofobinë si vijon: “Frika dhe urrejtja ndaj Islamit çon në armiqësi kundrejt çdo muslimani. Për pasojë lind diskriminimi i tyre, duke i përjashtuar ata nga jeta publike, ekonomike dhe sociale. Ajo përfshin perceptimin se Islami nuk ka vlera të përbashkëta me kulturat e tjera, se ai është më inferior se Perëndimi dhe se, më tepër se një fè, ajo është një ide- ologji politike e dhunshme”.
Kohët e fundit, nëpër të gjithë Evropën, po shfaqen manifestime shqetësuese kundër ndërtimit të xhamive (apo dhe pjesëve për- bërëse të tyre, siç është rasti i Zvicrës me ndalimin konstitu- cional të minareve). Argumentet e përdorura kundër ndërtimit të tyre, si dhe këtij islamizimi të
shoqërive perëndimore, janë jo vetëm shembuj të islamofobisë, por edhe të një racizmi të egër dhe të thellë.
Ekzistojnë shumë kuptime të fjalës “armik” në zhargonin e tyre. Atyre u duhet gjithmonë të jenë në kontrast me dikë apo diçka, si për shembull ksenofobia, afro- fobia, anti-semitizmi, islamofobia etj. Ndërkohë që ekzistojnë dy grupe të mëdha të cilat gjenden në qendër të debateve prej shumë kohësh, këta duket se janë “armiku numër një” për grupet populiste dhe të ekstremit të djathtë në të gjithë Evropën: Muslimanët dhe Romët.
Pra, mund të themi që taktika e tyre është të përdoret islamofo- bia pasive e popullsisë në këto vende, si dhe preteksti i Romëve si armë elektorale kundër të tjerëve. Atyre që u bie të jenë viktimat e kësaj loje politike, janë gjithmonë grupet më të brishta të komu- nitetit, të cilët kriminalizohen dhe stigmatizohen. Jetët e tyre vështirësohen akoma më tepër për shkak se disa politikanë për- dorin përmbajtjet nacionaliste dhe ksenofobe për të fituar vota. Qëllimi i tyre është të forcojnë bar- riera fizike dhe mendore duke përdorur këto stereotipe me qël- lim që të arrijnë përfitime më të majme për agjendën e tyre poli- tike.
*Lega Nord, është rasti i një prej partive të ekstremit të djathtë e cila sot e kësaj dite është në koa- licion të drejtpërdrejtë në qever- inë e Berluscon-it, si forcë e cila lejon të mbahet e lidhur maxho- ranca, një parti tipike populiste dhe e ekstremit të djathtë. Këtë e tregon jo vetëm qëllimi i tyre krye- sor i cili është ai i të shkëputurit të një pjese të territorit italian nga Republika e Italisë (zona e Padania-s), por edhe retorika e tyre e cila kryesohet nga një luftë e egër politiko-mediatike ndaj Islamit dhe muslimanëve.
Janë te njohura fushatat e tyre
kundër ndërtimit të xhamive në çdo qytet të Italisë. Më parë i shi- hje teksa marshonin shesheve me parulla anti muslimane, si dhe ndyrja e truallit mbi të cilin do të ndërtohet një xhami me jashtëqit- je derri, se kinse kjo do t’i dekura- jonte muslimanët nga qëllimi i tyre ... Konkretizimi, më së fund- mi, i nismës së një referendumi të tipit zviceran në qytete si Milano, Bergamo dhe Brescia për peticion kundër ndërtimit të xhamive në këto qytete, me shpresën e tyre se ky peticion do të bëhet kombëtar më vonë, duke iu dhuruar atyre që firmosin kundër ndërtimit të xhamive shishe Champagne dhe pako Panettone (ëmbëlsirë tipike krishtlindjeje). Deklaratat e dhëna kohët e fundit nga Federico Bricolo, Presidenti i Lega Nord –it, në senatin italian se: “Për sa kohë që Lega Nord do të jetë në mazho- rancë, nuk do të lejojë kurrë ligje pro Islamit” janë cilësuar jo vetëm si islamofobe por edhe si thellë- sisht racistë për një vend si Italia, e cila mban në gjirin e saj shtetin e vogël, por të fuqishëm, Vatikanin. Edhe pse Umberto Bossi, presi- denti i Lega Nord -it, nuk shquhej për marrëdhënie të mira diplo- matike me Vatikanin, kohët e fun- dit ka pasur një ribashkim midis partisë së drejtuar prej tij dhe Papa Ratzingher-it. Në gazetën zyrtare të kësaj partie, të datës 24/12/2009, Luca Zaia shprehet kështu: “Kultura jonë i ka rrënjët e thella të zhytura në tokën kris- tiane. Ne të Lega Nord-it jemi kryqtarët e Kishës. Lega është lëvizja e popullit e cila mishëron kulturën e territoreve thellësisht kristiane dhe ne duam t’i mbajmë të tilla”.
Deklarata të tilla, thellësisht islamofobe dhe raciste, tashmë janë në agjendën e përditshme të eksponentëve të kësaj partie, të cilët e ngrenë zërin fuqishëm edhe nëpër mediat kryesore italiane. Ky është realiteti dramatik: indiferenca dhe intoleranca pasive!

**Marre nga: “Gazeta Impakt” nr° 3 / Janar 2010

Kriza ne Dubai World

2009-12-20T17:03:00.000-08:00

Ekonomia Islame: Zgjidhja e piramides perendimore ne Dubai*

Siç dihet, rregullat e Islamit nuk kufizohen vetem ne praktikimin e tyre ne privat brenda mureve te shtepise, apo vetem ne maredhenien e njeriut me Zotin, ato jane thjeshte gjithe perfshirese. Asnjera nga sferat e jetes se shoqerise Islame nuk eshte lene pa trajtuar ne kete fe, por ne te mund te gjenden principe te shendosha per çdo sektor te jetes private e publike si dhe gjithçka qe ka te beje me komunitetin e besimtareve.

Si nje fe dinamike e cila ofron zgjidhje per çdo problem te paraqitur gjate zhvillimit te njerezimit, Islami, e ka gjetur veten te jape alternativen e duhur per zgjidhjen e tyre mbi baza te forta morale dhe etike.

Nje nga rastet me konkrete bashkekohore te cilat Islami ka ditur me mjeshteri dhe qartesi ti japi zgjidhje eshte edhe ajo e “ Ekonimise Islame”. Term ky i cili eshte ndegjuar per here te pare nder vitet dyzet te shekullit te kaluar ne viset e Indise aso kohe nen protektoratin e Britanise se Madhe. Ne ate perjudhe gjen zhvillim ideja se muslimanet jo vetem kishin nevoje te krijonin nje shtet te pavarur nga hindut (behet fjale per Pakistanin e sotem) por edhe te kishin nje identitet te vetin antropologjik. Keshtu qe per here te pare u perdoren terma si “ Politika Islame”, “ Kushtetuta Islame” si dhe “Ekonomi Islame”. Edhe pse, u desh kohe qe keto koncepte te konkretizoheshin. Per sa i perket ekonomise islame do te verehej hapja e bankes se pare Islamike ne “Mit Gamar” te Egjiptit pas nje studimi te detajuar dhe bashkepunimi midis eksperteve te jurisdiksjonit fetar (sheriat) dhe parimeve te tregetise, duke arritur keshtu ne perpunimin e metodave te ndryshme te zhvillimit te ekonomise dhe finances sipas normave fetare Islame. Na duhet te theksojme se finances islamike iu desh te zhvillohej fillimist ne nje mjedis kulturor te pershtatshem, siç ishin vendet me shumice derrmuese muslimane.

Natyrisht, mund te themi fare qarte se financa islame ka ndryshime thelbesore nga ajo tradicionale. Ato mund te perkthehen fillimisht duke u bazuar mbi principet e forta fetare dhe etike siç mund te permendim disa shembuj: çdo transaksion finaciar duhet te jete i lidhur me nje transaksion te ekonomise reale; eshte krejtesisht i ndaluar interesi (riba); per te pasur nje fitim, duhet qe te pranohet mundesia e fitimit edhe e humbjes; theksohet ne menyre te qarte e drejta dhe detyrimi per nje trasparence dhe qartesi ne çdo lloj kontrate; Jane rreptesisht te ndaluara basti dhe kumari (maisir); fitimet e njeanshme; si dhe çdo lloj shit-lberje duhet te jete e menjehereshme dhe konrete (garar).

Natyrisht qe perkunder ketyre rregullave qe kane te bejne me tregetine, egzistojne te tjera qe meren drejt per drejte me financen Islame siç jane strukturat kontraktuale te bazuara ne ndarjen e fitimit dhe te humbjes (mudarabah dhe musharaka) gjithsesi keto jane shume pak te perdorura. Ndersa mund te thuhet se gati 90% e aktivit te bankave eshte i perbere nga maredhenie kembimi (murabaha) te cilat mbajne ne vetvete pagesene nje komisjoni te barazvlefshem me nje perqindje interesi qe percaktohet nga palet. Eshte verejtur, se ne shumicen e rasteve, obligacionet islamike qe marin emrin “sukuk” permbajne ne vetvete nje kartolarizim ne te cilin ai qe mban kete titull ne realitet nuk ka asnje te drejte mbi mallin i cili mbulohet nga ky titull sukuk, pra mund te themi se ky fakt bie ndesh me parimin e permendur me pare se blerja e mallit duhet te shoqerohet edhe me pronesine e tij. Realisht ne kete menyre arrihet te krijohet gati çdo lloj strumenti derivat duke perdorur kombinime te kontratave ne perputhie me sheriatin. Mund te themi se ne kete aspekt eshte perdorur ne menyre te gjere inxhenjeria finaciare ose thene ndryshe financa kreative.

Eshte pretenduar gjer me sot, se financa islamike ka arritur ti bej ball me sukses krizes se fundit financiare boterore. Efektivisht mund te themi se ky eshte nje pohim i vertete por ne fakt nuk eshte e gjithe e verteta. Eshte e njohur boterisht tashme se bankat islamike nuk kane pesuar renie per aq kohe sa ato kane plotesuar kriteret e parathena te bazuara ne sheriat sidomos per sa i perket perdorimit te interesit si dhe perdorimin e metodave financiare te cilat ne nje menyre apo ne tjetren permbajne element te “shitjes se borxhit” . E njejta gje mund te thuhet edhe per sa i perket bankave te vendeve arabe te cilat kane maredhenie te ngushta me bankat Amerikane por qe trajtojne sportele te cilat punojne me produkte finaciare islame qe nuk ndikojne ne fakt ne teresine e ekonomise se tyre te brendshme per ta kthyer ate ne “hallall”. Eshte e vertete se keto institute finaciare Islame nuk kishin pervetesuar ne portfolin e tyre tituj “toksik” pra ato tituj qe shkaktuan krizen flinanciare globale, por kjo nuk do te thote se paten nje imunitet total nga kjo e fundit.

Fakti se ne ditet e sotme, pas renies se bankes se “Dubai World” efikasiteti i finances Islame ne raport ne financen konvencionale duket se eshte vene ne dyshim. Mund te themi qartazi, se kjo nuk ka ardhur per pasoje e zbatimit te rregullave te Islamit ne to por pikerisht per shkak te infektimit e institucioneve financiare nga financa konvencionale.

Eshte e njohur boterisht se ne vendet Arabe qendron e depozituar nje pjese e madhe e pasurise monetare boterore e cila pret nje destinacion per t’u investuar. Ne rast se shumica e bankave Arabe per te terhequr kapitalin nisin te modifikojne titujt sukuk duke perdorur alternativa te reja te modifikuara ne menyre qe t’i pernjgajne finances konvencionale dhe kreative perendimore atehere rastet si ky i fundit i bankes Dubai World nuk do te jete i vetmi.

Kjo krijon kundersens, se, perderisa Bankat Islame paraqesin alternativene e tyre pikerisht duke u diferencuar ne ideologji dhe metodologji, titujt sukuk te ashtuquajtura hallall nuk duhet te jene te modifikueshme, dhe jo vetem, por do te theksonim ketu se eshte e ndaluar tregetia titujve te perkthyer ne gjuhen e sotme si obligacione ose aksione, pra teorikisht, nuk mund te trasferohet borxhi apo shitja e tij (Kartolarizimi i borxhit) sepse kjo do te perbente thyerjen e rregulles se pergjithshme: ate se ne Islam nuk mund te trasferosh riskun por financuesi duhet te jete pjesemarres ne risk. Kjo do t’i perngjante kartolarizimit sintetik te tij, faktor kryesor ky ne nxitjen e krizes financiare globale. Isalmi kerkon te bazoje ekonomine ne ekonomi reale dhe jo virtuale, ku nuk ka vend per spekulator si dhe efektin e leves (leverage).

Ne rast se bankat islamike do te perpiqen te kopjojne produkte te finances kreative siç eshte rasti i Dubai Word (e cila emetoi titujt te ngjashme me derivatet) atehere te njejtat pasoja negative te cilat shfaqn tek financa ordinere do te shfaqen edhe tek keto institucione finaciare. Çka do te thote se ate çka islami pretendon ta parandaloi: spekullimin dhe trasferimin e rrizkut, keto tituj nuk do ta bejne, pra duke sjelle keshtu te gjitha pasojat negative qe sollen krizen financiare globale.

Vajada Keçi Manjani

Brescia, Itali

*Publikuar ne : “Gazeta Impakt”

Tirana, Albania

KANE THENE PER Vajaden

2009-12-20T16:54:00.000-08:00

Cinque ore con la Poesia

Vajada ha 23 anni ed è nata in Albania. Ama scrivere: da piccola scriveva su ogni pezzetto di carta. Appunti, raccontini, riflessioni; poi, poesie. Ma senza titoli. I titoli proprio non gli venivano, in seguito ha compreso il perché.... Martedì 24 novembre, in cinque diverse seconde classi delle medie “Dante Alighieri”, a Calcinato, Vajada ci ha spiegato che i titoli dobbiamo metterli noi, suoi lettori. Si tratta di uno stratagemma, un regalo aggiuntivo, l'occasione per fare anche un po' nostra, la sua poesia. Il titolo dobbiamo trovarlo noi, specchiandoci nella sua poesia, lasciandoci penetrare, sospendendo, per un attimo, il giudizio e talvolta il pregiudizio. Facendo il vuoto. Facendo nulla. Solo ascoltare. La sua poesia. Con la sua voce gentile, ce le ha “cantate” , le sue poesie. E “cantando” ci ha incantati. E’ riuscita a trasportare i ragazzi nel magico mondo della poesia, esplorandone i significati, le emozioni sottese, i legami tra le parole non necessariamente in rima, giocando a spostare virgole, per scoprire altre possibili letture dello stesso testo. Moltissime le domande dei ragazzi, che hanno anche proposto alla poetessa alcune loro creazioni. L’iniziativa è scaturita dalla collaborazione degli amici dell’Altrofestival con alcuni docenti di Calcinato, referente, Chiara Soncina. I ragazzi, preparatissimi, hanno riascoltato , dalla viva voce dell’autrice, le poesie già lette e analizzate con le loro insegnanti. La poesia, come strumento per valorizzare le diversità, anche linguistiche, una proposta multiculturale, in perfetta sintonia con la carta d'intenti sottoscritta dalle numerose associazioni aderenti e con altri progetti rivolti al pianeta scuola. Un piccolo ponte con l'Albania, terra con cui l'autrice conserva profondi legami essendo da soli 4 anni in Italia. Vajada , prossima alla laurea in economia e commercio, studia a Brescia.
Scrive alcune poesie in Italiano, altre in albanese. Quelle in albanese preferisce non tradurle per non tradirle, perché nulla si perda. Le abbiamo chiesto un'eccezione. Per noi, con noi, ha tradotto una poesia. Accettando la sua sfida, abbiamo messo noi il titolo, anzi addirittura due. Uno per lei che ama il mare, il “suo” Adriatico (Ada è il diminutivo di Vajada) L'altro per noi che amiamo la libertà e la poesia..
La poesia parla dei sentimenti che prova un'anima viva, assistendo al dolore di un naufrago, appena sfuggito alla morte, nel tentativo di raggiungere le coste italiane, a bordo di una misera barca,
in compagnia di altri.
Autrice: Vajada Keci
Titolo :Ada Mare Sottotitolo:Il prezzo della libertà
Hmmm....Aria che respiro. Alzare il mento con gli occhi chiusi, per sentire ,allo stesso tempo , il caldo raro dei raggi del sole e la fresca brezza del mattino. Dura solo un istante, poi svanisce. Apri gli occhi lentamente...
il mare...
Ah... il cuore si scioglie cadendo in un sospiro profondo. E con le braccia aperte, i palmi delle mani verso il cielo, richiudo gli occhi.
Ma è finita, è finita lì Con me che cado in ginocchio nella spiaggia umida. Con i pugni chiusi, picchio la terra ,picchio l’acqua ed il mare. Mare di ghiaccio. Si frantuma in miliardi di pezzi sotto il fervore del mio dolore. Hai visto, persino il mare si e sciolto. E mi bagna le ginocchia ,e mi bagna le mani. E riapro gli occhi ;è finito tutto ormai. Sono qui. Sospiro di nuovo, e di nuovo alzo il mento verso il sole. ah.. freschezza; rinfrescami ! E’ tutto finito. Gioia ora sono qui. Ecco il mare di ghiaccio d’innanzi a me. Il mare di fuoco dentro di me. ah... dolore. Ma apri gli occhi. Eri solo tu, con la tua anima, con il tuo dolore. Apri gli occhi. Il mare ,in verità, è blu. Il mare è vita. Il mare è gioia. Non è più tempesta, morte, inferno. Apri gli occhi ,il mare è vita. Tutti gli altri sono morti. Apri gli occhi, tu sei vivo, ti sei salvato ,non sei annegato. Apri! Là, dove l’onda accarezza la terra lentamente, vuoi accarezzare il blu. Sfiorandolo. Appena lo tocchi sorridi, un sorriso che ormai è diventato raro. Non sei in compagnia dei pesci. Non ti mordicchiano la carne morta. Quel giorno ti sei salvato. Nessuno ti sta piangendo. Sei solo tu che piangi, che vuoi unire le tue lacrime salate al profondo del mare.
Io lo so! Il mare è salato, pieno di dolore.
Chiudi gli occhi. una rondine dall’ alto ti sta guardando. E chiudi gli occhi, e abbraccia il sole, ti sei salvato. Respira la vita, respira la libertà. Quella che hai avuto insieme alla vita. Quella che ti hanno regalato quando sei nato. Respira vita, respira libertà. Perché , se chiudi gli occhi, gioisci!
Li puoi riaprire. Tu ci sei, e gli altri non più. Hai in mano la tua vita. La vita è libertà. Stendi le braccia ed abbraccia il sole. Stenditi nella spiaggia. Respira! Ti sei salvato; questa è la tua libertà. La vita è libertà .

Revista "la Civetta"
Mantova, novembre 2009
Italia

Super femra muslimane

2009-11-15T13:56:00.000-08:00

Super femra muslmane*

Nga: Vajada Keçi Manjani

"E gjendur para një morie fjalësh tepër të brishta për t'u ruajtur në memorje."

Ajo çka po mendoja e rrëmbyer nga vala e argumentimeve, paraqitet të jetë disi e vështirë për t'u mbledhur fjalë për fjalë nga memorja. Koncepti është i thjeshtë, por duket se vrulli emocional që kaherë më karakterizon e pengon shfaqien e paragrafeve të thurur në mendje. Do të ishte humbje t'i mbaja për vete të fshehura në subkonshiencë n time ndaj po ri përgatitem që t'i bëj edhe një herë vizitë kasolleve të mendimeve të strukura në memorje.

Nuk është e thejshtë të jetosh në kaosin e një kohe e cila të përfshin me vrullin e saj sikur të ishte një lum i rrëmbyer. Dita është tepër e shkurtër për t'iu përgjigjur aktiviteteve që mendja nuk resht kurrë së fabrikuari. Nata është tepër e gjatë për të pritur agimin, e ndihmuar edhe nga pagjumësia jo-produktive. Ajo fije e hollë kohë që ngahera rend së kërkuari për të përmbushur mini-pasionet e përditshme, entuziasmi dhe stepja si gjithmonë kërcënohen nga bukosja e morisë së aktiviteteve që përplasen me njëra-tjetrën për të kërkuar disi kohë. E mësuar me të tilla ritme, më bën përshtypje të vërej se si edhe një gjest kaq delikat dhe domosdoshmërisht shplodhës si ai i të ngrënit, të përcillet me të njëjtat ritme kaotike të punëve të tjera të ditës që s'del kurrë për t'i përmbushur të tëra. Super-grua i them vetes, edhe pse ia kam lejuar asaj luksin e të bërit vetëm gjërat që i kam pasion (privilegj i rrallë ky për një studente). Ngahera mendoj për fantazmat e së kaluarës që si mullinjtë e erës talleshin me të mjerin Don Kishot dhe po ashtu dhe unë sot nënqesh me bëmat e tyre mjerane dhe qesharake. Ja dhe një kafshatë e hidhur të cilën duhet ta përtyp pa reshtur, durim.

Hiper-aktiviteti që gjithmonë më ka munduar, sot më bën të ndihem e pafuqishme, e pa udhë dhe e pa drejtim. Hiper-aktiviteti, fundja nuk është edhe ndonjë gjë aq pozitive sa mendoja, ai të bën të shtrydhesh gjer sa të arrish në limitet e tua dhe të jesh e vetëdijshme për to. Po fundja limitet janë bërë për t'u kapërcyer. Janë pikërisht këto limite që më frikësojnë, vetëdijesimi se më tepër se kaq nuk mund të bësh, se më larg se kaq nuk mund të shkosh, ndërkohë që shpirti dhe ambicia të shtyjnë përtej kufijve dhe koha aq e shtrenjtë dhe aftësitë aq të kufizuara dhe të pazhvilluara mirë të bëjnë të përplasesh në telin e lartë dhe të trashë me gjemba të cilat ngulen thellë në mish e në përpjekje për t'u liruar të mbërthejnë akoma më fort. E ngecur në atë rrjetë të fortifikuar të limiteve të tua kalojnë ditët në hiper-aktivitet në vuajtje akoma më konstante. Kanalizimi i duhur i aftësive të një personi, do të ishte zgjidhja më e mirë e një dileme të tillë, falë Zotit në rastin tim faktorë të jashtëm nuk më imponojnë një bllokim total të tyre por dhe as që nxisin për një zhvillim.

Di që në të njëjtën gjendje janë edhe të tjera "Super femra muslimane", por që nën syrin e admirimit tim, ato sot janë nëna dhe gra shtëpie par exellance ashtu siç natyra femërore me dashuri na imponon. Të tilla super-nëna dhe gra shtëpie gjenden përpara një potenciali të zotëruar dhe një nxitje për aktivitete, karakteristikë e fesë sonë të cilën me shumë hir e zotërojnë. Interesant është të theksohet se jo gjithmonë janë të mirëpritura nga ambienti hiper-maskilist i shoqërisë sonë muslimane që na rrethon. Dikush përpiqet që t'i quajë këto femra si aktiviste feministe muslimane, të akuzuara se me punën e tyre lënë pas dore autoritetin e "brishtë" të meshkujve të tyre, se kinse ato duhet të reshtin së qenuri aktive për shkak se meshkujt e tyre nuk janë të tillë dhe kështu figura e tyre del në plan të dytë duke lartësuar të sajën. Me pa të drejtë të tillë më quajtën edhe mua jo shumë larg prej kësaj dite. Them me pa të drejtë sepse është e natyrshme që nuk pranoj asnjë prej këtyre akuzave të cilat asnjë grua nuk duhet t'i pranojë. E para, dhe më e dukshmja qëndron në faktin se jo çdo femër muslimane është feministe, term që sot nuk merr nota dhe aq pozitive sidomos drejtuar një femre muslimane. Nëse një muslimane ka potencialin dhe mjetet e nevojshme për të ushtruar atë çka feja që në themel i imponon jo domosdoshmërisht mund të quhet një feministe aktiviste! Mua personalisht as që më shkon në mendje një gjë e tillë, por prapë rri dhe theksoj se Islami i ka dhënë më tepër hapësirë femrës muslimane nga ajo sa meshkujt muslimanë të sotëm duan t'i japin asaj, dhe kjo nuk është faji i feministeve muslimane nëse duam t'i quajmë të tilla. E dyta, secili ka një llogari në vete përpara Krijuesit në Ditën e Gjykimit, në llogarinë e së cilës çdokush është i obliguar të mbajë barrën e vet dhe asgjë nga barra e tjetrit. Arsyeja për të cilën është e natyrshme të besohet se pesha e punëve të veta do të bie në peshoren e secilit dhe asnjë njeri s'ka pse të përgjigjet për aktivitetin ose jo të dikujt tjetër, jo të gjithë jemi njësoj dhe jo prej të gjithëve mund të pritet e njëjta gjë. Pikërisht për këtë nuk mund të kufizohet dikush për shkak të dikujt tjetër, aq më tepër nuk mund të kufizohet gruaja për shkak të bashkëshortit sidomos kur vetë bashkëshorti është bashkëpunues mjaft frytdhënës në aktivitetin e saj. Të tillë meshkuj janë për t'u lavdëruar dhe për të bërë du'a që numri i tyre të shtohet në shoqërinë tonë dhe jo të akuzohen femrat për hiper-aktivitet gjë për të cilën kemi aq nevojë në ditët e sotme. Nësë vërehet një gjë e tillë atëherë edhe një herë po nxirret në pah entiteti maskilist agresiv i pa mësuar me praninë e femrave në mejdan, përkundër fesë që i përkrah.

Është e vërtetë, kam parë në jetën time jo aq të gjatë femra muslimane të cilat janë shndërruar në monstra të karrierës dhe përbindësh të më të dobtit në emër të revoltës ndaj shtypjeve dhe pengesave të hasura gjatë jetës së tyre të vështirë në shoqëri, por kjo nuk më pengon aspak të mendoj se ky shndërrim ka qenë fryt i mangësive të tyre personale dhe nuk ka të bëjë aspak me trajtat dhe konturet e elitës së re të femrave muslimane në vendin tonë e më gjerë. Nga ana tjetër, kam hasur në ato super-nëna dhe gra shtëpie të cilat shndritin në shoqëri si me punën ashtu edhe me moralin e karakterin e tyre, të tilla më bëjnë të mendoj se nuk është utopi konkretizimi i mësimeve islame ndaj një femre, ndaj të cilës për shekuj me radhë është ushtruar trysni dhe presion me pa të drejtë si nga brenda ashtu dhe jashtë familjes. Natyrisht që obligimi parësor i femrës mbetet të jetë adhurimi ndaj Krijuesit dhe më pas familja, ndoshta kjo e dyta natyrshëm nuk e lejon ekzaltimin fort mirë të potencialit të saj. Po efektivisht, nëse ky do të ishte etaloni matës për suksesin e një femre, mund të thoja se femra muslimane qëndron në majë të këtij suksesi. Përkushtimi total i saj ndaj familjes, i nxitur dhe nga trysnitë e përmendura më sipër bën që ajo natyrshëm tashmë të shkëputet nga gjithçka shoqërore. Hapësirat në shoqëri janë vërtetë të pakta për ta lejuar këtë qënie jo dhe aq të brishtë të dalë nga guacka e saj të cilën ajo vetë dhe të tjerë kanë kontribuar që t'i ndërtohet. Edhe pse nuk duhet të harrojmë se në disa sfera të caktuara (të cilat është e vështirë të dallohen) gjendet një nevojë aq e madhe për femra të tilla të afta dhe gjithëpërfshirë se, ku në këtë rast është e lehtë të kuptohet se karshi ofertës mungon kërkesa cilësore.

Prej kohësh vërej, se nevoja që ka shoqëria jonë muslimane për elemente të tillë është mjaft e madhe, por gjithashtu vërej se ambienti nuk i siguron filizave të shëndoshë mbrojtjen e nevojshme për t'u rritur dhe për të rritur të tjerë. Dhe ky fenomen, është një faj kolektiv i cili duket se bie mbi kryet e të gjithëve, përfshirë këtu edhe femra të caktuara xhandare të anti-aktivizimit të saj në shoqëri. Nuk është rastësi që mjaft të tilla të jenë dorëzuar, ndrydhur dhe tërhequr pavarësisht thirrjeve për zhvillim drejtuar asaj nëne që nesër do të edukojë fëmijët e këtij ummeti të rinovuar që pas komunizmit. Nëse deri dje, femrat muslimane shqiptare nuk kanë qenë të afta të përparojnë përballë trysnive të ndryshme të shoqërisë muslimane dhe sidomos asaj antagoniste të Islamit, nuk do të thotë se përpjekjet duhen lënë dhe braktisur. Përkundrazi, do të ishte bukur të vëreje një bashkim përpjekjesh dhe ndihmë reciproke, për të vërejtur më së fundmi se nuk jemi aq pak në numër sa hija e shoqërisë përpiqet të na tregojë ndërsa vetë ne endemi në të.

*Marre nga : "Revista Familja" nenor,2009

2009-10-16T08:46:00.000-07:00

Tranquilla senza pensiero

senza atto via andando

camminando

come se non fossi parte della terra

mi guardo intorno girando la testa

vuoto tranne tutto ciò che mi circonda

non aspettare che finisca la mia vita

finirò prima io

luce di una candela

che si spegne prima della morte

evviva vita mia

non sei ancora venuto da me

con calma, il mio ultimo respiro

ormai è già andato

2009-10-16T08:45:00.000-07:00

Tra te e la fresca brezza del mattino

ce l’amore

Quel sorriso che ti trovi nelle labbra

ogni volta che non pensi

Piccolo puntino nella mia giovane vita

piena di strisce colorate solo di caldo

dolce amore,

dolce abbraccio lievemente sfiorato

solo il tempo del respiro di un profumo

istante

silenzio,

vuoto,

bagliore di luce

abbraccio forte

forte

STRINGI

non lasciar andare

non sentire più il mondo

istante è il tuo mondo

in te.

****

Vajada Keçi Manjani

2009-10-16T08:42:00.000-07:00

dolce luce riflessa

mi aspetti

mi sfuggi

anche se sei li

io non ti cerco

ti trovo

calma

bianca forse curiosa

ti vedo e non mi accorgo

del sorriso tenero nelle mie labbra

mi perdo a fissarti

per saziarmi di te

ma non si può

farne a meno del tuo colore

quasi bianco dolce sei

la calma

per me

********

Vajada Keçi Manjani

aspettami

2009-10-16T08:41:00.000-07:00

Aspettami

no correre tra le forti grinfia

del rosso tremendo nero

aspettami

a coccolarti accarezzarti la fronte

non correre stringi i denti

se mai fino a romperli

son solo denti

non sei tu

la frenesia ti da la caccia

io no

Resta!

Con le unghie terrò la tua pelle

fino a farti gocciolare il sangue

io ti amo!

sei mio

Resta!

Ti stringerò al petto per riscaldarti

dalla tua pazzia

l’agonia

la passeremo insieme

Io sono coraggio

Non ti lascerò mai

svieni tra le mie braccia amore

ti sveglierai con me

prima di rinascere

l'identità islamica degli Albanesi-mito o realtà

2009-09-05T11:30:00.000-07:00

http://www.islam-online.it/2009/09/lidentita-islamica-degli-albanesi-mito-o-realta/

L’identità islamica degli Albanesi – Mito o realtà

set 5th, 2009 | Di direttore | Categoria: Approfondimenti

di Ermal BEGA*

L’identità islamica e al contempo europea degli albanesi, diventata ultimamente è una questione trattata molto seriamente da parte di celebri personalità accademiche e vari studiosi albanesi.

Possiamo dire che problemi di questa natura, non sono nuovi per gli albanesi, essi si sono verificati durante tutta la loro storia, però si nota che ultimamente esse stanno emergendo con maggior intensità. Fatto sta che per un lungo tempo nei giornali e nei diversi media nazionali si è discusso se gli albanesi abbiano un identità islamica oppure una europea (cioè un identità cristiana-cattolica-latina oppure slavo-greco-ortodossa)!

Personalmente, non capisco il senso di questo dibattito a mio avviso insensato, tenendo in considerazione il fatto che l’intera Europa ed il mondo in generale è a conoscenza del fatto che la maggioranza della popolazione albanese è di religione islamica, praticandola o meno, conoscendola o meno (molti di qulli si fanno chiamare musulmani ma non sanno nulla della loro religione).

In secondo luogo, non riesco a capire il perché in Albania si faccia una tale politica infame anti-islamica. L’Islam è una religione dalla quale nessuno ha mai avuto problemi e neanche dai veri credenti.

É diventato luogo comune in Albania il negare della nostra identità islamica ed l’aver paura che se noi ci presenteremo all’ Europa come musulmani non ci permetteranno di farne parte.

A coloro che pensano in tal modo rispondiamo che “la paura è compagno inseparabile del ingiustizia” (W. Shakespeare), e che “il coraggio senza la ragione è uno dei tratti della paura.” (Seneca)

Tornando al nostro discorso, vorrei citare qua una frase tratta dal libro “I sette sogni del Albania” del grande imam, patriota, maestro, ex-consigliere del Ministro del Educazione, ed grande politico albanese H. Ali Korça che, nel lontano 1944, nella seconda edizione del suo libro scrisse: “Quando l’Europa ha decise di creare questo pezzo d’Albania, non ci mise la condizione che questo sarebbe avvenuto solo nel caso in cui avessimo abbandonato la nostra religione? In caso contrario l’avrebbero disintegrata completamente. E questo non è affatto giusto, perché noi sappiamo bene che se la maggioranza della popolazione non fosse stata musulmana, neanche questo pezzo sarebbe rimasto al Albania, ma al contrario sarebbe stata divisa tra gli stessi paesi confinanti.”

Per quanto riguarda i tanti discorsi trattati dai media e la propaganda imponente che cerca di indurre al erronea idea che gli albanesi sono un popolo ed uno stato laico (tutto questo con il proposito di lasciare da parte la maggioranza musulmana), vorrei aggiungere una frase che Napoleone Bonaparte disse quando vide che la troppa liberalizzazione era arrivata ad un limite estremo e la religione veniva disprezzata: “La religione è utile, perché anche se non ce ne fosse stata una, ci sarebbe stato il bisogno di crearla, questo solo la religione la può assicurare perché la morale di una nazione.” Dopo aver detto questo, si impegòo a preparare un clero degno delle necessità dell’epoca.

I tedeschi dicono: “Un professore, per quanto sapiente sia, se è una persona laica, non deve entrare ad insegnare né alle elementari e nemmeno all’ università.”

L’ultima frase sarebbe adatta per tutti quelli che vorrebbero gli albanesi convertiti al cristianesimo, quelli che fino a ieri attaccavano l’Islam ed i musulmani albanesi di nascosto, ed oggi, invece appaiono nei mass media ostentando coraggio e insistendo fortemente sulla loro idea della non appartenenza all’identità orientale musulmana bensì a quella europeo-cristiana.

Il peggio sta nel fatto che queste persone almeno per quanto riguarda il nome appartengono alla religione musulmana, a prescindere dal fatto che, nella loro ignoranza, confondono persino i termini specifici quali: muslimanesimo con l’Islam, muhamedani con i mussulmani ecc. L’Islam, non ha preso il nome dal suo profeta al quale gli fu rivelata questa divina religione come accade con il Cristianesimo che prese il nome da Gesù Cristo (Isa, secondo l’Islam), il Buddismo da Buddha ecc.

Si sa, che qualora questi individui proprio non volessero dirsi musulmani hanno il pieno diritto di professare un altra fede, in questo caso, meglio che cambino anche i loro nomi, come per esempio da Hayrullah possono farlo Thanas oppure Vangelo, da Abdullah possono cambiarlo in Paolo oppure Giovanni, da Ismail (nome del nostro profeta Ismaele chiamato dai Cristiani Iscmaeel) a Giovanni, ed da Fahri (che significa “colui che porta la gioia”) a Francesco ecc., ma non hanno nessun diritto di intromettersi negli affari personali degli altri, sopratutto se si tratta della maggioranza dei credenti di un intera religione. In questo modo, è naturale che si creino delle discrepanze tra le diverse comunità religiose, dopo di ché la responsabilità ricade su di loro, come nel ormai noto caso del crocefisso che volevano fissare in cima ad un monte in mezzo alla città di Scutari in una zona con documentata maggioranza di abitanti mussulmani: all’ epoca si creò un clima di tensione tra le due comunità, quella cattolica ed quella di maggioranza musulmana.

E vero che oggi gli albanesi stanno vivendo in condizioni di libertà e democrazia, però questo stato di libertà ed democrazia ha uno slogan che come tale si deve rispettare: “Libertà e democrazia significa che sei libero di dire o fare tutto ciò che desideri eccetto ciò rechi danno a te stesso o agli altri.”

In questo contesto rientra anche il fatto che ognuno è libero di fare le sue scelte, ma non può ed non deve in nessun modo imporre agli altri le sue idee.

Noi (parlo dei pseudo-musulmani albanesi) non possiamo diventare più cattolici del Papa…

Allora perché svolgere questi dibattiti inutili per una questione che è stata risolta proprio dagli stessi albanesi più di 600 anni fa accogliendo l’islam come propria religione (questo ben prima che giungessero i turchi)! Come si sa, il popolo albanese ha accettato di propria volontà la religione islamica, questo per ragioni diverse e ben note, ma mai essa non gli è stata imposta con la violenza. Possiamo affermare che in quei periodi della storia in cui c’è stata la “violenza” essa è avvenuta per motivi politici o personali, ma mai per imporre l’islam agli albanesi e dimostrare chiaramente che gli albanesi non si sono mai battuti tra di loro per motivi religiosi, quando è avvenuto è stato per motivi personali o tribali.

Fatto sta che attualmente in Albania, le persone che sono a capo della Politica, dell’arte e della cultura, dei media, della cinematografia, della pubblicazione dei libri ed anche del business sono persone di religione cristiana, soprattutto greco-ortodossa (molti di loro non hanno origini albanesi ma sono insediati qualche di tempo in Albania), ce sempre sono stati rispettati dalla maggioranza musulmana.

Un giorno un fratello mi riferì che il noto pubblicista e deputato Nicol Lesi, nel giornale da lui diretto pubblicò un articolo dove citava l’origine ed la religione di molti politici di un determinato partito: la maggior parte di loro era ortodossa, non essendo neanche di origini albanesi. Dopo questo, non abbiamo sentito sollevare alcuno problema da parte dei i musulmani albanesi, poiché l’islam accetta anche che il popolo possa essere governato da un non musulmano quando non si trovi una persona adatta tra i musulmani oppure quando un paese musulmano vien invaso, però questo deve accadere solo e soltanto quando essi sono giusti ed governino con giustizia.

Purtroppo, le altre religioni non hanno lo stesso riguardo, esse cercano in tutti i costi che la popolazione si converta alla religione di coloro che li governa.

L’Europa (l’occidente) cattolica, non vede l’Islam semplicemente come un muro davanti a sè, ma come una ostacolo dinnanzi ai loro desideri e pretese, credono e sono convinti che l’Islam sia l’unico pericolo per gli stati Europei.

L’orientalista cristiano europeo Gardner disse: “Proprio questa forza nascosta del Islam mette paura al Europa.”

Questa identità cristiano-europea venne menzionata per la prima volta al inizio del XX secolo (sub. frase citata da H. Ali Korça) la quale alla fine degli anni novanta prese delle dimensioni enormi.

Duro è l’attacco che ultimamente si sta facendo contro la presenza dell’Albania e della sua rappresentanza nella Conferenza Islamica.

Di ciò si è discusso a lungo nel dibattito tenuto qualche tempo fa a Tirana, dove si trattò l’identità europea degli Albanesi Vi parteciparono diverse personalità che sostennero la tesi del identità cristiana-europea degli albanesi. Purtroppo non erano stati invitati (si intende, per un evidente ragione) rappresentanti della Comunità Mussulmana Albanese (KMSH) e neanche una qualche nota personalità musulmana. Erano presenti solo personalità delle comunità cristiane, cattoliche ed ortodosse (compresi i religiosi di questi culti ), erano invitati anche diversi studiosi, come per esempio il direttore della libroteca ( e non biblio-teca) nazionale il quale è di origine “vllaho-ortodosso” ecc.

Se vogliamo mettere in discussione l’adesione alla Conferenza Islamica di un paese come l’Albania che ha una percentuale quasi del 80% della popolazione musulmana, che dobbiamo dire di quella della Russia, uno stato nel quale la percentuale dei musulmani è molto più bassa?

Per quanto riguarda la “mezza” identità degli albanesi i quali devono appartenere o al Oriente o al Occidente, questa è una questione delicata, la quale non si può risolvere semplicemente scrivendo o dicendo qualcosa in pubblico.

L’Islam ha dimostrato di esserci sempre stato in questa terra, soprattutto dopo il sistema dittatoriale comunista ed ateo. Ormai si sa, che anche le persone che si vogliono identificare con l’identità cristiana europea sono figli di quel sistema ateo e totalitarista.

E’ erroneo pensare che noi musulmani albanesi non amiamo l’Europa, perché volenti o nolenti siamo consapevoli che è stato Dio ad averci collocati in questo angolo di mondo, ma il fatto sta, che citando di nuovo Gardner, l’Europa non deve temere l’islam per causa nostra , ma ci deve accettare cosi come siamo.

L’identità religiosa degli albanesi, che fanno parte del vecchio continente resisterà nonostante tutto e non sarà minaccia per nessuno.

*Ermal Bega is Executive Director of:
“Albanian Center for Oriental Studies”
Tirana-Albania
P.O.Box 8203
www.acfos-albania.org
www.ermalbega.blogspot.com
E-Mail: acfos_albania@yahoo.com

tradotto dall’albanese da Vajada Keçi Manjani

per aromen time

2009-08-04T09:39:00.001-07:00

Per aromën time

Une flas per ty te tjeret heshtin

Une qaj per ty te tjeret qeshin

Kerkoj fjale per t’i pershkruar lotet e mi

Tek sa shoh duart e tua lart nga qielli

Shpirti im gelon pervelon

A mundet te qaj era e pa fajshme

Thojne se per ty djelli i ka shuar rrezet e tij

Po a nuk e din qe Allahu ka ndezur diellin?

vkma

...heshtja eshte me e forte...

2009-08-04T09:09:00.000-07:00

... heshtja eshte me e forte...

fresk. te tjere qe kerkojn reflektim e te tjere qe kerkojne fresk.

Turbullira çudira ndarje ndarje ndajre mbas nje bashkimi dhe nje bashkimi.

Te tjere qe kerkojn te largohen nga burgu qe vete nuk duan te dalin prej tij. Deshirat bien ndesh me deshirat, dhe kur njera triumfon del me sukses tjetra ne heshtje mbetet dhe plazmohet.

Heret a vone, po a do te me gezoj apo perlot kjo deshire qe kam. Po a do te me kenaq apo do te me kenaq?

Po ato tragjedite e medha te jetes se te tjereve qe te verviten ne koke a do ta bejne jeten te lumtur apo thjeshte do te jene enderra te tmerrshme qe kur zgjohesh te sjellin lumturi, qe te vij kjo, duhet te zhdukesh lumturine qe ke tash. Ende pa shkulur floket ne erresiren e ndricuar prej llambes. Llamburiste tha. Hiret e nje lumturie te perkryer te lakmueshme te pa shoq verviten ne ajrin e nje toke shterpe te gjelberuar me topa lulesh qe si njeh, po thjesht i ke ngren. Imazhe njerezish qe i ngjajne njerezve te tjere bij. Zerot verviten si te ishin bresher mbi qiellin gri.

tham, qe jeta eshte me e perkryer saç e mendojme ne. parazitat e vetedijes fantazmojne nen ndergjegje duke u tallur e perpelitur pergjeruar e shtuar dozen e pa sigurise, Zor. reja e hidhur e hidherimit len gjurme tek sa mer rrugetimin e zakonshem ne shpirtin tim. Vegime te largeta fill mbas harreses. nuk nuk meriton te shkoj aq larg sa te kujtoj pendimet, di dosje te mbyllura pas revizjonimit te gjat. Ne Pellgje distancash marramendese lahet egoja ime molekul. Kujtohem, se dikur varre te largeta kerkoja te ringjallja elementet ti beja te miat. Mallkimet e nenave bejne te vuajne nenat qe skan me pike sherim-shpetimi. Kur ja, zhgenjime te asaj çka mendoje te kishe pushtet, shkaterrim total mjerim turp vrer. Paraliza me mir te mos kish qen, aspak te mos kish qen. Paranteza e nje zagushie, nje e ardhme plot ftohte dhe bresher gushti. Nuk mund te kalosh castet e lumturise duke pritur hidherimin çast me cast. Mund te vij sot, po mund te vij dhe mbas 21viteve, ku i dihet, jeta eshte e gjat per disa. Rinia shpresa. po kur vdes shpresa? Fuqia forca koha e njerezve te vecante qe i njeh ose jo. Me vjen keq. Po s’te lejoj te verdallesh, te endesh, te kapesh te shkeputesh e te mos keputesh. Te me heshtesh te me maresh te me rrembesh e tallazesh rrotullosh e hedhur pertej kthetrat te ti ngul mishin te ta rrjep dhembet thell ti lag e gjakun helm ta bej grifsh per ty do te behem hajde në guxo! Karamele koklavitur, parandjej per ty nje kob. Me sy do qash po me mendje te ndritur çast me çast do me shikosh. Perpelitesh perbin me zjarr thlle thelle neper endje, psheretim e zhgarravitur si te vij e fus ne mendje. Kur e ngrite mendjen e madhe, paqetove si sorkadhe, bere mund te me mberrish re ne pus porsi nje bish. Re ne pus siç bie nje gjethe me mberrite me vure zjarr ngazellimin ti ma solle pastaj ngele pa asnje mall. Thellesite e mendjes plot, here zhytem here rri ne breg, por misteret s’mi tregove rri e heshtur se skane vlere. Po une nuk jam si ti, kur e dua ja arrij. Bieri shkurt e bieri heshtur, an e mban ne gjum te zi. Si ti qe thelle jetove, si ti qe lakmove buzet helm por flori i shkrire ne enderr ne tymnaj ne kujtimet trronditese pa shprese veç nese permbyset bota atehere do tja arri. Une e di qe ke zili, se po te dua ja arri, ja arri te shemb gjithe boten me nje fjale te bindur fort, arrij nga jeta ta qis kete zi. Nuk e dua lumturine, nuk dua ne endrra te realizohem, veç me ardh dita e gjykimit veç mbas saj mund te zgjohem. A e din se sa pak di.

p.s: ngjarje e vertete

vkma

Reflektime

2009-07-29T03:37:00.000-07:00

****

Për vite me rradhë i kam bërë pyetje vetes nëse ishte e drejte apo jo të theksoje dhe të ngrije zërin kritik ndaj fenomeneve “negative” që mbizotërojne vetë komunitetin e vogël musliman të shqipëtarëve. Pyetje e cila thellë vërvitet mbi argumentime të brendshme të plota ose jo karshi rrespektimit të etikës vëllazerore islame dhe deshirën për mos korruptimin e më tejshem të figurës së muslimaneve në sytë e të “tjerëve”. Duke mos qene e mundur kriptizimi i ketyre informacjoneve kritike vetem ne mesin e muslimaneve detyra per përcjelljen e tyre behet akoma me e veshtire. Por, karshi ketij rreziku, qendron tjetri akoma me i madh, ai i humbjes se metodologjise se korigjimit te gabimeve me ane te venies ne dukje te tyre. Mos dija dhe mos vërejtja e egzistences se nje problemi paraqet injorance ne te gjitha nivelet, si dhe pengesë në përmirësimin e tyre sado pak. Të qënurit aktiv në një mjedis të caktuar te çon ne pësimin e shume elementeve dhe fenomeneve influente te cilat e bejne te levizin ate shoqeri. Ndjeshmeria e perceptimit gjithashtu te çon ne analizen e brendshme te asaj çka perjeton. Si mund te jemi nje shoqeri e shendetshme kur na mungon esenca reale e kritikes. Kur ndarjet dhe perçarjet ndodhin me frekuence edhe ne baze te ketyre mendimeve, te tilla, e gjejne veten jo ne pararoj te funksjonit te paracaktur, pra atij te nje katalizatori zbutes dhe jo ngurtesues te shpirtrave dhe mendimeve te njerezve. Hendeku me i thelle i muslimaneve ne kohen e sotme, mbetet vetpelqimi, vetëkënaqësia se gjithsecili ka arrritur ate çka misjoni i shenjte kerkon. Zor, dhe janë të paktë njerëzit të cilët mund te perceptojne realitetin dhe gjendjen ne te cilen ndodhen dhe keshtu te perballen me nje zgjidhje te perbashket sqaruese dhe gjithperfshirese. Te parit e vetvetes nën suazat e së perkryerës ndërsa tjetrit te humbur duke notuar ne flaket e xhehenemit... Zmadhimi katastrofal i nje gabimi minimal, eshte si rreziku i atij personit i cili realisht nuk arrin te perceptoi se cili eshte armiku i tij ne te vertete.

Ku qendron gabimi?

Hiper kritika shpesh here mund te behet element largues dhe destabilizues, sidomos atehere kur elementi i kritikuar eshte minimal dhe dobia apo rreziku i tij është i pa perfillshem. Keshtu është e pa evitueshme krijimi i mos bindjes mos perfilljes dhe injorimit më se të vullnetshem, gati gati dhe perbuzes. Nuk mendoj se perdorimi i fjaleve me te embla ne nje fjalim do te mund te eleminonte notat e renda te argumentit me te cilin perballen shpesh bashkë debatuesit musliman. Ashpersia nuk vjen nga fjalet e perdorura por se nga argumenti i perballur pershtjellimet dhe mendimet e paraqitura, te tilla mund te jen te renda dhe thumbuese si mos me keq. Partizanet e ndonje çeshtje verviten me argumente therese dhe pseudo bindese, te gatshme per sehirxhinjte të cilët gajasen me problemet e brënshme të muslimanëve, paraqitja e nje diskutimi ne formen me te mire kthehet keshtu ne nje perpjekje te deshtuar dhe te thyer qe ne fillim. Absurditeti i pretendimit te perkryerjes personale karshi elementit te analizuar çon ne çarje dhe rebelim, ngurtesim ne mendimin personal dhe largim nga zgjidhja prfundimtare dhe paqëtuese. Perqindja e suksesit ne debate te tilla eshte pa dyshim minimale pa llogaritur ketu edhe uljen e me tejshme te probabilitetit per perballje ne nje moment te dyte dhe më të qetë të të njëjtës temë. Ajo kurajo që vjen nga vetë kënaqësia kthehet në një rrezik të vërtetë për vetë temën e përballur, këshillimi në mënyrën më të mirë. Një debat i edukuar nuk është i vetmi tregues për kompletimin e kumtimit të hadithit të ResuluLlahut a.s i cili udhezon ne formen e këshillimit më të mirë formë e cila nuk përfshin vetëm elokuencën e pastër me fjalë të zgjedhura nga nje fjalor i zgjeruar, nuk gjëndet aty çelësi i suksesit, por tek vetë tema e mbrojtur dhe qëndrimi i mbajtur. Të bërurit thirrje arsyes me anë të elementëve të zgjedhur të cilat janë sa më larg përbuzjes ofendimit dhe prekjes personale të bashkëbiseduesit. Trajtimi i çështjes si një problem i përbashkët i cili nuk kompromenton aspak individët në fjalë, bërja thirrje për një zgjidhje dhe një mëndjeje e cila do të ishte element bashkues për të dyja palët divergjente. Perceptimi i debatit si parashtrim i thjesht i mendimeve personale dhe jo si cënimi i një dogme të shenjtë, paralelisht faktit që ne kemi përgjegjësi për veprat dhe fjalët tona qëndron dhe aspekti i gabueshmërisë njerëzore e cila nuk e ka të ndaluar kuptimin e arsyeve te “gabuara” te tjetrit por ka te ndaluar përvetësimin e tyre. Etiketimi apiriori i bashkëbiseduesit si një njeri i cili e ka gabim që në fillim, con në ngurtësimin e qëndrimeve, në mos vërjen në diskutim të tyre, madje edhe në nënvlerësimin e vet tezës personale që paraqet, për arsye se, dihet që kur e vërteta perballet me gënjeshtrën është gjithmonë e para ajo që triumfon ndaj nuk ka arsye për ngurim në paraqitjen e saj.

Çelësi i suksesit është dhe siguria në atë që paraqet, sepse e vërteta nuk ka gabime, nuk ka dyshime nuk ka hile dhe nuk ka nevoj për zbukurime të kota e të më tejshme. Prandaj, në këtë mënyrë, bëhet e thjeshtë dhe natyrale paraqitja e argumenteve në mënyrën më të mirë ashtu siç na mëson i Dërguari i Allahut (a.s). Është e kotë qasja si objektiv primar konvertimin e tjetrit në mendimin tënd, sepse kjo do ta çonte atë në mbyllje paraprake të vetvetes në një mbrojtje të vebër dhe të shurdhër nën frenezinë e të gjeturit argumente përball kundërshtarit. Mënyra më e mirë do të ishte përballja e qetë dhe e hapur me bashkëbiseduesin në mënyrë që biseda ti lë hapësirë llogjikës me natyrshmëri, duke pranuar perceptimet personale duke marë e duke dhënë mendime përtej personales, parja e tjetrit jo si kundërshtar dhe palë e largët nga vetvetja, por si dy individ që kanë qëllime të përbashkëta: arritjen e mirësisë dhe largimit nga e gabuara. Nuk ka kundërshtime, e kundërthënie në Isalm, ai është i pastër dhe i përkryer, nuk është i ngurtësuar dhe i kodifikuar, por është i qartë dhe universal.

Perceptimi i praktikës fetare, e përbaskëta më e madhe e muslimanëve si element bashkues dhe jo ndarës dhe largimi nga etiketimi i vetes si posedues i atributeve të nevojshme për tu bërë Xhennetli, ndërsa tjetrit numërimi i difekteve dhe anomalive, do të na çoj në esencëne vërtetë që duket se muslimanët shqiptar e kanë harruar me kohet moderne, atë të vëllazërimit, pavarësisht difekteve individuale.

sms

2009-06-20T16:18:00.000-07:00

Si me rane syte te prehen
ne gjumin e embel
pa ndegjuar zerin
dashuis sime si mjalt
per te embelsuar eresiren

ndjenje per Palestinen

2009-04-23T12:59:00.000-07:00

Nje moshatar i imi palestinez, koleg studimesh ne universitetin tim, me tregon ne nje bisede te sinqerte se si kur ai i shte ne fillore dhe 8- jeçare ne bangat e shkolles mesonte per Shqiperine atebote te burgosur nen regjimin komunist... Dhe une sot ndjej diçka per ate Palestine dhe ato njerez te vuajtur. Allahu ja lehtesofte dhembje...

Nder netet e erreta te historise

Luajne me ty sikur femije

Sikur femije jetim e pa mbrojtje

Qaj per mua moj te qafsha

Hidhi litet e mendafshta

Qaje nise vet vajtimin

Sa te vij dit e lirimit

Nuk ka pas ne kete bote

Te qendroj me jete e mote

Te qendroje per gjithmone

Popull i shtypur me klithm ne goje

Se do vij dit e pranuar

Dit e bukur e kerkuar

E kerkuar tek me i Madhi

Tek i Ndrituri e tek Sovrani

Mbahu toke e mbahu zemer

Mbahu ne kembe e mjera femer

E mjera femer qe je nene

Se do vij nja ai biri jot

Prej barkut tend do vij te shpuri

Te te shpuri ne liri

Dhe ta largoj nja at padrejtesi

Se kur boten e zuri gjumi

E mbi ty vershonte plumbi

Edhe ty ta marne frymen

Pa meshire ta shtypne gryken

Se nuk lodhen se babzituri

Se gerrhituri e pritur

Se nuk lodhen se beri feste

Mbi gjakun tend edhe mbi rreshne

Njerezimi kthen koken menjane

Ndersa lotet ne s’na u thane

Rrijme e lutemi pa pushuar

Te kam pare te praruar

Gjak e mish te copetuar

Do vij dita te jesh lulezuar

Takim ne Udine

2009-04-15T02:36:00.000-07:00

Muslimanët Shqiptarë organizuan një Konvenjo në Udine të Italisë

Në datat 11-12 prill 2009 në ambientet e fshatit turistik të Lignano Sabbia D'oro në Udine të Italisë u zhvillua një nga takimet më të mëdha të muslimanëve shqiptarë të Italisë.

Takimi në fjalë ishte dy ditor dhe u shoqërua me pjesëmarrjen e një numri të konsiderueshëm emigrantësh muslimanë shqiptarë (afro 100 persona) të ardhur nga shumë qytete të Italisë. Në takim morën pjesë emigrantë nga Shqipëria, Kosova dhe Maqedonia, studentë, individë të moshave të ndryshme, të cilët jetojnë prej disa vitesh në Itali. Takimi i Udines ishte organizuar me dëshirën e mirë për t’iu ofruar emigrantëve shqiptarë të Italisë mundësinë e përjetimit të disa momenteve vëllazërore, bashkimi dhe kujtimi mbi besimin, origjinën dhe historinë e tyre.

Konvenjo e Udines nisi që ditën e shtunë, kur pjesmarrësit që vinin nga të gjitha cepat e Italisë dhe Evropës u sistemuan në dhomat e fshatit turistik të zhytur në gjelbërimin e brigjeve të Adriatikut. Ambjentet në Lignano Sabbia d'oro ishin jashtëzakonisht të këndshme. Fshati turistik ka fare pak metra larg tij detin, i cili i shoqëruar me kohën e ngrohtë e me diell favorizuan qëndrimin duke e bërë atë shumë të këndshëm dhe duke i kujtuar pjesëmarrësit që vinë nga vise më të ftohtë të Italisë, klimën e ngrohtë dhe mesdhetare të Shqipërisë.

Konvenjoja e Udinesë u organizua me nismën e muslimanëve shqiptarë të Italisë të cilët në këto vitet e fundit kanë nisur të organizohen në të gjithë vendin. Konvenjot e muslimanëve shqiptarë tashmë po ndërtojnë një traditë të mirë në Itali. Një vit më parë në Bergamo, u organizua një tjetër takim i madh i muslimanëve shqiptarë të Italisë. Ndërsa pak javë më parë, në Xhaminë shqiptare të Trentos u organizua një koncert masiv për të përkujtuar pavarësinë e Kosovës, në të cilin mori pjesë aktori i mirënjohur Reshat Arbana.

Promotorë të takimeve të muslimanëvë të Italisë janë organizatat lokale të muslimanëve shqiptarë në vend, dhe tashmë edhe federata e mirënjohur e shqiptarëve të Italisë, UAMI (Unione degli Albanesi Mussulmani in Italia) e cila kryesohet nga doktor Alfred Aga. UAMI është një federatë e organizatave muslimane shqiptare të Italisë, qëllimi i të cilës është të bashkojë dhe përfaqësojë muslimanët shqiptarë që ndodhen si emigrantë në Itali dhe të shërbejë si një organizatë nacionale për ruajtjen e identitetit islam dhe kombëtar të shqiptarëve dhe në të njëjtën kohë, për të ndihmuar në intergrimin e komunitetit të madh shqiptar të Italisë në shoqërinë italiane dhe atë evropjane. Vlerat demokratike, liberale dhe progresiste të Italisë janë ato që muslimanët shqiptarë vlerësojnë shumë në Itali. Këto faktorë u theksuan nga drejtuesi i UAMI-t, Dr. Alfredi i cili vuri në pah mundësitë dhe hapësirat e mëdha që i ofrohen shqiptarëve nga shteti italian për praktikimin e fesë Islame, edukimin dhe të drejtat demokratike që gëzohen në Itali.

Të ftuar specialë në konvenjon e Udines ishin edhe hoxhë Sabahudin Jashari nga Shqipëria, doktor Laurent Ibra, avv. Sokol Lamaj, Dr. Asllan Tahiraj intelektualë muslimanë me banim ne Gjermania dhe Olsi Jazexhi nga Firence. Gjatë qëndrimit dy ditor përfaqësuesit e federatës së UAMI-it kishin organizuar një seri leksionesh të cilat u mbajtën nga të ftuarit.

I pari që hapi leksionet e Konvenjos së Udines ishte hoxhë Sabahudin Jashari i cili lekturoi mbi: “Fenë si një elementët dominues në jetën e një besimtari praktikant”. Ndër të tjera hoxhë Jashari përmendi se “Kudo që shkon, ngado që ndodhet, muslimani tregon me shembuj nga jeta e tij fetare, jo vetëm për cilësitë morale të muslimanit, por edhe për të ardhmen morale të rinisë, femijëve dhe përçimin dhe mësimin e fesë.” Hoxhë Jashari solli shembuj nga jeta e Profetit Muhamed a.s i cili synonte gjithmonë kontaktin me njerëzit për të prezantuar besimin në Zot dhe përcjellë mesazhin universal të Islamit”.

Hoxhë Jashari vuri në pah sesi në disa shoqëri, Islami është fenomen i pa njohur dhe i huaj (në të shumtën e rasteve i paragjykuar) dhe theksoi mbi rëndësinë që intelektualët besimtarë kanë për të prezantuar në formën më të civilizuar misionin e lartë hyjnor të fesë së profetit Muhamed.

Intelektualët muslimanë shqiptarë të ardhur nga Gjermania u përqëndruan në aspektet operative të bashkësive dhe organizatave shqiptare në Gjermani duke treguar realitetet e komunitetit shqiptar aty. Ndër të tjera të ftuarit nga Gjermania theksuan se: ”Ne duhet të vetëdijësohemi se, ne nuk banojmë në vende të cilat nuk lejonë praktikimin e plotë të fesë sonë, por në vënde të cilat nuk e njohin siç duhet atë, dhe për këtë arsye përgjegjësia e prezantimit të Islamit në mënyrën më të mirë i mbetet në dorë vetë muslimanëve. Për ta bërë një gjë të tillë nevojitet nje organizim i rregullt dhe efikas“.

Eksperienca e intelektualëve gjermano - shqiptarë u prit me mjaft interes nga bordi drejtues i UAMI-t të cilet u shprehën se: „Nevoja e organizimit dhe përfaqësimit të denjë të muslimanëve sot, shihet si një përparësi, ndaj, këmbimi i eksperjencave të përbashkëta është një hap përpara drejt suksesit afatgjatë.“

Përveç shkëmbimit të eksperiencave të emigrantëve muslimanë shqiptarë në perëndim dhe tregimit të gjëndjes së tyre, në takimin e Udines interesant ishte edhe prezantimi historik i perceptimit nëpërmjet artit të Islamit në Shqipëri i percjellë nga Olsi Jazexhi. Olsi prezantoi një seri filmash të prodhuar në Shqipëri që në kohën e komunizmit (filmi Prefekti, Nëntori i Dytë, Liri a Vdekje) dhe deri kohëve të fundit (Koha e Kometës), nëpërmjet të cilëve tregoi sesi komunistët dhe post-komunistët kanë përdorur industrinë filmike dhe artin në Shqipëri për të poshtëruar islamin dhe treguar këtë fe si një fe të huaj për Shqipërinë, të lidhur sa me Italinë fashiste, Perandorinë Osmane, barbarizmin etj. Portretizimi i Qazim Mulletit si një sundimtar i paditur dhe islamik, apo i bimbashit të Gjirokastrës si një despot islamik, apo edhe i banorëve të Shqipërisë së Mesme si islamikë (në filmin Koha e Kometës) kanë një mision orientalist ne veten e tyre – nëpërmjet të cilës publikut islami i tregohet si feja e hasmit dhe anti-civilizimit – ndërsa krishtërimi apo nacionalizmi shqiptar tregohen si anti-islamikë dhe si pasojë progresistë.

Në leksionet e Udines, në emër të studenteve muslimane shqiptare të Italisë prezantoi edhe Vajada Keçi Manjani e cila shprehu shqetësimin e vajzave muslimane ndaj fenomentit shqetësues të vërejtur vitet e fundit në Shqipëri, i cili ka të bëj me diskriminimin e vajzave me shami. U vu në pah që abuzimet që po bëhen sot në Shqipëri janë një shkelje e rëndë dhe e hapur e te drejtave themelore të njeriut, në emër të laicizmit të shtetit. Ndërsa në Itali, vajzat muslimane me shami gëzojnë të drejta të plota dhe të pakufizuara, në Shqipëri, jeta e gruas muslimane i ngjan gulagëve të kohës së komunizmit.

Shkelja e të drejtave të grave muslimane të cilat në ditët e fundit janë shoqëruar me përjashtimet nga shkollat të vajzave me shami kanë krijuar një gjëndje të rëndë psikologjike për gratë muslimane si në Shqipëri – ashtu edhe jashtë saj – pasi ato ndjehen të përjashtuara nga jeta sociale në Shqipëri dhe jetojnë në kushtet e një aparteidi stalinist. Shqetësimi i vajzave muslimane të Italisë u mbështet edhe nga presidenti i UAMI-t, z. Alfred Aga i cili përpara disa ditësh i nisi një letër kryeministrit të Shqipërisë z. Sali Berisha në emër të federatës së shqiptarëve muslimanë të Italisë.

Konvenjo dyditore e UAMI-t u mbyll në datën 12 prill 2009 në orën 11.00 pm të ditës së djelë, në prezencë të hoxhës Sabahudin Jashari i cili iu përgjigj pyetjeve të shumta të të pranishmëve.

Fjalën mbyllëse të konvenjos e mori nënkryetari i UAMI-t , Doan Dani i cili pasi falenderoi pjesëmarrësit nga të gjithë viset e Italisë dhe të ftuarit nga jashtë për pjesëmarrje e tyre, i ftoi pjesëmarrësit që të jenë prezent në organizimet e UAMI-t edhe në të ardhmen.

Vajada Keçi Manjani

Liberalizimi i kapitalit

2009-04-15T02:34:00.000-07:00

Argumente per sa i perket liberalizimit te kapitalit

Mbeshtetesit e levizjes se lire te parave ne rang nderkombetar i bazojne propozimet e tyre ne pasojat pozitive ekonomike qe pritet prej liberalizimit financjar.

Liberalizimi i levizjes se kapitalit pritet te rrise rritjen e konomike afatgjat, kjo nepermjet disa menyrave te cilat do ti trajtome ne vijim.

Kanali i pare nepermjet te cilit mund te zhvillohet “liberalizimi i transaksjoneve te kapitalit” zhvillohet nepermjet impaktit qe ka fluksi i kapitalit (capital flows).

Argumenti kryesor eshte se liberalizimi financjar mund te rrisi capitalin hyres (capital inflow), nepermjet drejtimit te inverstimeve me volum te madh, produktivitet te madh, prodhimit me te madh si dhe rritjes ekonomike (forbs 2004).

Si fillim, liberalizimi financjar mund te rrisi vleren e fondeve per hua ne ato ekonomi me mungese kapitali. Pra ne kete menyre, kapitali mund te rrjedhi nga vende te cilat kane teprice kapitali si vendet e pasura (ku tasso di interese eshte i ulet) ne vende te cilat keto te mira jane me pakice (ku tasso di interesse jane te larta apo edhe me te lartat): pra kapitali hyres ne kete rast do te bashkohet me rezervat e brendshme, pra ne kete menyre duke bere te mundur rritjen e rezervave ne menyre qe te mund te ipet hua brenda per brenda vendit. Volumi i larte i kapitalit hyres, ka mundesi qe te uli tasso di interesse te brendshem( pra çmimin e borxhit qe merr, interesin) dhe keshtu te rrisi sasine e fondeve ne dispozicjon, dmth, te rrisi sasine e kerkesave ne menyre qe te stimulohet investimenti privat.

Argumenti i dyte per sa i perket kanalit te pare, eshte se kapitali qe hyn brenda do te mund te rris avantazhet kompetitive qe ka sistemi i ketij shteti, per sa i perket dijes dhe teknologjise. Ne kete rast nuk do te ishte portfolio inflow (hyrje monetare) por investimente direkte te jashtme (fdi) te cilat mund te shenderrohen ne mjete qe mund te ri gjallerojne avantazhet kompetitive, duke transferuar ne kete menyre ato nga ekonomite e avancuara dhe te zhvilluara ne ne ekonomite ne ne zhvillim. Flukset Fdi mund te stimulohen jo vetem nepermjet proçesit te liberalizimit, por edhe nepermjet faktit se ky liberalizim i ketyre flukseve te capitalit funksjonon edhe si nje lloj sinjalizuesi i politikave te zhvillimit te ekonomive me shtetet mike te cilat mund te jene te ndjekuara nga investime te jashme ne te ardhmen, ne kete menyre mund te zvogelohet risku afat gjat i operacjoneve. Firmat Multinacjonale, te cialt posedojne me teper burime dije dhe teknologjie, pritet te jene me shume konkuruese se firmat lokale. Ne vendet ne zhvillim te cilat keto kompani shkojne e vendosen, ato duket se jane me shume kompetitive se konkurentet e tyre vendas dhe per pasoje keto e rrisin konkurencen. Pra keto filjale te huaja e kane me te thjeshte te hyne dhe te paisen me dijet dhe teknologjite e reja te kompanive te tyre meme. Per me teper keto elemente perhapen ne ekonomine e shtetit qe ato vendosen duke gjeneruar keto lloj zhvillimesh ne ekonomine ne te cilen keto multinacjonale operojne. Nga njera ane klientet dhe puntoret vendas mund te perfitojne ne menyre direkte nga avantazhet qe kjo firme e huaj sjell ne ate vend. Por nga ana tjeter gjeneron nje efekt imitimi, dmth, firmat vendase per te mbijetuar mund te detyrohen te adoptojne nje strategji te ngjashme me ate te multinacjonales, ne menyre qe te arrijne te mbijetojne ne nje mjedis teper kompetitiv tashme. Pra, perfundimisht mund te themi se keto firma te huaja do te jene ne gjendje te nxjerrin nga gjendja e nje kompetitiviteti te dobet qe keto firma vendase ndodheshin, duke liruar ne kete menyre burime qe mund te jene shume eficiente nese perdoren ne firma te tjera apo aktivitete te tjera.

Ne te 2ja rastet, vendet me nje zhvillim te dobet, vuajne nga problemet strukturale e mungeses se kapitalit dhe problemit te mungeses se dijese dhe teknologjise. Pra keto do te jene ekonomite qe do te perfitojne nga liberalizimi i kapitalit. Kjo duke promovuar investimet private, hyrja e kapitalit mund te rrise prodhimin dhe produktivitetin, duke i dhe ne nje shtyse me teper rritjes economike, dhe kjo nepermjet zvogelimit te GAP-it (hapesres qe i ndan) vendet e zhvilluara nga vendet ne zhvillim.

Kanali i dyte i perçimit eshte shtytja ne zhvillim dhe eficenze sektorit vendas. Liberalizimi i fluksit te kapitalit mund te drejtoje vendin ne nje vendosje me te mire dhe efivciente te resurseve. Kjo duket te jete efektive persa i perket sektorit financjar dhe atij bankar. Ndersa per sa i perket faktit se ai promovon zhvllimin financjar ai mund te ndihmoje ne rritjen si te kapitalit ashtu edhe te borxheve qe banka jep (equities dhe bonds) ne treg. Firmat bankare dhe financjare vendase mund te fitojne eksperjence ne zhvillimin e eficiences dhe keshtu kjo mund te ul mundesine e nje rritje te brendshme dhe evitimin e nje krize te mundshe te bankave brenda vendit.

Kanali i trete i perçimit nderhyn nepermjet rritjes se eficiences se tregut te kapitalit nderkombetar. Nje treg nderkombetar eficient jo vetem qe sjell nje rritje te volumit te flukseve te kapitalit por gjithashtu imponon nje (allokacjon) vendosje me te sakte te ketyre resurseve ne aspektin nderkombetar. Kjo mund te arrije te zvogeloje problemet e asimetrise se informacjoneve si dhe jo qendrueshmerine e flukseve te kapitalit te cilat nuk varen nga bazat afatgjata. Nje treg perfekt i kapitaleve eshte i afte te shperndaje fonde dhe kostot e tyre tek secili borxhli, duke zvogeluar keshtu rrezikun sistematik dhe te perhershem te tregut internacjonal si dhe efektet e infektimit qe ato mund te sjellin (te cilat vijne per pasoj e problemeve te lidhura me mungesen e informacjonit si dhe pa sigurise qe ajo mund te prodhoi) dhe te eleminoi rreziqet e nje krize ekzogjene ( e shpjeguar nepermjet ndryshimeve te jashtme te fluksit te kapitalit, i cili sjell flutuacjon ne vendosjen e tasso di interesse).

Qe te dy, pra, rritja e eficences ne sektorin e brendshem si dhe tregun nderkombetar te kapitalit, liberalizimi i levizjes se kapitalit lehteson diversifikimin e rrizkut duke rritur mundesite e investimeve. Ky volatilitet apo jo qendrueshmeri i ulet i vleres se pasurise dhe te ardhurave zvogelon qendrueshmerine e konsumit dhe finances, dhe kjo çon ne nje livel me te siugurt te aktiviteteve ekonomike. Per pasoje, vendete te cilat do te shfrytezojne liberalizimin e levizjes se kapitalit mund te arrijne perfitime prej ndarjes se rrizkut (risk sharing) rritjes se konsumeve, si dhe nje rruge me e sigurte per zhvillim.

Kanali i katert i perçimit eshte dishiplina e mekanizmit qe liberalizimi i levizjes se kapitalit prodhon per sa i perket makroekonomise vendase. Politika makroekonomike duhet te gjeneroi nje mjedis ekonomik i cili te ndihmoje ne krijimin dhe mbajtjen e disa vlerave te qendrueshme per investimet e huaja. Inflacjoni, defiçiti i sektorit te larte publik si dhe nje borxh i madh publik, jane faktore te cialt prekin drejt per prejt zhvillimin e kembimit valutor. Nese kembimi valutor varet nga fluksi i kapitalit nderkombetar, politikat fizike dhe monetare mund ti largohen si inflazionit ashtu edhe mos ballancimin e sektorit publik te cialt pa dyshim qe mund te dergojne ne kriza potencjale.

Kanalet e me siperme veprojne ne menyre direkte ne liberalizimin financjar. Edhe pse shume autor mbrojne liberalizimin e flukseve te kapitalit vetem per shkak sepse kontrolli i kapitalit ka aktualisht nje kosto shume te larte. Megjithate, keto autore i pranojne dyshimet qe lindin per sa i perket pasojave te levizjes se kapitalit pa asnje lloj kosto ( free), ato pohojne se kostot e transaksioneve te kapitaleve jane shume here me te larat se benefitet e tyre, pra ky eshte kosti qe i referohet liberalizimi i shkembimeve te kapitalit. Per sa i perket atyre qe mbeshtesin kete lloj transaksioni pa kosto (free) te levizjes se kapitalti, kontrolluesit e kapitalit kthehen ne strument jo te dobishem dhe sidomos ineficient, kjo sjell pasojat e pa deshirueshme qe do te rradhisim ne vijim.

· Ato nuk mund te evitojne kapitalet e pa deshirueshme hyrese dhe dalese (per sa i perket sasise si dhe llojit te burimit) per derisa keto kontrolle mund te kalohen shume kollaj.

· Ato kontribuojne ne uljen e problemit te korrupsionit ne ekonomite te cilat perdorin kete metode. Nxitjet dhe mundesite qe keto mjete i ofrojne agjenteve te cilet deshirojne te anashkalojne keto, prodhojne nje situate te karakterizuar nga terheqja e ketyre ofivcereve qe kontrollojne flukset e kapitaleve. Per me teper, kostot administrative te menaxhimit te kapitalit rriten sa here qe agjentet dhe tregjet zbulojne potencjale te te çarave ne sistem (diskrepanze).

· Ne kete kuptim levizja e kapitalit ne menyre te kontrolluar do te mund te rris kualitetin e institucjoneve vendase ne pergjithesi, dhe ato te qeverise ne veçanti. Ndersa ne menyre te terthorte ky kontribuon ne eficenzen e sektorit privat.

· Diskriminimi ndermjet agjenteve, prek me shume ato agjent te cilet nuk kan aq shume aftesi per te evituar kontrollin e kapitalit (njerezit e varfer, si dhe ndermarjet e vogla dhe familjare)

· Duke pakesuar kapitalin hyres, institucjoni qe meret me kontrollin e kapitalit pakeson umrin e burimeve te kapitalit qe eshte ne dispozicjon, duke sjell si rezultat nje tasso i interesi te larte ne ekonomine vendase, pra shume me te larte se ne vendet e tjera. Ato gjtithashtu pakesojne produktivitetin qe mund te kene investimet si dhe nivelin e aktivitetit ekonomik.

· Duke pakesuar kapitalet dalese, kontrollimi i flukseve te kapitalit do ta mbaj tasso di interesse te ulet ne menyre artificjale, kjo do te promovoj huane ne menyre masive. Gjithashtu, kontrollimi i kapitalit qe e zvogelon (restrict) daljen e kapitalit, krijon nje vlere te perceptueshme e cila mund te mbush boshlleqet qe vijne nga humbjet fiskale per shkak te politikave drejtuese te dobeta me livele te larta te deficiteve dhe borxheve te shtetit.

Edhe pse mund te kete rrethana ne te cilat zhvillimi i kontrollit te kapitalit mund te jete i justifikuar ato jane te kushtezuara nga mundesia e deshtimit te qeverise ne to. Eksperjenca me kontrollimin e kapitalit na tregon se ato krijojne me shume kosto se sa çdo lloj benefiti qe mund te pritet prej tyre.

perktheu nga anglishtja: Vajada Keçi Manjani

My UAMI

2009-04-14T14:05:00.000-07:00

U.A.M.I

Dt. 13/04/2009
Protokoll n° 0002/04

Permbajtja: Takimi i dyte i muslimaneve shqiptar ne Itali.

Vellezer e motra ne islam ju njoftojme se keto dite, ne datat 11 – 12 Prill ’09 u zhvillua ne Lignano Sabbiadoro (Udine), takimi i dyte i muslimaneve shqiptar te Italise. Takimi ishte i organizuar kesaj radhe nga shoqata kulturore ALB TRENTO e drejtuar nga Z. Altin Braka ne bashkepunim me Unioni e Muslimaneve Shqiptar te Italise, i cili vetem nje muaj me pare nisi ekzistencen.
Edhe kesaj radhe, ashtu si ne takimin e pare te muslimaneve shqiptar te Italise i zhvilluar ne Bergamo, fteses iu pergjigjen nje numer i konsiderueshem i vellezerve musliman shqiptar dhe gjithashtu nje numer pak me i vogel i motrave muslimane, por me vlere te madhe per takime te ketij lloji.

DITA E PARE – e shtune 11/0472009
Ø Dr. Alfred Aga
Ne diten e pare te ketij takimi, ne hapjen e tij, pasi u pershendeten pjesemaresit e mori fjalen Dr. Alfred Aga, i cili i komunikoi te gjithe pjesmarresve krijimin pra pas shume perpjekjesh te Unionit te Muslimaneve Shqiptar te Italise “U.A.M.I” dhe me pas u foli te pranishmeve per objektivat e Unionit e si objektiv kryesor permendi bashkimin e muslimaneve shqiptar ne Itali dhe koordinimin ndermjet tyre. Ketu presidenti Dr. Alfred Aga paraqiti nje kronologji si nisi puna per bashkimin e muslimaneve shqiptar te Italise, ku ne fillim u nxiten krijimi i bashkesive te muslimaneve shqiptar neper qytetet ku banojne, gje kjo qe ne pak kohe u finalizua me krijimin e shoqatave lokale si ALB FORUM TRENTO, ALB FORUM BRESCIA, ASIAM, etj. Ketu presidenti theksoi sa i rendesishem ishte krijimi i ketyre shoqatave dhe pastaj si u finalizua ky aktivizim i muslimaneve shqiptar me krijimin e U.A.M.I – it, i cili erdhi si kerkese e kohes ne menyre te natyrshme dhe te domosdoshme. Ju kujtua te pranishmeve edhe rendesia e bashkepunimit ndermjet te gjithe muslimaneve shqiptar ketu, per te arritur objektivat dhe qellimet e vena. Gjithashtu foli dhe per disa objektiva te tjera afat shkurtra, ku permendi organizimin per muajin e Ramazanit per kete vit me ftuarjen e nje ose me shume hoxhallareve nga Shqiperia, apo nga trevat shqiptare per te folur dhe mbajtur ligjerata neper qytete te ndryshme ku ndodhen muslimanet shqiptare ne Itali.
Me pas Dr. Alfred Aga prezantoi nje nder te ftuarit e ketij takimi, i cili ishte i nderuari Dr Sabahudin Jashari.

Ø Dr. Sabahudin Jashari
Merr fjalen Dr. Sabahudin Jashari, ku pasi falenderon Allahun e madheruar dhe i dergon salavate Profetit s.a.v.s, falenderon gjithe pjesemaresit dhe i pergezon ata dhe drejtuesit per nismen e marre. Pa humbur kohe hoxha i nderuar mbajti nje teme me titull: ADHURIMI I ALLAHUT TE MADHERUAR, ku shume thjeshte na foli per rendesine e besimit dhe per kenaqesine e tij. Duke na permendur hadithin e njohur ku Profeti s.a.v.s para se te niste Muadh iben Xhebelin ne Jemen e keshillonte ate: “O Muadh ti do vesh tek nje popull idhetar te librit prandaj ne fillim flitu atyre se ka nje Zot dhe vetem Ai e meriton te adhurohet, pasi ta pranojne kete thuaju atyre qe e kane detyre te falin 5 namaze ne dite, e pasi ta pranojne kete thuaju atyre se kane detyre agjerimin e muajit te Ramazanit e pasi ta pranojne kete thuaju se e kane detyre te pasurit qe te njerrin zekatin e keshtu me rradhe”. Ketu hoxha i nderuar na kujtoi sa e rendesishme eshte per secilin prej nesh te dije se perse beson? Perse falet? Perse agjeron? Duke vazhduar ligjeraten hoxha i nderuar bente shpesh here pyetje pjesmarresve, duke e bere shume aktiv ligjeraten dhe shume terheqese. Me pas hoxha i nderuar fillon te permende disa histori nga Kur’ani famelarte, si ajo e Junuzit a.s., Ibrahimit a.s., etj dhe i keshilloi pjesmarresit qe ti lexonin shpesh keto histori te Kur’anit, pasi jane shume frytdhenese. Duke e mbaruar temen e tij hoxha i nderuar zhvillon nje dialog me pjesmarresit me ane te pyetjeve nga ata dhe pergjigjeve nga ana e tij. Ketu u vu re nje aktivizim i madh i pjesmarresve, ku beheshin vazhdimisht pyetje te formave dhe permbajtjeve te ndryshme. Me pas e mbyll fjalen dhe hoxha i nderuar.

Mbas fjalimit pjesemaresit u shperndane per tu shplodhur pak, ku shume prej tyre vazhduan biseden e lire me hoxhen apo dhe me njeri tjetrin e pas pak u krye ngrenia e darkes. Mbas darke u krye falja e namazit mbas kesaj u rinis takimi ku u prezantuan tre te ftuar nga Gjermania te cilet ishin:

Ø Dr. Asllan Tahiraj, i diplomuar ne Universitetin e Jemenit, fakulteti Mjeksi e Teologji. Aktualisht ndjek studimet pasuniversitare ne universiteti e Mynihut dhe eshte imam i xhamise se shqiptareve ne Munih te Gjermanise. Pasi falenderoi Allahun e madheruar dhe dergoi salavatet Profetit s.a.v.s, u foli pjesmareseve per rendesine e adhurimit te Allahut xh.sh, meshtejen plotesisht ndaj Tij dhe pendimin ne All-llah.
Ø Avv. Sokol Lamaj, kryetar i shoqates se te gjithe muslimaneve te Munihut, i cili na foli per organizimin e muslimaneve ne Munih, per arritjet e tyre, ku nder te cilat ishte ajo e perfaqesimit te te gjithe muslimaneve pa dallim origjine (sic ndodh zakonisht neper europe). Pastaj na foli per bashkepunimin me bashkine e Munihut, e cila i mbeshteste shume dhe nje arritje tjeter, qe i impresionoi te gjithe pjesmaresit; ajo e mesimit te fese islame ne shollat e ciklit te ulet dhe te sistemit 8 – vjecar, ku ne cdo klase qe kishte nje numer nga 7 e siper nxenesish musliman, keta kishin te drejte te kerkonin nje mesues te fese islame. Arritje kjo qe vertet na gezoi te gjithe dhe gjithashtu na beri optimist. Me pas u shkembyen pyetje e pergjigje me vellane per te marre sa me shume eksperience nga pervoja e tyre.
Ø Laurent Ibra, i cili ishte anetar i kryesis se Unionit te qendrave islame shqiptare ne Gjermani. Edhe vellai na foli per eksperiencen ne Gjermani, per arritjet e tyre atje dhe per prespektiven e islamit ne Gjermani, gjithashtu edhe per vleren e bashkimit dhe te dashurise mes njeri tjetrit si vellzer ne nje fe.
Ketu mbyllet dhe takimi per diten e pare.

DITA E DYTE – e djele 12/04/2009
Ø Dr. Sabahudin Jashari
Dita e dyte hapet perseri me nje ligjerate te hoxhes se nderuar Dr. Sabahudin Jashari i cili na foli per universalitetin e fese islame, pra per gjeresine e saj dhe gjitheperfshirjen e te gjitha fushave te jetes ne te. Ketu theksoi rendesine e perhapjes se fese islame, ku theksoi qe pas vdekjes se Profetit te fundit Muhamed s.a.v.s, pergjegjesi e perhapjes se fese islame bie mbi secilin musliman. Theksoi shfrytezimin e hapesirave te krijuara, por edhe kur nuk ka hapesira duhet qe ne duke levizur ti krijojme keto hapesira. Keshilloi te shfrytezonim takimet me njerezit dhe mos te largoheshim prej tyre, sepse ata jane jobesimtare apo gje tjeter. Na permendi praktiken e Profetit s.a.v.s. i cili deshironte te futej ne popull dhe t’u fliste atyre. Na kujtoi si Profeti s.a.v.s ne kohen e fillimit te islamit vinte dhe falej ne Qabe edhe pse ne te ekzistonin 360 idhuj dhe shume idhujtar qe i luteshin ketyre idhujve. Kjo nuk e pengoi Profetin s.a.v.s qe te dilte e ta komunikonte fene njerezve dhe t’u bente te ditur atyre se ka dhe nje lloj adhurimi tjeter pervec atij te idhujve, qe ishte ai me frytdhenesi dhe me i vlefshmi, pra adhurimi ndaj All-llahut xh.sh. Hoxha i nderuar na theksoi se per ne nuk duhet te jete problem qe njerezit nuk e pranojne Islamin, se njerezit e kundershtojne Islamin, pasi keshtu ka keshilluar All-llahu xh.sh Profetin s.a.v.s dhe na permendi ajetin Kur’anor ku All-llahu xh.sh keshillon Profetin s.a.v.s qe te mos brengoset se njerezit nuk e pranojne islamin, por e kundershojne ate, pasi ti je vetem perkujtues. Nga kjo marrim shembull dhe ne per te thirur ne Islam me durim e dituri, te ftojme njerezit ne rruge te drejte. Ne lidhje me thirjen ne Islam hoxha i nderuar na pershkroi pak dhe cilesite e thiresit ne Islam, te cilat jane: qartesia e mesazhit, mos paragjykimi i njerezve, te jete shembull per te tjeret, te sillet me kulture dhe me edukate, dialogu ne formen me te mire etj.
Ketu e mbylli hoxha ligjeraten e tij dhe pas saj i ftoi pjesmarresit te bejne pyetje te ndryshme qe hoxha i pergjigjej.
Mbasi mbaroi ligjerata pjesemaresit u lane te lire dhe pasi hengren dreken shkuan te qehtesohen...

Ø Dr. Olsi Jazexhi
Ne mbas dreke u fal namazi dhe me pas filloi ligjerata me referuesin Olsi Jazexhi, i cili eshte duke mbrojtur doktoraturen ne fushen e historise ne Firenze, Itali.
Dr. Olsi Jazexhi mbajti nje ligjerate me objekt “lojen” me identitetet e popullit shqiptar qe pas luftes se pare boterore, regjimit komunist deri ne ditet tona. I paraqiti pjesmarresve sekuenca nga filma shqiptare te pas luftes se dyte boterore e deri me sot, ku tregohej ne menyre te vazhdueshme fryma e sharjes se identitetit musliman shqipetar, si nje identitet i vene me dhune dhe si nje kob i zi per popullin shqiptar pasi i solli injorance e varferi. I ftuari e analizoi me fakte historike lojen me muslimanin shqiptar dhe fallsitetin e termit: “Feja e shqiptarit eshte shqiptaria”. Ai na tregoi me fakte historike komplotin kunder islamit dhe popullates muslimane ne Shqiperi, qe edhe pse ishte nje shumice arriti te manipulohet e nder vite te degradohet duke u paraqitur si nje prapambetje dhe si nje frenim i zhvillimit dhe integritetit te popullit shqipetar. Dr i nderuar na paraqiti me profesionalizem dhe me fakte konkrete historike si eshte hedhur balte mbi figura te ndritura musliamne te kombit shqiptar, te cilet bene histori dhe ndryshuan rrjedhen e rrezikshme qe po mundoheshin ta fusnin fuqite e medha pas luftes se pare boterore. Tregoi si keto figura me kohen u diskriminuan dhe iu paraqiten popullit si “anadollake”, te prapambetur dhe me keq akoma, si bashkepuntor te fashizmit e shitjes se identitetit te popullit shqiptar. Dr. Olsi Jazexhi vertetoi te kunderten dhe na paraqiti vlerat dhe sakrificat e verteta te ketyre figurave te pluhurosura nga propoganda te huaja dashakeqase dhe ato vendase komuniste te pas clirimit. Ketu e mbylli dhe ligjeraten e tij duke i bere pjesmaresit te impresionuar me lojen e krijuar nga historia dhe historianet servil e aspak profesional.
Me pas zhvillohet nje aktivitet sportiv ne ambjentet e fshatit turistik, ku luhen disa ndeshje futbolli me ekipe te krijuara ndermjet pjesmaresve, aktivitet ky qe i terhoqi te pranishmit dhe krijoi nje ambient clodhes dhe pak ndryshe.
Me vone pas ngrenjes se darkes dhe faljes se namazit te pranishmit u mblodhen perseri, por kesaj rradhe per te perfunduar kete takim 2 ditor.

Ø Z. Altin Braka
E merr fjalen presidenti i shoqates ALB FORUM TRENTO Z. Altin Braka i cili pasi i falenderon te pranishmit per pjesemarjen, i njofton per mundesine e deklarimit te 5/1000 duke filluar nga ky vit ,gjithashtu u kujtoi te pranishmeve per rendesine e mbledhjes se fondeve per keto shoqata ne menyre qe aktivitetet ne te ardhmen te jene me te shumta dhe me produktive.

Ø Dr. Sabahudin Jashari
Merr fjalen per here te fundit dhe Prof. Dr Sabahudin Jashari duke bere nje permbledhje te ketij takimi dhe duke i nxitur te pranishmit qe te vazhdojne me keto aktivitete. Me pas kalohet perseri ne disa pyetje/pergjigje me hoxhen e nderuar.

Ø Znj. Vajada Keci Manjani
Nje moment tjeter mbreslenes ishte dhe marrja a fjales permbyllese te motres sone Vajada e cila kujtoi pjesemaresit per rendesine e femres muslimane ne shoqeri, per rendesine e shkollimit te saj dhe gjithashtu permendi nje teme tjeter delikate ne lidhje me fushaten diskriminuese ndaj femres muslimane e cila po debohet nga istitucionet shkollore vetem se mban shami. Ketu motra theksoi si shteti shqiptar nga njera ane po perhap simbolin e nene Terezes “e cila perfaqeson nje figure fetare katolike dhe gjithashtu te mbuluar me shami” – tkekson folesja - neper institucione te ndryshme publike dhe nga ana tjeter ate diskriminuese ndaj femres muslimane. Vertet ishin fjale qe preken te gjithe pjesemaresit dhe qe na therrasin te reagojme me force intelektuale.

Ø Z. Doan Dani
Mbas fjales se motres e merr tani fjalen per mbylljen e ketij takimi perfundimisht, zv. Presidenti i U.A.M.I-it Z. Doan Dani, i cili dhe njhere falenderoi pjesmaresit dhe ne vecanti te ftuarit te cilet referuan ne keto dy dite dhe e deklaroi te mbyllur aktivitetin.

Me respekte

Dr. Alfred Aga Briken Bakalli
(president) (sekretar)

Islami na meson drejtesi

2009-04-09T03:35:00.000-07:00

Përktheu: Vajada Keçi Manjani

Nga përkufizimi i mësipërm në lidhje me veprën e mirë në Islam, njerëzit vepërmirë pritet të jenë të vyeshëm dhe jo pasivë në shoqërinë të cilës i përkasin dhe, në përgjithësi, kundrejt të tjerëve. Në përputhje me konceptin e veprës së mirë, Allahu na udhëzon se si ne mund të arrijmë kryerjen e saj. Ai na thotë: “Ata përpiqen me gojët e tyre ta shuajnë dritën e Allahut, e Allahu nuk do tjetër, pos ta përsosë dritën e Tij, ndonëse jobesimtarët e urrejnë këtë!” (Kur'an, 9: 32).
Për të qenë të virtytshëm, duhet të dhurojmë me gjithë shpirt dhe plot sinqeritet gjëra të cilat ne i duam. Ne duhet të japim dhurata të përzemërta të tjërëve me qëllimin e sinqertë për të kënaqur Allahun e Lartësuar dhe jo sepse duam që njerëzit të na njohin. Të dhurosh lirshëm dhe natyrshëm atë çka ne duam nënkupton se Allahu na bashkon në dashuri ndaj njëri-tjetrit me anë të veprës së mirë. Kjo është në përputhje me atributin e Tij hyjnor se si Ai i cili është plot me dashuri e butësi (Kur'an, 85: 14); Allahu jep dashuri atyre të cilët besojnë dhe ndërkohë punojnë vepra të mira (Kur'an, 19: 96). Ai është Zoti (Rab – Zoti i Vetëm Furnizuesi) i Madhërishëm (Kur'an, 57: 29). Ai dëgjon ata të cilët besojnë dhe kryen vepra të mira i jep atyre më shumë nga Mirësia e Tij (Kur'an, 42: 26). Ai i garanton nevojat çdo krijese (Kur'an, 55: 29). Dyert e mirësive të Tij janë të hapura për gjithkënd (Kur'an, 17: 20).
Kjo është arsyeja pse jomuslimanët të cilët dëshirojnë dhe punojnë për mirësitë materiale, bëhën të pasur në këtë botë, kanë famë dhe arrijnë suksese. Ata marin shpërblimin e Allahut për çdo vepër të mirë që kanë bërë apo sjellje të virtytshme që kanë kryer në këtë botë. Sidoqoftë, kënaqësia e tyre është e përkohëshme. Në botën tjetër ata do të vuajnë dënimin e dhimbshëm dhe të pafund për arsye se nuk kanë adhuruar Zotin e Vërtetë dhe nuk kanë praktikuar të vetmen fe të vërtetë nga Zoti.
Allahu i Gjithëmëshirshëm thekson: “Ky është udhëzim i Allahut, udhëzon me të kë të dojë nga robët e Tij. E sikur t’i përshkruajnë shok Zotit (edhe ndonjë nga këta) kishte për t'iu shkuar huq ajo që kanë vepuar!” (Kur'an, 6: 88); “E, kush kërkon fe tjetër përveç fesë islame, atij kurrsesi nuk do ti pranohet dhe ai në botën tjetër është nga të dëshpëruarit!” (Kur'an, 3: 85).
Allahu i Lartësuar na ka urdhëruar të presim takimin më Të, të adhurojmë vetëm Atë dhe të kryejmë vepra të mira (Kur'an, 18: 110).
Ai na ka urdhëruar t’i shërbejmë Atij me devotshmëri të sinqertë (Kur'an, 39: 14).
Ai na ka bërë shumë të qartë se devotshmëria e sinqertë i përket vetëm Atij (Kur'an, 39: 3). Më tej, Ai na urdhëron t’i bindemi Atij dhe të Dërguarit të Tij nëse duam që veprat tona të mos jenë të pavlefshme (Kur'an, 74: 33). Me fjalë të tjera, nëse ne muslimanët i bëjmë të gjitha veprat e mira vetëm për kënaqësinë e Zotit, ndjekim Kur'anin dhe Sunnetin, i Madhërishmi do të na shpërblejë, nësë nuk e bën në këtë botë me siguri që do ta bëjë në botën tjetër. Allahu me siguri që do të na dhurojë paqen e pafundme, mirqënie dhe lumturi në Parajsë.
Nëse flasim për shpëtimin e jomuslimanëve dhe hipokritëve, atyre do t’u duhet të përqafojnë Islamin sinqerisht dhe ta praktikojnë atë duke u bazuar në Kur'an dhe Sunnet, kështuqë çfarëdo vepër e mirë dhe e drejtë që ata do të kryejnë, ajo do t’u shpërblehet dhe nuk do t’u shkojë huq. Vërtët Allahu është gjithmonë i Drejtë kundrejt atyre që e bësojnë Atë: “S’ka dyshim se Allahu nuk bën padrejtësi as sa grimca, e nëse ajo vepër është e mirë, Ai e shumëfishon atë dhe Vetë Ai i jep shpërblim të madh!”(Kur'an, 4: 40).
Enes ibën Maliku (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!) përcjell se i Dërguari i Allahut, alejhi selam, ka thënë: “Vërtet, Allahu nuk e trajton padrejtësisht një besimatar në lidhje më virtytet e tij. Ai është gati ta këshillojë atë në këtë botë dhe t’i japë atij shpërblim në botën tjetër. Për sa i përket një jobesimtari, atij do t’i vihet të shijojë shpërblimin e asaj që ka vepruar vetë aq shumë sa kur të vijë në botën tjetër ai nuk do të gjejë virtyte për të cilat do të duhej të shpërblehej!”(Muslimi, 6739).
Në Kur'an gjenden shumë urdhra hyjnore për vepra të mira, për të mirën e të gjithë njerëzimit. Në Islam veprat e mira përfshijnë të gjitha virtytet e njohura, shembull si: sinqeriteti, barazia, drejtësia dhe paqa. Allahu jo vetëm që urdhëron besimtarët që t’i frikësohen Atij, por dhe që të jenë prej të sinqertëve. Ai na tregon se kryen një padrejtësi ai i cili gënjen në lidhje me Të dhe refuzon të Vërtetën (Kur'an, 39: 32). Ai do t’i shpërblejë njerëzit e vërtetë për vërtetësinë e tyre dhe do t’i dënojë ata të cilët e mohojnë Atë (Kur'an, 33: 24). Ai ka urdhëruar rregullin e barazisë ndërmjet besimtarëve. Ai i cili kalon kufijt, të cilët Allahu i ka vendosur, do të ketë një dënim të rëndë (Kur'an, 2: 178).
Ai na ka urdhëruar të ndjekim rregullin “Jetë për jetë, sy për sy, hundë për hundë, vesh për vesh, dhëmb për dhëmb dhe plagë për plagë!”, por nëse ndokush fal, bën një akt bamirësie, si shlyerjeje për atë (Kur'an, 5: 45).
Një tjetër mësim i shkëlqyer Kur'anor thotë se Allahu e dëshiron drejtësinë. Krijuesi ynë na urdhëron t’i rijapim besim atij të cilit e meriton dhe kur të gjykojmë ndërmjet njerëzve të gjykojmë me drejtësi (Kur'an, 4: 58). Ne duhet të qëndrojmë të vendosur në drejtësi, si dëshmitarë të Allahut madje edhe kundër vetvetes, prindërve dhe të afërmve tanë në qofshin të pasur apo të varfër. Nuk duhet të reshtim kurrë së qeni të drejtë, sepse Allahu e di atë që ne bëjmë (Kur'an, 4: 135). Ai na thotë të mos e lëmë kurrë atë. Të jemi të drejtë, thotë Allahu, është shumë pranë Mëshirës (Kur'an, 5: 8). Ne duhet të jemi të qëndrueshëm në drejtësi edhe në lidhje me jetimët (Kur'an, 4: 127). Ne duhet të masim dhe të peshojmë me drejtësi. Kudo që të flasim ne duhet të flasim drejt edhe nëse është i përfshirë ndonjë familjar i afërt (Kur'an, 6: 152).
Edhepse Allahu i Madhëruar ka lejuar një mashkull besimtar të martohet me një grua, sipas zgjedhjes se tij të martohet edhe me dy, tre apo katër gra, për këtë Ai ka vendosur drejtësinë si kusht. Nëse burri nuk mund t’i trajtojë ato në një mënyrë të barabartë, atëherë ai duhet të martohet vetëm me një (Kur'an, 4: 3). Që të mbizotërojë drejtësia, Allahu ka urdhëruar që besimtarët të luftojnë edhe kundër shtypësve (Kur'an, 2: 193); (Kur'an, 8: 39).
Prej besimtarëve pritet që të përhapin paqen ndërmjet tyre dhe ndër të gjithë njerëzimin. Allahu i Madhëruar na urdhëron të përhapim paqen dhe t’i përgjigjemi përshëndetjeve të të tjerëve (Kur'an, 4: 86).
Gjithashtu na urdhëron të vendosim traktat paqeje me ata që nuk na luftojnë (Kur'an, 4: 90). Për më tepër, Krijuesi ynë na urdhëron: “T’i frikësohemi Atij dhe të jemi prej atyre të sinqertëve!” (Kur'an, 9: 119); “Ta ndihmojmë njëri-tetrin në vepra të mira dhe mëshirë e jo në mëkate dhe zemërime!” (Kur'an, 5: 2); “Të jemi të përmbajtur e të kujdeshshëm në ecjen tonë dhe të ulim zërin!” (Kur'an, 31: 19); “Të jemi të butë jo vetëm më prindërit tanë e të afërmit apo jetimët, por me të gjithë ata që kanë nevojë, t’u flasim drejt njerëzve!” (Kur'an, 2: 83); “Të kthesh të këqen me të mirë!” (Kur'an, 41: 34); “Të jemi të vetëpërmbajtur!” (Kur'an, 41: 35); “Të jemi të mëshirshëm!” (Kur'an, 2: 270, 274); “Të japim zekatin!” (Kur'an, 2: 277); “Të falim rregullisht namazin; t’i bashkohemi asaj çka është më e mirë dhe të ndalojmë atë çka është e keqe dhe të durojmë me durim të vazhdueshëm çkado që të na ndodh!” (Kur'an, 31: 17); “Allahu i Madhërueshëm gjithashtu na ka urdhëruar për durim dhe këmbëngulje se Ai do të na provojë në diçka nga frika, uria, humbje në pasuri, jetë dhe rezultat të punës sonë (Kur'an, 2: 153 dhe 155); “Për të ruajtur paqen ndërmjet njerëzve, Zoti ynë ndalon: të gjitha veprat e turpshme, ligësitë dhe revoltën!” (Kur'an, 16: 90); “Mëkatet” (Kur'an, 59: 19); “Dinakëritë” (Kur'an, 28: 77); “Arrogancën”, “Egoizmin”, “Koprracinë” (Kur'an, 4: 36-37); “Fodullëkun” (Kur'an, 31: 18); “Jofisnikërinë” (Kur'an, 2: 276); “Lavdëratat” (Kur'an, 4: 38); “Zilinë” (Kur'an, 2: 109); “Mashtrimin e të tjerëve duke u betuar rrejshëm” (Kur'an, 16: 92); “Pandershmërinë” (Kur'an, 3: 161); “Shpifjen” (Kur'an, 68: 11); “Përqeshja e të tjerëve, sjelljet sarkastike, të emërtuarit e të tjerëve me nofka ofenduese, mosbesimin, përgjimin apo të folurit keq pas shpinës së të tjerëve” (Kur'an, 49: 11-12).
Të flasësh me keqdashje rreth dikujt pa presencën e tij, në Islam, konsiderohet si një vepër e neveritshme. Në përputhje me këtë Allahu na ka kërkuar të mënjanojmë dyshimin sa më shumë të jetë e mundur (Kur'an, 49: 12). Nësë një person na sjell ndonjë lajm kundër dikujt tjetër ne nuk duhet ta pranojmë atë menjëherë si një informacion i vërtetë. Nëse ndonjë mëkatar vjen tek ne me ndonjë lajm në duhet ta vërtetojmë atë në mënyrë që të mos i dëmtojmë të tjerët pa dashur (Kur'an, 49: 6).
Ndër veprat e tjera të ndaluara në Islam përfshihen:
“Veprat e pahijshme qofshin ato të fshehta apo të hapura; mëkatet dhe shkeljet ndaj së vërtetës dhe arsyes”, “Rrebelimi” (Kur'an, 49: 7); “Pirja e alkooleve apo të luajturit kumar” (Kur'an, 2: 219 dhe 5: 90-91)” “Fajdeja” (Kur'an, 2: 275-276); “Teprimi” (Kur'an, 6: 141 dhe 17: 26); “Grabitja, shkelja e kurorës, imoraliteti, vrasja e fëmijëve shpifja dhe përhapja e gënjështrës” (Kur'an, 6: 151).
Një besimtar nuk duhet të vrasë një besimtar tjetër, por nëse ndodh kjo gabimisht atëherë është i nevojshëm kompensimi (Kur'an, 4: 92). Ndërsa nëse ndonjëri vret me qëllim ndonjë besimtar atëherë shpërblimi i tij është zjarri i Xhehenemit (Kur'an, 4: 93).
Në mënyrë që të evitojmë veprat e keqija Allahu na urdhëron që ta konsiderojmë shejtanin e mallkuar si armik. Allahu i Lartësuar na udhëzon që të qëndrojmë larg mendimeve dhe veprave të këqija, Ai na tërheq vëmendjen në atë çka ne nuk duhet ta lejojmë shejtanin të na shtyjë drejt ndjekjes së rrugës së tij duke qënë se ai është armiku ynë i hapur. Allahu i Madhëruar na paralajmëron: “O ju të cilët besuat, mos shkoni gjurmëve të djallit, pse kush ndjek gjurmët e djallit ai urdhëron për të shëmtuara e të irrituara, e sikur të mos ishte mirësia e Allahut ndaj jush dhe mëshira e Tij, askush prej jush nuk do të pastrohej kurrë (prej mëkateve), por Allahu e pastron atë që do Ai. Allahu dëgjon e di!”(Kur'an, 24: 21); “Djalli është armik juaji, pra, edhe ju konsiderojeni armik, ai e thërret atë grupin e vet, vetëm për t'i bërë banues të zjarrit!”(Kur'an, 35: 6).
Ne duhet të largohemi nga shejtani me çdo mjet. Allahu na kujton se shejtani na bën premtime vetëm për të na mashtruar. Shejtani dëshiron që ne të largohemi nga rruga e drejtë. Ata që e marrin atë për mik me siguri që do të digjen në zjarr. Krijuesi ynë na ka bërë të qartë se “djalli ju frikëson nga varfëria dhe ju urdhëron për të këqija, e Allahu ju garanton falje (mëkatesh) e begati; Allahu është Dhurues i Madh, i Dijshëm!” (Kur'an, 2: 268); “Do t'i shmang (nga e vërteta), do t'i bëjë të shpresojnë në gjëra të kota; do t'i urdhëroj dhe ata do të shqyejnë veshët e bagëtive; do t’i urdhëroj dhe ata do të shëmtojnë krijesat e Allahut. E kush bën mik djallin, e jo Allahun, ai ka dështuar sheshazi! Të tillët (që ndjekin djallin) kanë vendin në Xhehennem dhe prej tij nuk kanë të ikur (shpëtim)!”(Kur'an, 4: 119-121).
Allahu është Ruajtësi ynë (Kur'an, 2: 21-22); Mbrojtësi ynë (Kur'an, 2: 257). Ajetet e mëposhtme të Kur'anit Famëlartë do t’i ndriçojnë jomuslimanët dhe do t’i bëjnë të kuptojnë se Allahu na udhëzon të kërkojmë ndihmën e Tij kundrejt influencës së shejtanit të mallkuar.
“E nëse të godet shejtani me ndonjë vesvese, ti kërko strehim te Allahu, sepse vërtet Ai dëgjon e di. Vërtet, ata që janë të ruajtur, kur i prek ndonjë iluzion nga djalli, ata përkujtojnë (Allahun) dhe atëherë shohin (të vërtetën)” (Kur'an, 7: 200-201).
Jobesimtarët dhe hipokritët të cilët nuk besojnë se Islami është feja e vërtetë prej Allahut, duhet të mendojnë mbi shumë gjëra pozitive të cilët Islami ia ka sjell gjithë njerëzimit. Ata duhet të pranojnë të vërtetën se vetëm Islami është e vetmja fe e cila udhëzon në tërësi për të drejtën dhe ndalon nga e keqja. Islami këshillon të gjithë njerëzimin që të tërhiqet nga veprat e këqija duke qënë se ato janë prej shejtanit. Ai na udhezon qartë të luftojmë kundër djallit dhe të mos e lëmë atë dhe ndjekësit e tij të na mashtrojnë. Ai na mbron nga kryerja e mëkateve kështu që ne të mos përfundojmë në zjarrin e Ferrit, të cilin Allahu e ka përgatitur për djallin dhe për ata të cilët e mohojnë Islamin. Për udhëzimin dhe shpëtimin e jomuslimanëve dhe hipokritëve ato nuk duhet të lënë shejtanin të hyjë në zemrat e tyre, duhet të reshtin së mohuari mësimet e virtytshme islame. Ata duhet të jenë të arsyeshëm e të pranojnë se Islami është me të vërtetë feja e drejtë. Ai na mëson dhe udhëzon për vepra të mira dhe në ndalimin nga veprat e këqija për udhëzimin dhe drejtimin e të gjithë njerëzimit.

Perktheu: Vajada Keçi Manjani

Termetet dhe dhembia kapriçoze

2009-04-07T15:06:00.001-07:00

I lënduari kapriçoz

I lënduari mendon se ka ekskluzivitetin e dhëmbjes
Se të gjithë duhet ta kenë vëmendjen në të
Se është e drejta e tij; ajo çka e prek ka shëmbur botën
Edhe pse e vetmja botë që është shëmbur është e tija
Sot kur një rajon është rrënuar, çdokujt i dhimbset dhëmbja e tij
Çdokush i kushton vëmëndje trupit të tij
Solidarizohet me të, përqndrohet në të
Pret prej të tjerëve atëhere kur vetë nuk i ka dhenë të tjerëve
Kur kishin nevoj
Jo; nuk është kështu; të paktën nuk duhet ë jetë
Nuk duhet të jemi me shprehjen:
secili për vete e Zoti për tëe gjithë
por me shprehjen e Profetit tone (a.s) se nuk është musliman ai
që flen tek sa fqinji i tij vuan, është i uritur i pa strehuar i pa veshur
dhe ne indiferent…
Dhëmbje kur kujtoj viktimat e bombardimeve njerëzore
Që sot janë harruar nga shumëkush
A mos vallë nuk ra një tërmet edhe atje
Çdo shtëpi u rrënua
Njerëz që vdiqën
Gra
Fëmi
Pleq
Pa asnje lloj dallimi i mirë apo i keq
Tërmet nga dora e njeriut
I lënduari ka gjithmonë të drejtë
Ai vuan, rënkon lëngon ne shtrain e vdekjes
Dhe ne jemi spektator
Shpesh here indiferent
Prite indiferencen kur të lëngosh ti
Edhe pse gjithmone do të gjesh njerez human
Me zemër të pastër që luten për ty

goccioline di pioggia

2009-04-02T07:40:00.001-07:00

Tra il mare e la pioggia…sempre aqua è!

Cos’è una piccola goccia di pioggia difronte al immenso mare ed oceano. Mi chiedo ,una goccia di pioggia puo formare un mare, un fiume una pozzanghera si, ma essa puo anche morire sola, singola goccia di pioggia, grigia rumorosa snella e piccola. Se e per te bene, cadere dal alto cielo nuvoloso raccontarmi la tua insignificante storia invisibile ed noiosa come se viaggiassi solo per morire ed non rinascere piu, triste gocciolina di pioggia. Da denunciare per la tua colpa solo di esistere, senza di te stan bene i deserti, senza di te l’antartide non muore, senza di te io adesso non mi lamenterei. È in vano il mio pensiero, tanto , tu cadi e non ti rialzi più, tanto non esisterai più tranne nel indomani dopo un istante ed un respiro. Mi mancherai piccola gocciolina, nei giorni di caldo vento senza freschezza, durante l’affanno della fatica, durante il buio quando per l’etternita faro compagnia alla terra arrida.

Se potessi, vi farei amiche tutte, ogni singola goccia di pioggia. Voi siete come me, un essere in mezzo a tanti, invisibile nella folla insignificante per molti. Cosi svanirò anch’io come te, la mia vita sara tanto lunga quanto il tuo cadere veloce dal cielo, non ti sembra un eternita? Non ti sembra che solo tu sei la protagonista di questa vita, invece no. Eppure, anche tu hai un anima, nasci viaggi ed muori proprio come me. Forse, se cadi su una terra dove ce un fiore, con il tuo corpo lo alimenterai, ed gli permetterai di vivere, ma se cadi sulla superficie di un sasso mia cara, ben presto non servirai più anull altro tranne che colorare di grigio il fortunato sassolino oramai rinfrescato da te, poi, muori, diventi vapore, affa di nuovo. Triste gocciolina di pioggia, io canto a te invece tu ormai non ci sei più, sei solo parte di una giornata grigia passata tra i pensieri, riparata da te conogni cosa che si può. Ed il mare, il mare è sempre blu

Ne agim te Islamit

2009-03-31T07:26:00.001-07:00

Risitë që solli Islami në të drejtat e gruas

Simbas islamit burri dhe gruaja kanë të njëjtat të drejta për edukim dhe arsimim.

Në agim të Islamit ndryshoi krejtësisht perceptimi i të drejtave që gëzonte një grua, ai i dha zë asaj për të kërkuar atë çka ligjshmërisht i përkiste, në të njëjtën kohë i paisi me një liri të pa parë ndonjë herë.

Historia është plot me shëmbuj se si gratë trajtoheshin si qytetare të dorës së dytë, herë dhe si pronë private të cilës i mungonin madje edhe të drejtat themelore. Përgjat shekujve, në qytetërime si ai i Egjiptit, Romës dhe Greqisë së lashtë të cilat mund të numërohen si civilizimet më të zhvilluara të epokave të tyre, femrat vareshin për gjithçka nga vullneti i burrave të tyre.

Filozofët antik grek besonin se femrat ishin të afta për emocjone të thella por kishin një mëndje të dobët dhe të kufizuar, për këtë arsye duhet që t’i mbronin prej vetes së tyre. Gratë ndaheshin në bashkëshorte dhe gra që mbaheshin vetëm për marëdhënie jasht martesore. Të parave u duhej të sillnin në jetë trashëgimtarët e bashkëshortit, ndërsa të dytat ishin thjesht mjet kënaqësie për meshkujt.

Në Romën e lashtë, mendohej se femrat ishin, për sa i përket inteligjencës, në një gradë pak më të lartë se ajo e fëmijëve. Nuk kishin të drejtën e trashëgimisë dhe as të drejtën e pronësisë. Bashkëshortja ishte pronë materjale e burrit të saj prej të cilës ai mund edhe të arrinte përfitime materjale. Baballarët apo bashkëshortët e tyre kishin të drejtë ti shisnin ato kujt të deshironin. Bashkeshortet trajtoheshin si objekte dhe u jepeshin në trashëgim djalit të madh (nëse ajo nuk ishte e ëma).

Në Egjiptin e lashtë të gjitha të mirat materiale të burrit, ndër të cilat numëroheshin edhe bashkëshortet e tij, varroseshin me të. Femra varrosej në mënyrë që burri të shoqërohej nga një qënjie delikate dhe e përhershme në botën e përtejme.

Në shkrimet e hinduve, një “ femër e mirë” përshkruhej si një qënie “ fjalet, trupi dhe mëndja e së cilës qëndronin në një gjëndje nënshtrimi”, me pak fjalë, në pozicjon të ulët dhe pa mundur të bëj asgjë. Një nga praktikat më të përhapura tek praktikantët Hindu ishte dhe praktika Sati, praktikë sipas së cilës femrat të cilave u vdes i shoqi duheshin të vdisnin edhe ato në turrën e drruve në të cilën trupi i tij do të digjej.

Teorikisht kjo praktikë duhet të kishte qënë vullnetare, por dëshmitë historike na tregojne qartë se këto femra detyroheshin me dhunë për t'u sakrifikuar në këtë mënyrë. Në 1987 u regjitstrua një sakrificë e detyruar Sati në rajonin indian të Rajasthan.

Në Britaninë e Madhe, e drejta për pronësi femrës nuk ju garantua gjer në vitet e fundit të shekullit XIX.Në disa vende arabe, akoma sot nuk iu është garantuar e drejta e votës gjinisë femërore.

Në agim të Islamit

Profeti Muhamed (a.s) e quante lindjen e një femre si një bekim nga Zoti, dhe si një shenjë e përkujdesjes Hynore ndaj prindërve të të sapo lindurës. Profeti (a.s) ia puthte dorën vajzës se tij dhe quante atë si një dhuratë Hynore. Ai (a.s) thoshte se dashuria prindërore veçanërisht për sa i përket bijave, ishte një mjet për t'ju afruar Zotit.

Kur'ani i përshkruan vajzat si një bekim dhe si një simbol i amanetit të Zotit. Prindërit kanë për detyrë të kujdesen për këtë amanet që iu është dhënë, ndërsa lumturia e fëmijëve është përmëndur si një nga kushtet për të hyrë në Xhennet. Për më tepër, simbas Islamit, vështrimi në fytyrën e nënës konsiderohet si një nga mënyrat e pastrimeve prej gjynaheve.

Duke pasur parasysh faktin që egzistojnë shumë diferenca midis femrës edhe mashkullit, Kur'ani na tregon se mëshira është i vetmi kriter i superjoritetit midis njëri-tjetrit, dhe jo gjinia.

Një nga ligjet e para që u paraqit në ndihmë të femrës në Islam ishte ndalesa e varrosjes së vajzave të gjalla, veprim ky që ishte e normës në shumë rajonë të arabisë para-Islamike.

Kjo praktikë u dënua si e jashtë ligjshme dhe imorale. Ligjet e reja ndalonin abuzimet ndaj femrave, të cilat gjer më atë kohë kishin qënë një karakteristikë e kulturës së më parshme.

E drejta për arsimim nuk është e njëjtë në shumë prej shoqërive aktuale, por simbas Islamit femrat dhe meshkujt kanë të njëjtën të drejtë për të qënë të arsimuar. E bija e Profetit (a.s) nën mbikqyrjen e babait të saj dhe të bashkëshortit të saj, jo vetëm që u kthye në një femër të ditur, por gjithashtu në një mësuese për femrat e tjera. Mësimet e saj studjohen edhe sot e kësaj dite nga eruditet e Islamit.

Mendimi se ajo çka një grua posedon është prona e burrit të saj ka qënë e përbashkët ndër popujt që kanë përshkuar hishtorinë. Pronësia është një e drejtë që iu është mohuar femrës në shumë kultura. Pa dyshim që në Islam, femrat kanë të drejtën e posedimit të të mirave materjale ndërsa bashkëshortët e tyre nuk kanë asnjë të drejtë të ndërhynë në to. Hadixha ishte një ndër femrat më të pasura në gadishullin arabik kur Profeti (a.s) u martua me të. Si bashkëshorte e tij, ajo vullnetarisht ja vuri në dispozicjon atij të gjithë pasurinë e saj, për ta përdorur atë në mënyrë që të fuqizohej Islami.

Në Islam, një bashkëshort e ka për detyrë që ti krijoj kushte të përshtatshme për jetesë bashkëshortes së tij, të paktën të jenë të njëjta me kushtet që ajo kishte në shtëpinë e prindërve të saj. Simbas islamit, një femër nuk mund të detyrohet të punojë ne shtëpinë e bashkëshortiti të saj, madje mund edhe të kërkoi para në këmbim të shërbimeve që ajo realizon në të.

Gjithashtu në Isalm, gjëndet se femrat dhe meshkujt nuk kanë dallime për sa i përket të drejtës për të punuar. Femra duhet të çojë përpara aktivitete socjale dhe është e lirë të zgjedhë profesjonin e saj.

Natyrisht që në Islam, një femër ka plotësisht të drejtë të zgjedhë bashkëshortin e saj, ndërsa prindërit vetëm mund të japin këshilla për sa i përket zgjedhjes së tij, pra nuk mund ta detyrojnë atë në zgjedhje. Ligji Islam nuk bie aspak në dakord me martesat e detyruara.

Profeti (a.s) i pat anulluar martesat e kryera pa pëlqimin e femrës si dhe pa lejen e saj.

Islami na vë në dukje se ekziston nje marrëdhënie e ngushtë midis një burri dhe bashkëshortes së tij, marrëdhënie kjo, në të cilën që të dyja apalët janë të barabarta në vëmëndjen që njëri duhet ti kushtoi tjetrit, dhe kjo, pa dyshim që është një gjë e rëndësishme për forcimin e familjes. Pra kjo është mënyra për të zhvilluar një jetë të shëndetshme dhe më të mirë.

Njëra prej të drejtave fillestare që Islami i dha si mashkullit ashtu edhe femrës, është ajo e të dhënint të kontributit të barabartë në vendimarrjet me karakter socjal, siç mund të jetë në ketë rast e drejta e votës. Të gjithë inkurajohen të marin pjesë në këtë obligim socjal të rëndësishëm.

E vërteta rreth pikëpamjes se Isalmit për këto çështje, pa fatëkeqësisht që ka qënë keq interpretuar prej qeverive, korporatave individëve nga e gjithë bota. Kjo mund të jetë si pasojë e injorancës apo mungesës së të kuptuarit apo në rastin më të keq dhe negativ, kjo eshte bere me qellimin e vetëdijshëm për të fallsifikuar mësimet Islame. Për disa, injoranca është shëndërruar në armën më të mirë për kontrollin e masave, ndaj dhe mungesa e informacjoneve vjen në ndihmë të atyre që kërkojnë të pengojnë popullaritetin në rritje të fesë.

Marrë nga: http://www.webislam.com/?idt=11170

Nga spanjishtja: Vajada Keçi Manjani

Embelsia

2009-03-26T08:56:00.001-07:00

Vijon…

Natyrshmeria e dashurise

Embelsia

Cila eshte menyra per ta bere me te embel jeten e njerezimit?

Embelsia buron prej dashurise. Sa me shume dashuri te japesh ne jete aq me e embel ajo do te jete ajo. Nese nuk jep dshuri, jeta jote do te shenderrohet ne diçka te rende dhe te ashper. Ai qe kurre nuk ndjen dashuri eshte njelloj si trungu i thate.

Kur dashuria mberrine ne natyre, ajo kthehet dhe mer ngjyren e gjelber. Dashuria pershkon lulet, dhe kalon tek frytet. Kur dsahuria mberrin tek to ne pranvere, ato nisin e buzeqeshin, keshtu qe tek sa marin dashuri e kthejne ate po me dashuri. A keni vene re se si njerezimi rend kah vegjetacjoni natyral, se si kendellet duke e pare dhe duke ja shijuar aromat? Natyra i jep dashuri njerezimit dhe njerezimi i a kthen ate natyres. Te tille marin kete dashuri nga Krijuesi i tyre,Ai i jep natyres prej dashurise se Tij, dhe ajo na e dhuron ne.

Ju jeni krijesa me e rendesishme, duhet te rrespektoni dashurine hynore me shume se çdo kush tjeter prej krijesave te Tij. Duhet te perhapni dasuhrine perreth jush! Gjithçka qe ju rrethon, kekon dashurine tuaj. Njerezimi eshte perfaqesuesi me i rendsishem i dashurise Qellore. Ju duhet te jeni burim dashurie, ujevara, perrenj lumenj dashurie, dete apo oqeane dashurie: A mundet nje njeri te jete nje oqean dashurie? Perse jo? Isai (a.s) solli me vete dashurine hynore. Shume njerez posedojne nje pjese te kesaj dashurie, por nuk e lejoje te rritet. Ato njerez te veçante te derguar prej Allahut, jane harruar nga njerezimi ne kembim, njerezit rendin pas nja dashurie pa kuptim, te perkoheshme zoologjike, nje nivel kafsheror te te dashuruarit.

Niveli kafsheror i dashurise, sjell me vete erresire, trishtim zili xhelozi ndjenja te mbrapshta dhe ferrin per te gjithe njerezine. Ne duhet te permiresohemi, te braktisim nivelin kafsheror te dashurise duke arritur keshtu nje dashuri fisnike, te larte dhe Hynore, te tille qe t’i perkas te Dashurit;

A mundt t’ja arrini?

Atehere , dashuria juaj do te jete me e embel se mjalti. Ju mund te konsumoni nje sasi te madhe mjalti, dhe ne fund do te thoni se nuk mundeni me! Do te vazhdonit te konsumonit akoma edhe nje sasi tjeter te ngjashme… po nese une ju them te konsumoni edhe nje sasi tjeter te tille ai per ju nuk do te kete me shijen e mjaltit, ai nuk do te ket me asnje lloj shije.

Shija e dashurise qe ne po kerkojme, nuk venitet ne heren e dyte te trete apo te katert qe e shijojme. Po kerkojme nje dashuri, qe kur begatoheni me te, kerkoni akoma e akoma me shume prej tij. Kjo e bejn jeten tuaj te embel!

Te dashuruarit kane jete te perjetshme. Ato arrijne Ate qe dashurojne. Ai pergatit nje bote te veçante per to, nje jete private. Aty ju do te qendroni si nje hije nder njerez, ndersa qenja juaj reale do te jete ne nje bote te veçante, krejt me vete. Asnje i huaj nuk do te mund te hyj ne te, kjo bote nuk do te kete te ngjashem. Gjithçka ne te jep dashuri te vertete dhe mer dashuri te vertete nepermjet jush, dhe ju, ne ate bote , do te jeni si nje ujevare dashurie.

Te gjithe Profete kane sjell rryma dashurie, por pjesa me e madhe e njerezve jan larguar prej tyre. E njejta gje ndodh sot me hoxhallaret, njerezit largohen nga keto burime dashurie, ato rendin pas nje jete te mjere. Cdo gje perreth jush mund t'ju japi dashuri, por ajo eshte e perkoheshme, dhe si e tille do te mbaroi shume shopejt, duke ju lene keshtu si nje trung i thare.

Nese nje person ushqehet me ndonje ushqim te kripur, do te kete nevoje per uje, do ta deshiroj ujin do ta dashuroi ate... Nese dikush jeton ne nje shkretetire do te kerkoj me ngulm uj per te pire, nese shkon per te fjetur, do te enderroi ujin, e kur te zgjohet do te rend nga nje burim ne tjetrin per te pire. Nese ju ndieni dashuri Hynore ne vetet tuaja, do te mund te arrini ne burimin e kesaj dashurie, ai do t'ju bej te shuani etjen nga prania e Tij hynore, jeta jote do te jete me e embla. Asnje prej mizorive te njerezve nuk do t'ju prek e nuk do ta largoi gjendjen e gezimit dhe kenaqesise ne te cilen ndodheni, asgje nuk do t'ju largoi nga kjo bote vetem juaja. Bota ne te cilen ne te gjithe ndodhemi eshte e hidhur; vetem dashuria Hynore, do t'ju transportoi ne nje bote private , te embel, te cilen nuk do t'u duhet ta ndani me askend, nje bote plot gezim, nje bote e mrekullueshme ne te cilen asgje nuk do te mund t'ju bej keq.

Si mund te arrijme ne ket bote?

Ju kerkoi tja kerkoni kete segret luleve, pemeve bimeve, ku valle e marin dashurine qe i gjelberon? Do t'ju flasin dhe do te thone se :" Na frymezohet ne muajt e shenjte, ne netet e shenjta, ne perjudhat e shenjta te dites dhe te nates. Eshte nje fryme Hynore e cila na ben te arrime ket embelsi, eshte nje dashuri Hynore."
Cdo lule çdo peme qendron zgjuar te gjithe naten, sidomos ne pjesen e fundit te saj, pjesen me te shtrenjte te nates: agimi. Ne ato moment mberrin nje ere sekrete e fryre prej engjejve, kjo dashuri pershkon te gjithe boten, dashuria Hynore mberrin me ate ere. O njerez, ju kendelleni me trupin tuaj gjer ne agim, e me pas flini. Trupi juaj i lodhur eshte si i vdekur tek sa flini, ju nuk jeni duke ja hapur zemren asaj fryme te shenjte qe zbret çdo nate. Jeni te dehur, jeni te lodhur, jeni te mbaruar! Keshtu qe dasuhria Hynore nuk ka asnje efekt mbi ju, nuk ju arrin kurre!

Cili eshte ilaçi?

Kujdesuni per ate dashuri Hynore, ne menyre qe te mos zhduket. Kujdesuni ashtu siç do te kujdeseshit per nje lule te çmuar. Keshtu kjo dashuri do t'ju udhezoi ne nje bote me plot embelsi, hare freski, paqe dhe dashuri...

Mare nga libri : Amor/ Love / Amore

Autori: Nazim el Hakkani

Nga Italishtja: Vajada Keçi Manjani

Dashuria

2009-03-19T04:16:00.001-07:00

…Dashuria...

Fuqia e besimit

Fuqia e besimit tone, eshte Dashuria per Allahun, ky esht eshpirti i besimit. Nese ju nuk ndieni asnje lloj Dashurie per Allahun, atehere nuk keni besim. Eshte e pa mundur…

Shija e Besimit

Pa Dashuri nuk ka shije besimi. Ne çdo fe, Dashuria eshte forca kryesore. Atehere kur ju, do te dashuroni, do te rrespektoni, do te ndiqni… Nuk mund te ndiqni askend pa Dashuri…

Duaje Zotin tend

Mos u lut me qellim qe ti kerkosh Zotit tend nje hise me te madhe Xhenneti apo favoresh tokesore. Jo. Mundohu ta lirosh veten tende nga kjo deshire. Duaje Zotin tend dhe kerko prej Tij Kenaqesine e Tij Dashurine e Tij…

Zem Zem

A keni ndegjuar per burimin e Zem Zemit?

Edhe ne se te gjitha kombet te perdornin ujin e ketij burimi, ai nuk do te shterej. Eshte e pa mundur. E njejta gje ndodh edhe me zemrat, gje e cila eshte akoma me e rendesishme. Dashuria Hynore qe rrjedh ne zemrat e besimtareve eshte me se e mjaftueshme per zemrat e njerezve te te gjitha kombeve. Nese don Allahu- dhe ne shpresojme ne kete miresi te Zotit te Madherueshem- Dashuria Hynore do te mberrij ne te gjithe njerezimin duke e rigjalleruar ate.

Meshira e Allahut

Çdo gje qe i perket kesaj bote nuk esht e perjetshme, por ajo eshte vazhdimisht ne faza kalimtare. Keshtu, eshte normale qe sot te jem ketu duke ju drejtuar juve, ndersa te nesermen te jem gjetke. Mos u trishtoni nga kjo gjendje, sepse ne te vertete tranzicjoni eshte Meshire me te cilen Allahu ka begatuar njerezimin. As mos deshironi qe çastet e kendshme te zgjasin pergjithmone, sepse nuk do ishit ne gjendje te duronit qendrimin e saj kaq gjat, thjesht do te merziteshit.

Dijeni se mos- vazdueshmeria e çdo gjeje, eshte nje gjendje e deshirueshme, eshte nje celes per te arritur nje vleresim akoma me te thelle e me te madh te asaj gjendje. Te deshirosh realitetin shpirteror ne te cilin ke hasur ne nje pershtypje te caktuar eshte rruga per te arritur kete vleresim.

A mos valle ka ndonje kafshate me te shishme se ajo me te cilen hapim agjerimin?

Ndoshta kjo eshte arsya perse Allahu e ka krijuar boten keshtu siç eshte.

Shenjat e qiejve perseriten duke frymezuar shpirtrat tone. Djelli qe lind ndriçon ditet tona, dhe pikerisht kur tashme jemi gati duke u merzit me pranine e tij, ja ku ai terhiqet duke ia len vendin drites se bute te henes e cila na magjeps me format e saj te shumta: fillimisht na paraqitet si nje thelpi delikat, me pas ploteson formen e saj dale nga dale gjer sa terhiqet edhe ajo... Nese nuk do te terhiqej kurre, askush nuk do te ishte ne gjendje te vleresonte pafundesine e qiellit me yje.

Haxhiu I apasjonuar mund te kaloi shpate malesh me debore shkretetira te afsheta zbathur me duar e me gjunj per te arritur ne Meken e shenjte. Lotet pershkojne faqet e tij tek sa shtrengon derene esaj duke ia ofruar zemren dhe shpirtin Zotit te tij. Zoti ia ploteson deshirat me sekrete te zemres se tij ne perputhje me te gjithe ate mundim qe e pruri gjer aty duke vuajtur acarin e ftohte dhe diellin pervelues. Kjo aspirate e dergoi gjer ne Shtepine e Shenjte, prap, ky dedikim i haxhiut nuk do te plotesohej nese ai do te qendronte pergjithmone ne Meken e Shenjte. Do te plotesohej ne rast se haxhiu i munduar do te kthehej ne shtepine e tij me kujtimet e pasuruara nga haxhi i tij te cilat do ia frymezojne besimin e tij. Nese ai do te zgjidhte te qendronte ne Meke, do rrezikionte te kthehej dhe te behej i pa ndjeshem nga sikimi i Qabes, ashtu sikurse banoret e saj qe nuk kane pasur kurre Qaben si qellim te larget per te arritur, te cilet nuk kane kaluar shkretetira apo male per te arritur ne te, por qe ne te kundert kalojne ndoshta nga Xhamia e Shenjte si rruge me e shkurter per te shkuar ne pazar thjesht duke i heshur nje sy Qabes se Madhnushme…

Provat

I Gjithfuqishmi ia ka dhene Dashurine e Tij pasardhesve te Ademit (a.s) dhe ne iu pergjigjem Zotit tone duke thene : “Ne egzistojme vetem per Ty o Zoti jone”, ndersa I medherishmi , tha: “ Do t’ju ve ne prove, per t’ju ezaminuar te gjitheve dhe per te pare sa I vertete eshte pohimin tuaj per dashuri ndaj Meje”. Ne jeten e gjith se cilit ka prova, dhe duke ndenjur te durueshem ne perballjen ndaj tyre, do te mund te arrijme Dashurine e pa fund te Zotit tone.

Emri I te Dashurit

Te gjithe ato qe dashurojne dike, jane te lumtur tek sa permendin emrin e tij. Ne duam Allahun dhe kenaqemi tek sa perserisim emrin e Tij te Shenjte: Allah, Allah...

Mare nga libri : Amor/Love/ Amore

Autori: Nazim el Hakkani

Perktheu: Vajada Keçi Manjani

Aziza

2009-03-16T16:09:00.000-07:00

Moter, a je muslimane?
Atehere behu "fiera"... Aziza...
Krenare

h.r.p mua

loja e hidherimit

2009-03-02T03:11:00.000-08:00

Me Thuaj te lutem nje loje
qe ti djEg e perveloje,
t’i shashtis e t’i shkrUmboje
t’i ngRij lart e t’i peRplas
t’i vashtroj E te gajas
te rrembehem nga meria
nga preteza idhesia
nga gerrvishJa e thelle e brendshme
nga hakmarrja aq e kendshme
nga zhgenjimi i pa pritur
nga lot e kripur te gelltitur
te gelltitur bashk me vrer
helm qe SHeron zemren e mjer
se verviteT neper vena
e shkateRRon çdo gje te gjall
shkaterron e rIperterin
ne nje mish bashk me merine
mish i ri ne trup te vjeter
kerkon kohe te behet tjeter
t’i bej tjeter lekur e sy
qe t'i nxije qe te dy
qe ta bej njeren me gjemba
e ta bej tjetren me flake
serish te vish e t’i afrohesh
te te shpoj si mos me keq
te te shpoj e te hedh flak
si vetmbrojtje e zemres gjak
si vetmbrojtje te kafshoj
me me sy te mos t’shikoj
te kenaqem ashtu natyrshem
me bukurine e hidherimit
e vetmbrojtjes si shenje renkimi
mjer per ju te mjere moj
mjer per veten qe s’harroj
te ta mesoj si lozet kjo loje
mjeshter e mjeshter moj.

AIsha (r.a), shembull i femres moderne

2009-02-22T03:54:00.000-08:00

Rishikimi i personazheve historik, Aisha roli i saj ne shoqerine Islame antike dhe moderne

E keqa jonë më e madhe: injoranca.
Pjesa më e madhe e muslimanëve e njeh Aishen (r.a), bashkëshorten e Profetit të Islamit (a.s).
Fatëkeqësisht, mund të themi se kjo njohje është shumë sipërfaqësore e largët dhe abstrakte. Tipike kjo e kohëve të sotme, qoftë edhe në rradhët e muslimanëve të martuar tashmë, të cilët janë mbrojtës të zjarrtë të kësaj feje tepër të dashuruar prej tyre, shpesh herë edhe në një mënyrë të gabuar. Prej tyer vërehet një injorancë në nivelet bazilare, shumë shqetësues, që ka të bëjë me njohjen e personaliteteve të historisë Islame.
Në të shumtën e rasteve, përpjekjet e këtyre personaliteteve, kontributi i tyre si dhe sforcot e kryera me aq mund, i trajtojnë si fenomene të jashtë zakonshme të pa arritshme, fryte të ndonjë mrekullie...
Kjo kulturë e të treguarit, përfundimisht na paraqitet si jo shumë sqaruese për sa i perket shtjellimit të ngjarjeve të mëdha dhe personazheve të tyre . E tillë na i paraqet ato nën një formë imazhit mjaft irreal, skeptik dhe në një mënyrë sikur të ishin të pa prekshëm. Kjo gjë na pengon në kuptimin e asaj çka është thelbësore në praktikën tonë fetare, për sa i përket dijes, modelit, shembullit dhe rrugës që duhet njekur.
Shokët e Profetit (a.s), femra dhe meshkuj, erudit të mëdhenj, dijetar dhe mistik, mbi të gjitha gjenerata e parë e muslimanëve, ato të cilët shënuan historinë e fesë Isalme, perceptohen jo më si modele mbi të cilët duhet medituar për një shtjellim më të mirë të problemeve aktuale, por na vijnë të perceptuar si qënie jashtë kohore , të pa arritshëm për shkak se janë aq pranë së përkryerës. Për shkak të teprimit të komplekseve, vetë krijojmë një hendek të pa kalueshëm midis nesh , pra muslimanëve jo të plotë të bllokuar në kaosin e së përditshmes, dhe këtyre modeleve të “adhuruar”. Sa më shumë që i idealizojmë shembujt e tyre, aq më shumë arrijmë të justifikojmë të pa justifikueshmen, të anashkalojmë mbi devijimet tona, hamendësimeve dhe injorancës sonë, gjer aty sa të besojmë përfundimisht se këto qënjie janë krijesa të kohëve të largëta (që nuk kanë të bëjnë me ne) se ato ishin të mbinatyrshëm.

2

Ndërsa Isalmi nuk resht së na kujtuari se Zoti është i vetmi, Krijuesi i qiejve, i tokës dhe i të gjitha krijesave, ndërsa për ne muslimanët, i vetmi model i së përkryerës është Profeti jonë i dashur (a.s).
Shokët e Profetit(a.s), meshkujt edhe femrat, sigurisht që duhet të jenë të dashur për ne dhe të rrespektuar por pa harruar kurrë që shembulli i tyre qëndron në suazat e “njerëzores”. Me të mirat dhe të këqiat e tyre, me gabimet si dhe me veprat e tyre të mira, na kanë lënë shembuj të pa mohueshëm prej jetës së tyre shpesh herë aq pranë Zotit në adhurim. Jeta e tyre e përditshme, dobësitë dhe përpjekjet e tyre, kanë qënë në mënyrë konstante të motivuara prej një besimi të thellë, vigjëlues dhe konstant.
Sa herë më ka ndodhur që, e prekur prej leximeve të historisë së Aishes (r.a), u a tregoja “zbulimet” e mia femrave muslimane intelektuale të cilat logjikonin në mënyrë kontradiktore. Disa prej tyre qëndronin të ftohta si mermeri përball entuziazmit të shkaktuar prej një personaliteti kaq me peshë në historinë e Islamit, por që realisht është kaq pranë shqetësimeve të femrave muslimane bashkëkohore. Për më tepër, nga këndvështrimi i tyre, Aisha ishte bashkëshortja e Profetit (a.s), dhe për pasojë qëndronte mbi njerëzit normal kështu që ajo nuk mund të merej si shembull nga gratë e tjera, krijesa të gjora njerëzore. Ky lloj justifikimi shfaqej në mënyrë të vazhdueshme për të justifikuar injorancën tonë dhe sjelljen tone të devijuar. Në këto rrethana, arrinin shumë shpejt në përfundimin se: na duhet të kërkojmë diku gjetkë shëmbuj femrash aktuale si ne, të cilat të mund të zgjidhin problemet tona konkrete dhe reale, pra, problemet e përditshme. Një shembull si ai i Aishes (r.a) nuk mund të jetë tjetër vetëm se irreal, pjesë e utopisë dhe jo rracjonalitetit.
Për të qënë vërtet realist dhe racjonal na duhet të vërejmë se identiteti jonë musliman është imazhi i vizjonit që ne kemi për sa i përket historisë: thellësisht skizofrenike!
Kategoria tjetër e femrave, mbetej me gojë hapur përballë bëmave të një femre muslimane të gjeneratës së parë, edhe pse, të gjitha e dinin se Aisha kishte një personalitet të fortë, por që mbetej në limitet e “të lejuarës “ për një femër. Për një numër të madhe të muslimanëve, kjo e “lejuar” ka të bëjë me ato gjëra që e limitojnë femrën në çështjet “rigorozisht femërore”. E thënë ndryshe, Aisha, vërtet na transmetoi hadithet e Profetit (a.s) për sa i përket jetës familjare dhe bashkëshortore, mënyrën e marrjes së abdesit dhe mënyrës se si duhet të sillet një bashkëshorte e mirë.
Me pak fjalë, gjithëçkaje që përfshihet brënda limiteve të kodit të një bashkëshorte të mirë muslimane perj të cilës theksohet se inteligjenca e saj duhet të jetë e limituar në mjedisin familjar për t’i shërbyer bashkëshortit të saj të cilin Zoti ka vënë në një pjedistal të pa diskutueshëm.
3
Postulati pohon se një muslimane e mirë është një grua e nënshtruar dhe e bindur ndaj burrit të saj. A nuk është një nga të vërtetat më të përhapura në botën Islame? Nuk është e vështirë të verifikohet se përfshi këtu edhe burrat musliman më praktikant të Islamit, u vjen mirë të përsërisin versetet të cilat pohojnë këtë të drejtë të superjoritetit të tyre në Islam. Sigurisht, të vetmet versete që njohin nga repertori i tyre fetar.
Kur dikush aventurohet duke u munduar të realizoj një lloj tjetër të leximit të historisë Isalme, veçanërisht nëpërmjet shembujve si ai i Aishes (r.a), vërehet lehtë në shikimin e kësaj kategorie të dytë të femrave muslimane një lloj krenarie.
Disa prej tyre pajtohen për sa i përket çështjeve të intimitetit, të tilla gjejnë pohim edhe publikisht si për shëmbull historia e Aishës.
Më në fund, simboli i Aishës në Islam gëzon dhe qetëson ato gra të cilat kërkojnë të jenë të vlerësuara. Në këtë mënyrë zbulohet se nuk qënka dhe aq keq të qënuri një femër muslimane. Edhe një herë mësojmë se si të zhvillohemi nën petkun e ri të “femrës inteligjente”, të nënvizojmë të drejtat tona në emër të Islamit dhe për Islamin.
Por vërej se jo të gjitha gratë shfaqin të njëjtin entuziazëm, edhe në rast se ndihen të përkrahura në këtë , disa mbeten skeptike për sa i përket veprave të lidhura me këtë nismë. Një femër e gjeneratës së parë të muslimanëve, inteligjente, e ditur, juriste apo politikane është vërtet tepër për t’u rikthyer në memorien e femrës e cila tashmë është mësuar me një heshtje të vazhdueshme. Nuk është dhe aq e thjeshtë të largosh këto ide kaq të mbushura me stereotipe infantile të femrës muslimane. Shumë prej këtyre femrave , ende nuk janë të përgatitura për këtë lloj përpjekje, e cila pa dyshim eshtë e nevojshme si për të tashmen tonë ashtu edhe për të ardhmen. Ka të bëjë me një problem të lidhur me vetëdijësimin por, mbi të gjitha ka të bëj me besimin në vetvete dhe vetë vlerësimin.

Në fakt, sot, problemi më i madh i femrave muslimane është “vetë vlerësimi”. Një rishikim i historisë i fokusuar në jetën e femrave muslimane si Aisha mund të ringre nivelet e vetë vlerësimit aq të nevojshëm për t’u bashkangitur si femra rinovimit të Isalmit. Poshtërimi dhe shtypja gjithmonë e kanë ushqyer ndërgjegjen femërore muslimane. Shumë femra e justifikojnë nën vlerësimin e “ institucjonaëizuar “ të femrës muslimane nëpërmjet rrespektit që ato kanë për Islamin. Shumë do të jenë ato femra të cilat do të bëhen “aleate”, të cilat do të “lirohen”. Shumë femra të tjera, numri i të cilave është i konsiderueshëm, do t’i rikthehen burimit me shumë shpresë edhe pse me zemër të mbushur me zhgënjim dhe shtypje. Me marëdhënie aq të mira me Zotin, dhe aq të këqia me personat që i shtypin, veçanërisht vëllezlrit e tyre në fe, të cilët si strukie do të kenë një praktikim pasiv të saj.
Do të heqin dorë dhe do t’i duhet të pranojnë një situatë e cila tashmë do të jetë një fakt i kryer. Do t’i nënshtrohen interesit të përgjithsëm dhe do të pranojnë atë çka e ngatërrojnë : nënshtrimin ndaj Zotit me nënshtrimin ndaj qënieve të tjera njerëzore, dhe nuk do të ngatërrojnë më principet fetare me principet zakonore. Na mbetet shumë për të bërë, por nuk mungon vullneti. Mund të themi se kontributi i këtij libri është vetëm një përpjekje për një ndërgjegësim të mëtejshëm, dhe për një “grimcë vetë vlerësimi” femëror. Ky mesazh i drejtohet fillimisht të gjitha femrave gjithashtu edhe muslimanëve. I përket intelektualëve , femrave apo meshkujve, të martuar ose jo, i kontribuon interpretimit të lidhjes sonë me çështjet e fesë. Të bashkohemi, femra edhe meshkuj, për të rishikuar historinë tonë të madhe, jetën tonë shpirtërore si dhe jetën e përditshme. Në mënyrë imperative rinovimi i Islamit kalon nëpërmjet pjesëmarrjes së femrës muslimane në projektet reformuese të Islamit dhe në rihapjen e debatit fetar nuk mund të bëhet pa to. Insha Allah.

spanja & feminizmi

2009-02-11T09:30:00.001-08:00

Kongresi i tretë i Femrës Muslimane i mbajtur në Kordoba

Hapi i parë për zgjidhjen e një problemi është lokalizimi i tij. Shërimi vjen, mbasi ke zbuluar se je semurë, më von mund të diskutohet trajtimi i sëmundjes. Këtu qëndron edhe çështja e pare që ne do të trajtojmë: shumë musliman meren me tema esencjaliste duke mbajtur një qëndrim mbrojtës në lidhje me “ vëndin e lartë të gruas në Islam” dhe bla bla bla. Mbas gjithë këtyre diskutimeve që na kujtojnë se “ Islami i ka dhënë liri femrës që prej 14 shekujsh” fshihet vet mos lëvizja stanjacjoni, një sjellje vetë kënaqësie e cila nuk lë vënd për përpjekje. Është e vërtetë “Islami e lirojë atë që prej 14 shekujsh...” dhe ja , kjo ishte e gjitha.
Pa dyshim, gjëndja e femrës në botën Islame është për të ardhur keq. Na duhet të krahasojmë veprat me idealizimet e së shkuarës. Nuk e kam fjalën këtu për lirinë e brëndshme apo gjëndjen shpirtërore të individëve, por e kam fjalën për sistemet legale diskriminuese, për politikat e Shteteve, për ekzekutimin e homoseksualëve, për lapidimin, për kodet e të veshurit dhe të sjelljeve të imponuara me forcë, po flas për një totalitarizëm që mbyll dhe diskriminon. E kam fjalën për jetesën e mijra grave në Iran, Arabinë Saudite, në Egjipt, Afganistan , Jordani dhe Mauritani. E kam fjalën tek ligjet e pa drejta të vendosura në emër të Islamit, që pretendojnë se janë marrë prej Kur’anit dhe Sunnetit, të cilat e bëjnë jetën të pa përballueshme për gratë duke lejuar çdo lloj abuzimi mbi to.
Menjëherë mbasi të zbulohet e keqa ajo duhet kuruar. Dhe ilaçi për të kuruar maskilizmin e ka emrin feminizëm. Dimë, që shumë muslimanëve nuk u pëlqen kjo fjalë, sepse u kojtojn abuzimet dhe teprimet e një lloj feminizmi agresiv kundër fesë, u kujton shijen e tezave të paraqitura nga kolonializmi i avancuar. Në fjalët e pedagoges së historisë moderne dhe feministes Meri Nesh:” imponimi i një lloj imperjalizmi kultural në paraqitjen e feminizmit gjer në rangun universalist por me shenjën e bardhë të perëndimit.” (Mujeres en el mundo, f. 25)
Këto pohime përkojnë me idetë e orjentalizmit, dhe definicjonin e tij për Islamin si një fe maskiliste, si një fe e cila nuk mund të jetë tjetër veç se patriarkale. Një fe e mbyllur dhe e quajtur, në rastin më të keq, si fe e së shkuarës dhe e obskurantizmit. Për pasojë, për të liruar femrat, nevojitet lirimi i tyre nga velloja (hixhabi), duhen larguar nga traditat e tyre. Femra bardhë shumë e mirë perëndimore vjen dhe shpëton femrën e gjorë dhe të nënshtruar muslimane. Mbas feministeve agresive të cilat janë kundra veprimeve fetare, na vjen evangjelisti i mire. Historinë tashmë e njohim, dhevazhdon e përsëritet që prej një shekulli.
Përballë këtij feminizmi perëndimor agresiv, na paraqitet një lëvizje të femrave e cila pretendon të realizojë lirimin e femrës muslimane me anë të vetë Islamit. Kjo lëvizje pretendon se për gjat shekujve është prodhuar një degradim i traditave islame dhe një devijim të teksteve të shenjta të cilat kanë qënë shkaktar të gjëndjes aktuale të strukturës patriarkale që mbizotëron në vëndet me shumicë muslimane. Pohon gjithashtu se Islami i pastër përmban elemente të rëndësishme për lirinë dhe propozon ringjalljen e tyre si element thelbësor në zhvillimin e femrës muslimane.
Në shumë raste, bëhet fjalë për femra që luftojnë për këtë çështje në kondita shumë të vështira, dhe ky lloj aktivizmi ngjall simpatinë tonë.
Kështu, Aisha Iman, mbrojtëse e femrave nigeriane, është dënuar me vdekje në Nigeri. Në Mali, pjesëmarrëset në organizata feministe muslimane organizojnë seminare për mësimin e fikhut ( jurisprudenca isalme) femrave. Në këtë mënyrë pjesëmarrëset vetëdijësohen se argumentet fetarë nuk e justifikojnë opresjonin, dhe kështu pajisen me element që i ndihmojnë të luftojnë maskilizmin e pa justifikuar i cili nuk ka të bëj fare me Islamin. Në këtë mënyrë kanë punuar prej vitesh shumë femra nga Indonezia, Pakistani, Maroku...
Feminizmi Islamik tashmë është fakt, dhe na paraqitet si një forcë gjithpërfshirëse. Gjer sa të ketë diskriminime ndaj femrës do të ketë edhe feminizëm. Gjer sa të ketë detyrime karshi femrës për tu veshur në një farë mënyre nën kërrcënimin e burgut apo dënimeve të tjera. Gjer sa të ketë vende të cilat ja ndalojnë femrës të dalë prej shtëpie apo të udhëtojnë detyrimisht të shoqëruara nga një burrë, atje ku ndarja gjinore të jetë e detyrueshme duke mos e lejuar femrën të punojë, të përfshihet në nisma socjale kulturale apo ekonomike. Gjer sa të egzistojnë ligje diskriminuese dhe që kufizojnë të drejtat e femrës, duke ja kufizuar madje edhe të shkuarit në xhami, duhet të flasim për feminizëm.
Feminizmi është një lëvizje proteste karshi padrejtësive të shfaqura haptazi. Askush nuk dëshiron të jetë feminist, t’i duhet të luftojë kundër lapidimit, infibulimit, dhunës gjinore, mbylljes së femrës. Në momentin që do të reshtin diskriminimet, edhe ne do të reshtim së foluri për feminizëm.

Marrë nga: http://www.webislam.com/
Nga Spanjishtja: Vajada Keçi Manjani

"Zemrat e devotshme" apo fiktive fallco

2009-01-20T19:01:00.000-08:00

...atyre që i kam dashur me zemër për hir të Allahut, kur i pash me sytë e mi se si ma hapën kraharorin, e shkulën zemrën prej vatrës së ngrohtë, ngadal e vendosën mbi tokë dhe i ranë me varre...e masakruan të shkretën të pa fajshmen të pa mëshirët...trupi një sekond mbeti frymë, aq sa për të thënë: "të lança Zotin" Pastaj vdiq... po Zoti mbeti gjallë me amanetin tim per gjithmone...

Vajada K. Manjani

"Zemra të devotshme" apo fiktive fallco?

Disa mendojnë se janë të denjë të hyjnë në nijetet të të tjerëve, ja kështu, sepse pandehin të jenë aq inteligjentë sa të zhbirojnë në thellësitë e shpirtrave të tyre, duke menduar se grada e tyre e sinqeritetit ka arritur suffizmin njerëzor, të dijnë gajbin, mendojnë se janë aq larg pamës... të posedojnë firasah...
Disa të tjerë mendojnë se mëshira nuk është obligim të praktikohet nga to, po për sa i përket më të dobtëve, ofrojnë dhëmbshuri me pikatore në gotën e nënçmimit...
Të tjerë shpifin mbasi marin spunto nga një detaj mos plotësimi, e trillin histori në mungesë, se për derisa ato e ndjen me zemër me siguri që do të ketë ndodhur asisoj...
Prapaskena këto, me nuanca dhe pretendime megalo-devotshmërie.
Të tjerët vështrojnë të habitur dhe me një fije revolte...e revolta trrashet me kalimin e kohës, e për pasoj zë vëndin që mbante mëshira në zemër.
Është e vështirë të rendisësh idetë mbas momenteve të habisë dhe tronditjes. Shpesh herë më duhet thjeshtë kohë, dhe të hesht një kohë.
Allahu i gjithë ditur, ka rregulluar botën me urtësi, ka vënë në qëndër të vlerësimit të punës së njeriut nietin e tij, dhe jo madhësinë apo vogëlsinë e punës siç e shohim ne me sytë tanë.
Në vijim të shtjellimit të lidhjes niet-punë Allahu i madhëruar e ka fshehur nietin prej syve të njerëzve, e ka fshehur në zemrën thellë në kraharor, dhe e ka bërë punën të tillë që edhe nëse lyhet me fjalë të bukura dhe shkëlqim fasade ajo po qe se nuk është e shoqëruar nga një niet i sinqertë nuk depërton as në sy dhe as në zemër .
Prandaj, është e kotë gjykimi i jashtëm i veprave të të tjerëve, është e kotë besimi i pohimeve për sinqeritet, por gjithashtu i kotë është pretendimi se me zemër mund të arrijmë të kuptojmë nietin e të tjerëve duke qënë se as gjëndjen e zemrës sonë nuk e gjykojmë dot në është e sëmurë ose jo.

Kur një zemër e devotshme bëhet e egër dhe arrogante.

Jam e bindur në pohimin se sinqeriteti fshihet në zemër. Gjithashtu jam e bindur se të sinqertin dhe të devotshmin Allahu e dallon nga të gjitha krijesat e tjera, Ai i jep një nur të veçantë, një nur që nuk shihet me sytë e ballit por shihet me sytë e zemrës. Besimtari nuk e shet dot veten për posedues të tij sepse për ta pasur kërkohet shumë në këmbim (alias : është shumë i shtrenjtë). Nëse Allahu don një njeri, çdo krijesë do ta dojë atë njeri sepse Allahu ua shtin në zemër dashurinë për të.
Dikush thonte : kujdes në rënien nga simpatia në antipati. Është e vërtetë, se nëse përpara simpatia të bënte ta gjykoje tjetrin apriori në mënyrë pozitive tek sa përjetoje veprimet e tij, rënia në antipati është krejt më e rrezikshme sepse në këtë rast hynë në lojë llogjika dhe gjykimi i ftohtë, thyerja e një ekuilibri brënda vetes dhe vendosja e një të riu i cili revolucjonon të parin duke forcuar pozitat e antipatisë brënda tij, kësaj rradhe më të forta se herën e parë për arsye se zhduket aprioriteti dhe lind racjonaliteti dhe grada e alertës për atë individ. Me pak fjal, kjo quhet zhgënjim. Reagim ndaj një personi i cili thjesht të zhgënjeu,të lën një shenjë, kjo ndodh edhe me zemrat e devotshme.
Ajo zemër e devotshme e cila pretendon se grada e saj e besimit ka arritur nivele të konsiderueshme dhe të vetkënaqshme, ajo gradë e besimit e cila në vënd që të mos lodhet me ibadet, rrinë e numëron se sa ibadet ka bërë gjer më sot, dhe se sa i shkon fjala tek Allahu, dhe arrijnë të kenë mëshirë për ato (që simbas tyre fjala nuk i shkon edhe aq shumë).
Këtë gradë dikur e pata arritur edhe unë: tek sa shkonim në një udhëtim dhe ne, veshur bukur me shamiat tona "firmato" vërejmë një vajzë e rrethuar nga çuna, e tillë super trendy dhe moderne me pantallona e me bandana në kokë, të cilën sapo e shohim nis "dita e gjykimit për të" me fjalë të tilla si: e shkreta gjynaf sikur ta udhëzonte Zoti , e pohime të ngjashme, ne kishim të drejtë të luteshim për "gjynafqaren", ne ishim në një gradë akoma më të lartë, ne faleshim ishim të mbuluara, maillaf , na shkonte fjala tek Zoti... Sapo na pa e "gjora gjynafqare" vërsulet tek ne e përlotur duke na puthur e përqafuar të gjitha dhe me nxitim na tregonte se sa ishte lutur Allahut që të takonte motra muslimane se edhe ajo dëshironte dhe i luteshe Allahut sa herë që falej dhe lexonte Kur'an që të mbulohej si ne!!! – O Zot zemra jonë në çfar grade ishte në ato momente !!!
O Zot, kur mbulohet koka e jo zemra nga ligësitë, ja pra, mendjemadhësia e zemrës së devotshme.
Mendjemadhësia mund të arrij edhe limite të tjera, si ato të zbatimit të shprehjes së lirë... Të shprehjes dhe gjykimit të lirë – me dhuntinë e diturisë apo profesjonit që të ka dhënë Allahu si mëshirë ndaj teje- haptasi se sa i devotshëm apo jo është një zemër karshi tjetrës, mohimin e të drejtës që ka një individ për t'u falur nga njeriu, për shkak të arrogancës që mbulon zemrën e devotshme, duke qënë se nuk i takon atij falja apo dënimi i dikujt.
"Zemra e devotshme nuk duhet të fal gabimet që sheh tek tjetri, ajo është tepër e rreptë në gjykimin ndaj fenomeneve negative të islamit që vëren përreth vetes... është më e rreptë se vetë Allahu xh.sh !!! Se nëse Falësi e ka garantuar faljen e Tij gjithkujt që ja kërkon atë , zemra e devotshme përmëndet kundra padrejtësive në botë... e marrë nga vrrulla dhe euforia e të zbuluarit të vetvetes të devotshëm... kundra çdo lloj ibadeti që nuk është perfekt siç e praktikon ajo... ajo është në rrugën e drejtë...është naturale, s'ka si të jetë ndryshe, orët e namazit të natës numri i hatmeve të Kur'anit gjat muajit të Ramazanit dhikri orë e minut të gjithë duhet të bëjnë kështu, kush nuk e bën i shkreti sa posht që është në grada Allahu nuk do i japi aq shumë..."

Kjo lloj zemre e devotshme, në realitet nuk është e tillë, ajo duhet më parë të pastroi vet veten dhe të turpërohet para Allahut për arrogancën dhe të drejtat që ka i ka mveshur vetes me pa të drejtë. Devotshmëria nuk të jep të drejtën të jesh gjykatës i Allahut në tokë, e gjykatës tokësor i çështjeve qiellore.
Allau është mbikqytës i robërve ë vet.
I devotshmi nuk e kupton që është i tillë për shkak të frikës që ka nga nieti i tij, dhe nga vepra e pa pranuar. Ndërsa ai që një ditë e gjen veten se është i devotshëm , pikërisht në atë moment ka reshtur së qëni i tillë, sepse ka lindur mendje madhësia : shoqëruesja për në rrugën drejt Xhehenemit. Nëse ai një ditë e gjen veten duke gjykuar atë çka Allahu ka vendosur që të jetë e fshehur tek një besimtar...ruajna Zot nga sherri...
O zemra që pretendoni të hyni të pastra në Xhenet pastrohuni ! O zemra që harroni se Allahu ju ka dhënë, dhe si ju u jep edhe të tjerëve, Zgjohuni! Nuk e keni ekskluzivitetin e mëshirës së Zotit, depot e mëshirës së Tij Ai nuk ua ka lënë në dorën që ju simbas gjykimit tuaj ta shpërndani atë tek kush e meriton dhe kush jo.
Largojeni mëndjemadhësinë nga vetja se nuk jeni të vetëm në adhurim ndaj Tij. Të mjerët të verbër që nuk dijnë për verbërinë e tyre.
Të lutemi o Zot, bëj që të vijmë tek Ti, me zemër të ndritur.

dedicato a palestina

2009-01-20T18:32:00.000-08:00

Çdo send ka një histori të vetën, shpesh përfaqëson një kujtim, një imazh.
Edhe sendit më të vogël të paktën një përkujdesje iu është kushtuar.
Vështrova një ditë një palë atlete, ishin akoma të bardha borë, me tre viza jeshile që shkëlqenin, të lidhura fjongo, simbas shijes delikate të një vajze. Dukej që atë ditë ishin veshur për herë të parë, ndoshta kishin qënë dhuratë ditlindje, apo thjesht një përkujdesje nga nëna apo babai, mbase gjyshja, ndoshta...
Të lagura, atë ditë binte shi, shumë shi, i furishëm ish, sikur breshëri kokërr madh i shkrirë në avujt që ngrihen lart tek sa ai bie posht, në tokë. Përplasej fort mbi gjithçka, duke formuar përreth një zhurmë shurdhuese, gati gati qetësuese të atyre britmave dhe ulërimave që më rrethonin, atë natë, atë çast. Unë shikoja atletet, ato atlete që më tërhoqën aq shumë vëmëndjen, më bën të heshtja për një çast dënesën time edhe pse lotët nuk reshtnin së garuari me shiun, ndala, fiksoja atletet.
Shiu binte me rebesh, pa pushim, njerëzit endeshin në panik, dhe ai tym i errët, o Zot , ai tym i zi nuk pyeste për gjithë atë dhëmbie ai ishte si vetë dhëmbia, për mua bota kish ndaluar, asnjë muskul nuk lëvizte, ay sytë, frymëmarrja ish ngadalësuar, atë çast kish ndalur edhe loti. Sa çudi, ku shkoi gjithë ajo dhëmbie, nga erdhi kjo pausë e shkurtër qetësie, si mund ta quaj të tillë?
Ajo atlete a bardhe me tri viza jeshile që shkëlqenim, e mbështetur anash mbi një pellg me gjak, aty , afër dyerve të shkëlyera të makinave rrinte e bardhë dhe e re mbi atë pellg me gjak. Unë mendoja për këpucën, dukej sikur sapo ishte blerë, priste të jetonte edhe ajo disa vite në këtë jetë si gjitha të tjerat. Tashmë nuk mund t’a bënte më, trupu i pronares së vogël dergjej aty i copëtuar i hedhur tutje përzier me gjak e me shi. S’kish kohë njeri të merrej me trupin e vdekur të një fëmije kur mund të shpëtonte të tjerët, fundja, ishte atletja e saj që i bënte shoqëri , atletja e saj e lagur me gjak e me shi. Qajta përsëri, atë sekond tek sa mëndja ime ndaloi botën. Më pas renda të ndihmoja trupat e tjerë që ende kishin frymë të leshonin klithma dhëmbjeje dëshpërimi dhe kërkese për ndihmë. Kjo histori nuk gjen fundin.

arome e vjeter

2009-01-20T17:47:00.001-08:00

A me lejon te hyj Brenda ne shpirtin tend ,si nje eksplorues ,me cante dhe elektrik ne dore ,te shoh se cka aty Brenda .
E magjithshme ,cte shohesh ,nje bote me vete ,nje bote floreale shume ngjyreshe me aroma te shperndara gjithkundi ,me zera melodioz qe s’dihet nga vijne.
Nje hapesire e gjere qe si mungon drita ,ne cdo cep te saj .
Toka shume pjellore, ne shpirtin e nje besimtari mund te mbije cdo lloj lule faren e se ciles hedhim .
Nuk di, vall cfar gjendet ne kete kopesht botanik .Te gjitha llojet e luleve I shoh,shumengjyreshe jane te tera ,njera me e bukur se tjetra .
Jam ndalur tashme, pran kendit te dashurise.Nje vend I cuditshem jo ashtu sic e mendoja une me petale shume ngjyreshe, por bardh e zit te tera ,ndoshta sepse kjo ndjenje I ka te dyja: dashurine edhe vuajtjen .
A me lejon te kepus disa prej tyre? Thjesht,per te formuar buqeten time . E dua te madhe, me lule te larmishme, dhe ajo te jet nje copez nga shpirti yt, te cilen une do ta mbaj gjithmone brenda meje kudo.
Pa dale ,ketu qenka edhe kendi I urrejtjes,e dija qe ekzistonte nje I tille,por se mendoja se do te Ishte kaq I larmijshem.Te them te drejten prej saj sdo te marr asgje ,por meqe ajo eshte pjese e jotja, po kepus vetem nje lule, nje te vyshkur, gati duke vdekur, per te te treguar qe urrejtja jeten e ka vertet te shkurter, dhe si kjo lule do te vdes shpejt.
Hedh veshtrimin por çte shoh?...nje kopesht te madh… vertet ti ke shume ndjenja .
Te faleminderit, une tashme buqeten time e formova,dhe s’me mbetet gje tjeter vec se te te bej nje ftese:
-eja hyr dhe ti ne shpirtin tim, qe te shohesh se clloj lulesh ka aty. Me pas me thuaj se ke prej tyre ke zgjedhur per buqeten tende

Islami na meson per drejtesi dhe na ndalon nga gjerat e keqia

2009-01-20T08:15:00.000-08:00

Islami na mëson për drejtësi dhe na ndalon nga gjërat e këqija!

Përktheu: Vajada Keçi ManjaniIslami është e vetmja fe hyjnore e zbritur nga Allahu – Zoti i vërtetë i të gjithë njerëzimit. Vetë Allahu pohon se kjo është feja e vërtetë, por shumica e njerëzve nuk e dinë (Kur`an, 12: 40: dhe 30: 30). Islami, si fe e vertetë, pranon vëtëm të drejtën, e gjithashtu ai e ndalon të shëmtuarën dhe veprat e këqija. Fatkeqësisht shumë njerëz nuk kanë dijeni për mësimet e virtytshme të Islamit.Për të udhëzuar të gjithë njerëzimin në fenë e vërtetë dhe në një mënyrë jetese të plotë, Allahu – Krijuesi ynë, Mbizotëruesi, i ka urdhëruar muslimanët t’i përmbahen asaj çka është e drejtë dhe të ndalen përpara asaj që është e gabuar: “Nga ju le të jetë një grup që thërret në atë që është e dobishme, urdhëron për punë të mbara dhe ndalon nga e keqja! Të tillët janë ata të shptuarit!” (Kur`an, 3: 104).“Besimtarët dhe besimtaret janë të dashur për njëri-tjetrin, urdhërojnë për të mirë, e ndalojnë nga e keqja, e falin namazin dhe e japin zekatin, respektojnë Allahun dhe të dërguarin e Tij. Të tillët do t’i mëshirojë Allahu. Allahu është Ngadhënjyes, i Urtë!” (Kur`an, 9: 71).Pejgamberi, alejhi selam, gjithashtu, na ka urdhëruar, që t’i përmbahemi të drejtës dhe të ndalemi nga e keqja. E ne, në vazhdim, do të paraqesim disa hadithe të cilat tregojnë se si i Dërguari i Allahut na bën thirrje t’i bashkohemi kësaj praktike të virtytshme:Ebu Said el-Hudriu (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!) tregon se ka dëgjuar të Dërguarin e Allahut të ketë thënë: “Kush nga ju sheh një të keqe, le ta ndryshoje me dorë, e nësë nuk mundet këtë ta bëjë, atëherë me gjuhën e tij, e nëse nuk mundet këtë ta bëjë, atëherë më zemrën e tij, porse ky është imani më i dobët!”.Abdullah ibën Mes’udi (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!) transmeton se i Dërguari i Allahut ka thënë: “… Patjetër, ju betohem në Allah, ju duhet t’i bashkangjiteni asaj çka është më e mirë dhe të ndaloni atë çka është e ligë, të parandaloni keqbërësit, t’i ktheni ata në përshtatje me të mirën dhe t’i kufizoni ata në drejtesinë!”(Transmeton ebu Davudi, 4322).Islami, pra, i shtyu ithtarët e tij që të jenë të drejtë dhe në të njëjtën kohë t’i ftojnë jomuslimanët në drejtësi. Drejtësia, për më tepër, është një nga çelësat e Parajsës. Allahu i Lartësuar në Kur`anin Famëlartë thotë: “E përgëzoji ata që besuan dhe bënë vepra të mira se ata do të jenë në Xhennete në të cilët rrjedhin lumenj! Saherë që u jepet ndonjë ushqim nga frutat e tij, ata thonë: “Ky është që me të u ushqyem edhe më parë!”, ngase u sillet ushqim i ngjajshëm (vetëm në formë, e jo edhe në shije). Aty do të kenë bashkëshorte të pastra dhe aty do të jenë përgjithmonë!”(Kur`an, 2: 25); “Falënderimi i takon vetëm Allahut që ia shpalli robit të Vet Librin dhe në të nuk lejoi ndonjë kundërthënie! (ia shpalli) Të saktë (pa shmangie), për t'ua tërhequr vërejtjen (atyre që nuk besojnë) ndaj një dënimi të rëndë prej Tij, e për t'i përgëzuar besimtarët që bëjnë vepra të mira, se ata do të kenë një shpërblim të mrekullueshëm. Duke qenë në të përgjithmonë!”(Kur`an, 18: 1-3); “Do t'i shohësh jobesimtarët të frikësuar nga ajo që vepruan, po, ajo do t'u ndodhë atyre, kurse ata që besuan dhe bënë vepra të mira, do të jenë në kopshtet e Xhenneteve dhe ata kanë te Zoti i tyre çka të dëshirojnë; e kjo është ajo dhuntia e madhe. Ajo (dhunti) konsiston në atë që Allahu u jep myzhde robërve të Vet, të cilët besuan dhe bënë vepra të mira. Thuaj: “Unë nuk kërkoj prej jush ndonjë shpërblim për thirrjen time vetëm se respektin e dashurisë për hir të farefisnisë (akraballëkut)!”. Kush bën ndonjë të mirë, Ne ia shumëfishojmë të mirat; vërtet, Allahu fal mëkatet, është mirënjohës!”(Kur`an, 42: 22-23).Pejgamberi, alejhi selam, jo vetëm që na urdhëron kryerjen e veprave të mira, por, në të njëjtën kohë, na shtyn edhe që të thërrasim edhe njerëzit në të! Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!) përcjell se i Dërguari i Allahut ka thënë: “Ai i cili thërret njerëzit për veprat të mira do të shpërblehet për të ashtu sikurse shpërblehet ai i cili e zbaton atë pa ia pakësuar shpërblimin e tij për sa i takon; dhe ai i cili i thërret (njërezit) në mëkate atij do t’i duhet të mbart mëkatet njësoj si ai i cili i ka kryer ato, pa iu pakësuar mëkatet për aq sa i takon!”(Transmeton Muslimi, 4/6470).Theubani (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!) përcjell se i Dërguari i Allahut, alejhi selam, ka thënë: “Kapuni fort pas veprave të mira të cilën ju nuk do të ishit të aftë t'i përmbushnit plotësisht, mbaj mënd se vepra më e mirë është namazi dhe askush nuk është më i kujdesshëm ndaj pastrimit (abdesit) se sa besimtari!”(Transmeton Tirmidhi, 292 dhe ibën Maxhe).Për më tej, Allahu i Lartësuar në Kur`anin Famëlartë thotë: “O ju njerëz, vërtetë Ne ju krijuam juve prej një mashkulli dhe një femre, ju bëmë popuj e fise që të njiheni ndërmjet vete, e s'ka dyshim se te Allahu më i ndershmi ndër ju është ai që më tepër është ruajtur (këqijat) e Allahu është i dijshëm dhe hollësisht i njohur për çdo gjë!”(Kur`an, 49: 13).Edhe më tej, Allahu i Madhëruar udhëzon besimtarët që të ndihmojnë njëri-tjetrin në vepra të mira dhe mëshirë (Kur`an, 5: 2); Na bën të qartë se Ai e do të drejtën (Kur`an, 9: 4); dhe ata që veprojnë drejt (Kur`an, 5: 93). Kështu, kjo është një vepër e mirë nga ana e besimtarëve, që të ftojnë të tjerët tek gjithçka që është e mirë dhe e drejtë.Jomuslimanët duhet të dinë se Islami është feja e vetme dhe e vetmja mënyrë jetesë më prejardhje hynore e cila na mëson kuptimin e vërtetë të së drejtës. Allahu i Lartësuar në Librin e Tij thotë: “Nuk është tërë e mira (e kufizuar) të ktheni fytyrat tuaja kah lindja ose perëndimi, por mirësi e vërtetë është ajo e atij që i beson Allahut, ditës së gjykimit, engjëjve, librit, pejgamberëve dhe pasurinë që e do ua jep të afërmve, bonjakëve, të vërfërve, udhëtarëve, lypësve dhe për lirimin e robërve si dhe ai që e fal namazin, e jep zekatin dhe ata që kur premtojnë e zbatojnë dhe të durueshmit në skamje, në sëmundje dhe në flakën e luftës. Të tillët janë ata të sinqertët dhe të tillët janë ata të devotshmit!” (Kur`an, 2: 177).Versetet e mësipërme na tregojnë se vepërmirët janë ata që vërtet e kanë frikë Zotin. Ata e tregojnë këtë në besimin e tyre të drejtë e të sinqertë në Allah jo vetëm duke iu lutur Atij, por dhe duke bërë bamirësi, vepra të kënaqshme dhe në të qënët të durueshëm e të qëndrueshëm përballë çfarëdo lloj vështirësie që mund t’u bie atyre. Pejgamberi i Zotit e përshkruan drejtësinë si vijon: Uabisha ibën Uabat tregon se i Dërguari i Allahut ka thënë: “Vepra e mirë është ajo në të cilën shpirti është i qetë dhe zemra është e qetë, ndërsa mëkati është ajo e cila të ngjallë dyshim në shpirt dhe të shqetëson në gjoks, edhe nëse njerëzit të përkrahin në të!”.Nga përkufizimi i mësipërm në lidhje me veprën e mirë në Islam, njerëzit vepërmirë pritet të jenë të vyeshëm dhe jo pasivë në shoqërinë të cilës i përkasin dhe, në përgjithësi, kundrejt të tjerëve. Në përputhje me konceptin e veprës së mirë, Allahu na udhëzon se si ne mund të arrijmë kryerjen e saj. Ai na thotë: “Ata përpiqen me gojët e tyre ta shuajnë dritën e Allahut, e Allahu nuk do tjetër, pos ta përsosë dritën e Tij, ndonëse jobesimtarët e urrejnë këtë!” (Kur`an, 9: 32).Për të qënë të virtytshëm, duhet të dhurojmë me gjithë shpirt dhe plot sinqeritet gjëra të cilat ne i duam. Ne duhet të japim dhurata të përzemërta të tjërëve me qëllimin e sinqertë për të kënaqur Allahun e Lartësuar dhe jo sepse duam që njerëzit të na njohin. Të dhurosh lirshëm dhe natyrshëm atë çka ne duam nënkupton se Allahu na bashkon në dashuri ndaj njëri-tjetrit me anë të veprës së mirë. Kjo është në përputhje me atributin e Tij hyjnor se si Ai i cili është plot me dashuri e butësi (Kur`an, 85: 14); Allahu jep dashuri atyre të cilët besojnë dhe ndërkohë punojnë vepra të mira (Kur`an, 19: 96). Ai është Zoti (Rab – Zoti i Vetëm Furnizuesi) i Madhërishëm (Kur`an, 57: 29). Ai dëgjon ata të cilët besojnë dhe kryen vepra të mira i jep atyre më shumë nga Mirësia e Tij (Kur`an, 42: 26). Ai i garanton nevojat çdo krijese (Kur`an, 55: 29). Dyert e mirësive të Tij janë të hapura për gjithkënd (Kur`an, 17: 20).Kjo është arsyeja pse jomuslimanët të cilët dëshirojnë dhe punojnë për mirësitë materiale, bëhën të pasur në këtë botë, kanë famë dhe arrijnë suksese. Ata marin shpërblimin e Allahut për çdo vepër të mirë që kanë bërë apo sjellje të virtytshme që kanë kryer në këtë botë. Sidoqoftë, kënaqësia e tyre është e përkohëshme. Në botën tjetër ata do të vuajnë dënimin e dhimbshëm dhe të pafund për arsye se nuk kanë adhuruar Zotin e Vërtetë dhe nuk kanë praktikuar të vetmen fe të vërtetë nga Zoti.Allahu i Gjithëmëshirshëm thekson: “Ky është udhëzim i Allahut, udhëzon me të kë të dojë nga robët e Tij. E sikur t’i përshkruajnë shok Zotit (edhe ndonjë nga këta) kishte për t'iu shkuar huq ajo që kanë vepuar!” (Kur`an, 6: 88); “E, kush kërkon fe tjetër përveç fesë islame, atij kurrsesi nuk do ti pranohet dhe ai në botën tjetër është nga të dëshpëruarit!” (Kur`an, 3: 85).Allahu i Lartësuar na ka urdhëruar të presim takimin më Të, të adhurojmë vetëm Atë dhe të kryejmë vepra të mira (Kur`an, 18: 110).Ai na ka urdhëruar t’i shërbejmë Atij me devotshmëri të sinqertë (Kur`an, 39: 14).Ai na ka bërë shumë të qartë se devotshmëria e sinqertë i përket vetëm Atij (Kur`an, 39: 3). Më tej, Ai na urdhëron t’i bindemi Atij dhe të Dërguarit të Tij nëse duam që veprat tona të mos jenë të pavlefshme (Kur`an, 74: 33). Me fjalë të tjera, nëse ne muslimanët i bëjmë të gjitha veprat e mira vetëm për kënaqësinë e Zotit, ndjekim Kur`anin dhe Sunnetin, i Madhërishmi do të na shpërblejë, nësë nuk e bën në këtë botë me siguri që do ta bëjë në botën tjetër. Allahu me siguri që do të na dhurojë paqen e pafundme, mirqënie dhe lumturi në Parajsë.Nëse flasim për shpëtimin e jomuslimanëve dhe hipokritëve, atyre do t’u duhet të përqafojnë Islamin sinqerisht dhe ta praktikojnë atë duke u bazuar në Kur`an dhe Sunnet, kështuqë çfarëdo vepër e mirë dhe e drejtë që ata do të kryejnë, ajo do t’u shpërblehet dhe nuk do t’u shkojë huq. Vërtët Allahu është gjithmonë i Drejtë kundrejt atyre që e bësojnë Atë: “S’ka dyshim se Allahu nuk bën padrejtësi as sa grimca, e nëse ajo vepër është e mirë, Ai e shumëfishon atë dhe Vetë Ai i jep shpërblim të madh!”(Kur`an, 4: 40).Enes ibën Maliku (Allahu qoftë i kënaqur prej tij!) përcjell se i Dërguari i Allahut, alejhi selam, ka thënë: “Vërtet, Allahu nuk e trajton padrejtësisht një besimatar në lidhje më virtytet e tij. Ai është gati ta këshillojë atë në këtë botë dhe t’i japë atij shpërblim në botën tjetër. Për sa i përket një jobesimtari, atij do t’i vihet të shijojë shpërblimin e asaj që ka vepruar vetë aq shumë sa kur të vijë në botën tjetër ai nuk do të gjejë virtyte për të cilat do të duhej të shpërblehej!”(Muslimi, 6739).Në Kur`an gjenden shumë urdhra hyjnore për vepra të mira, për të mirën e të gjithë njerëzimit. Në Islam veprat e mira përfshijnë të gjitha virtytet e njohura, shembull si: sinqeriteti, barazia, drejtësia dhe paqa. Allahu jo vetëm që urdhëron besimtarët që t’i frikësohen Atij, por dhe që të jenë prej të sinqertëve. Ai na tregon se kryen një padrejtësi ai i cili gënjen në lidhje me Të dhe refuzon të Vërtetën (Kur`an, 39: 32). Ai do t’i shpërblejë njerëzit e vërtetë për vërtetësinë e tyre dhe do t’i dënojë ata të cilët e mohojnë Atë (Kur`an, 33: 24). Ai ka urdhëruar rregullin e barazisë ndërmjet besimtarëve. Ai i cili kalon kufijt, të cilët Allahu i ka vendosur, do të ketë një dënim të rëndë (Kur`an, 2: 178).Ai na ka urdhëruar të ndjekim rregullin “Jetë për jetë, sy për sy, hundë për hundë, vesh për vesh, dhëmb për dhëmb dhe plagë për plagë!”, por nëse ndokush fal, bën një akt bamirësie, si shlyerjeje për atë (Kur`an, 5: 45).Një tjetër mësim i shkëlqyer kur`anor thotë se Allahu e dëshiron drejtësinë. Krijuesi ynë na urdhëron t’i rijapim besim atij të cilit e meriton dhe kur të gjykojmë ndërmjet njerëzve të gjykojmë me drejtësi (Kur`an, 4: 58). Ne duhet të qëndrojmë të vendosur në drejtësi, si dëshmitarë të Allahut madje edhe kundër vetvetes, prindërve dhe të afërmve tanë në qofshin të pasur apo të varfër. Nuk duhet të reshtim kurrë së qeni të drejtë, sepse Allahu e di atë që ne bëjmë (Kur`an, 4: 135). Ai na thotë të mos e lëmë kurrë atë. Të jemi të drejtë, thotë Allahu, është shumë pranë Mëshirës (Kur`an, 5: 8). Ne duhet të jemi të qëndrueshëm në drejtësi edhe në lidhje me jetimët (Kur`an, 4: 127). Ne duhet të masim dhe të peshojmë me drejtësi. Kudo që të flasim ne duhet të flasim drejt edhe nëse është i përfshirë ndonjë familjar i afërt (Kur`an, 6: 152).Edhepse Allahu i Madhëruar ka lejuar një mashkull besimtar të martohet me një grua, sipas zgjedhjes se tij të martohet edhe me dy, tre apo katër gra, për këtë Ai ka vendosur drejtësinë si kusht. Nëse burri nuk mund t’i trajtojë ato në një mënyrë të barabartë, atëherë ai duhet të martohet vetëm me një (Kur`an, 4: 3). Që të mbizotërojë drejtësia, Allahu ka urdhëruar që besimtarët të luftojnë edhe kundër shtypësve (Kur`an, 2: 193); (Kur`an, 8: 39).Prej besimtarëve pritet që të përhapin paqen ndërmjet tyre dhe ndër të gjithë njerëzimin. Allahu i Madhëruar na urdhëron të përhapim paqen dhe t’i përgjigjemi përshëndetjeve të të tjerëve (Kur`an, 4: 86).Gjithashtu na urdhëron të vendosim traktat paqeje me ata që nuk na luftojnë (Kur`an, 4: 90). Për më tepër, Krijuesi ynë na urdhëron: “T’i frikësohemi Atij dhe të jemi prej atyre të sinqertëve!” (Kur`an, 9: 119); “Ta ndihmojmë njëri-tetrin në vepra të mira dhe mëshirë e jo në mëkate dhe zemërime!” (Kur`an, 5: 2); “Të jemi të përmbajtur e të kujdeshshëm në ecjen tonë dhe të ulim zërin!” (Kur`an, 31: 19); “Të jemi të butë jo vetëm më prindërit tanë e të afërmit apo jetimët, por me të gjithë ata që kanë nevojë, t’u flasim drejt njerëzve!” (Kur`an, 2: 83); “Të kthesh të këqen me të mirë!” (Kur`an, 41: 34); “Të jemi të vetëpërmbajtur!” (Kur`an, 41: 35); “Të jemi të mëshirshëm!” (Kur`an, 2: 270, 274); “Të japim zekatin!” (Kur`an, 2: 277); “Të falim rregullisht namazin; t’i bashkohemi asaj çka është më e mirë dhe të ndalojmë atë çka është e keqe dhe të durojmë me durim të vazhdueshëm çkado që të na ndodh!” (Kur`an, 31: 17); “Allahu i Madhërueshëm gjithashtu na ka urdhëruar për durim dhe këmbëngulje se Ai do të na provojë në diçka nga frika, uria, humbje në pasuri, jetë dhe rezultat të punës sonë (Kur`an, 2: 153 dhe 155); “Për të ruajtur paqen ndërmjet njerëzve, Zoti ynë ndalon: të gjitha veprat e turpshme, ligësitë dhe revoltën!” (Kur`an, 16: 90); “Mëkatet” (Kur`an, 59: 19); “Dinakëritë” (Kur`an, 28: 77); “Arrogancën”, “Egoizmin”, “Koprracinë” (Kur`an, 4: 36-37); “Fodullëkun” (Kur`an, 31: 18); “Jofisnikërinë” (Kur`an, 2: 276); “Lavdëratat” (Kur`an, 4: 38); “Zilinë” (Kur`an, 2: 109); “Mashtrimin e të tjerëve duke u betuar rrejshëm” (Kur`an, 16: 92); “Pandershmërinë” (Kur`an, 3: 161); “Shpifjen” (Kur`an, 68: 11); “Përqeshja e të tjerëve, sjelljet sarkastike, të emërtuarit e të tjerëve me nofka ofenduese, mosbesimin, përgjimin apo të folurit keq pas shpinës së të tjerëve” (Kur`an, 49: 11-12).Të flasësh me keqdashje rreth dikujt pa presencën e tij, në Islam, konsiderohet si një vepër e neveritshme. Në përputhje me këtë Allahu na ka kërkuar të mënjanojmë dyshimin sa më shumë të jetë e mundur (Kur`an, 49: 12). Nësë një person na sjell ndonjë lajm kundër dikujt tjetër ne nuk duhet ta pranojmë atë menjëherë si një informacion i vërtetë. Nëse ndonjë mëkatar vjen tek ne me ndonjë lajm në duhet ta vërtetojmë atë në mënyrë që të mos i dëmtojmë të tjerët pa dashur (Kur`an, 49: 6).Ndër veprat e tjera të ndaluara në Islam përfshihen:“Veprat e pahijshme qofshin ato të fshehta apo të hapura; mëkatet dhe shkeljet ndaj së vërtetës dhe arsyes”, “Rrebelimi” (Kur`an, 49: 7); “Pirja e alkooleve apo të luajturit kumar” (Kur`an, 2: 219 dhe 5: 90-91)” “Fajdeja” (Kur`an, 2: 275-276); “Teprimi” (Kur`an, 6: 141 dhe 17: 26); “Grabitja, shkelja e kurorës, imoraliteti, vrasja e fëmijëve shpifja dhe përhapja e gënjështrës” (Kur`an, 6: 151).Një besimtar nuk duhet të vrasë një besimtar tjetër, por nëse ndodh kjo gabimisht atëherë është i nevojshëm kompensimi (Kur`an, 4: 92). Ndërsa nëse ndonjëri vret me qëllim ndonjë besimtar atëherë shpërblimi i tij është zjarri i Xhehenemit (Kur`an, 4: 93).Në mënyrë që të evitojmë veprat e keqija Allahu na urdhëron që ta konsiderojmë shejtanin e mallkuar si armik. Allahu i Lartësuar na udhëzon që të qëndrojmë larg mendimeve dhe veprave të këqija, Ai na tërheq vëmendjen në atë çka ne nuk duhet ta lejojmë shejtanin të na shtyjë drejt ndjekjes së rrugës së tij duke qënë se ai është armiku ynë i hapur. Allahu i Madhëruar na paralajmëron: “O ju të cilët besuat, mos shkoni gjurmëve të djallit, pse kush ndjek gjurmët e djallit ai urdhëron për të shëmtuara e të irrituara, e sikur të mos ishte mirësia e Allahut ndaj jush dhe mëshira e Tij, askush prej jush nuk do të pastrohej kurrë (prej mëkateve), por Allahu e pastron atë që do Ai. Allahu dëgjon e di!”(Kur`an, 24: 21); “Djalli është armik juaji, pra, edhe ju konsiderojeni armik, ai e thërret atë grupin e vet, vetëm për t'i bërë banues të zjarrit!”(Kur`an, 35: 6).Ne duhet të largohemi nga shejtani me çdo mjet. Allahu na kujton se shejtani na bën premtime vetëm për të na mashtruar. Shejtani dëshiron që ne të largohemi nga rruga e drejtë. Ata që e marrin atë për mik me siguri që do të digjen në zjarr. Krijuesi ynë na ka bërë të qartë se “djalli ju frikëson nga varfëria dhe ju urdhëron për të këqija, e Allahu ju garanton falje (mëkatesh) e begati; Allahu është Dhurues i Madh, i Dijshëm!” (Kur`an, 2: 268); “Do t'i shmang (nga e vërteta), do t'i bëjë të shpresojnë në gjëra të kota; do t'i urdhëroj dhe ata do të shqyejnë veshët e bagëtive; do t’i urdhëroj dhe ata do të shëmtojnë krijesat e Allahut. E kush bën mik djallin, e jo Allahun, ai ka dështuar sheshazi! Të tillët (që ndjekin djallin) kanë vendin në Xhehennem dhe prej tij nuk kanë të ikur (shpëtim)!”(Kur`an, 4: 119-121).Allahu është Ruajtësi ynë (Kur`an, 2: 21-22); Mbrojtësi ynë (Kur`an, 2: 257). Ajetet e mëposhtme të Kur`anit Famëlartë do t’i ndriçojnë jomuslimanët dhe do t’i bëjnë të kuptojnë se Allahu na udhëzon të kërkojmë ndihmën e Tij kundrejt influencës së shejtanit të mallkuar.“E nëse të godet shejtani me ndonjë vesvese, ti kërko strehim te Allahu, sepse vërtet Ai dëgjon e di. Vërtet, ata që janë të ruajtur, kur i prek ndonjë iluzion nga djalli, ata përkujtojnë (Allahun) dhe atëherë shohin (të vërtetën)” (Kur`an, 7: 200-201).Jobesimtarët dhe hipokritët të cilët nuk besojnë se Islami është feja e vërtetë prej Allahut, duhet të mendojnë mbi shumë gjëra pozitive të cilët Islami ia ka sjell gjithë njerëzimit. Ata duhet të pranojnë të vërtetën se vetëm Islami është e vetmja fe e cila udhëzon në tërësi për të drejtën dhe ndalon nga e keqja. Islami këshillon të gjithë njerëzimin që të tërhiqet nga veprat e këqija duke qënë se ato janë prej shejtanit. Ai na udhezon qartë të luftojmë kundër djallit dhe të mos e lëmë atë dhe ndjekësit e tij të na mashtrojnë. Ai na mbron nga kryerja e mëkateve kështu që ne të mos përfundojmë në zjarrin e Ferrit, të cilin Allahu e ka përgatitur për djallin dhe për ata të cilët e mohojnë Islamin. Për udhëzimin dhe shpëtimin e jomuslimanëve dhe hipokritëve ato nuk duhet të lënë shejtanin të hyjë në zemrat e tyre, duhet të reshtin së mohuari mësimet e virtytshme islame. Ata duhet të jenë të arsyeshëm e të pranojnë se Islami është me të vërtetë feja e drejtë. Ai na mëson dhe udhëzon për vepra të mira dhe në ndalimin nga veprat e këqija për udhëzimin dhe drejtimin e të gjithë njerëzimit.Autor: Dr. Norlain Dindang MababayaPerktheu: Vajada Keçi Manjani

Flete nga ditari i dhembjes

2009-01-14T11:36:00.001-08:00

Tek sa numri i të vdekurve në Gaza rritet, Muhamed Ali një avokat dhe kërkues mediatik për Oxfam i cili jeton në Gaza City , është duke mbajtur një ditar në lidhje me ndjenjat dhe eksperjencën e tij.

Natën e mirë e dashura ime, shihemi në botën tjetër...

Sot u takova me njerëz jasht spitalit Shifa në Gaza City. Nuk mund tu besoja historive që isha duke ndëgjuar.
Një burr i moshuar më tha se ishte duke u verbuar. Gjëndja a tij diabetike ishte duke u rënduar dhe i nevoitej mjekim i shpejtë në mënyrë që të mos humbiste shikimin. Ai u nxorr përjasht; nuk ishte në gjëndje aq të rëndë në krahasim me njerëzit që mbushnin plot koridoret e spitalit ndersa doktorrët nuk mjaftoninpër t-u kujdesur edhe për të.

Ekipet mjekësor nuk mjaftojnë; mjekët janë duke punuar me turne 24 orëshe, nuk mjaftojnë krevatet, paisjet mjekësore, apo ilaçet për t-i bërë ball kësaj krize humanitare.
Jam duke ndegjuar shumë ngjarje për njerëz të bllokuar nën rrënoja- ndërsa ambulancat nuk janë në gjëndje ti arrijnë ato, kështu që ato presin të vdesin.

Tek sa isha jasht, një burr më kapi dhe më pyeti nëse unë mund ta ndihmoja të laja xhenazet.
Një tjetër më pyeti nëse unë punoja për ndonjë organizatë humanitare, përpara se të mund të përgjigjesha ai pa nga qelli dhe bërtiti: “Ku është humaniteti!!!”

Gjëndja ka arritur një pikë aq tragjike saqë mjekët herë pas here përballem me dilema të tilla si: - të trajtojnë më parë fëminë të cilin është duke vdekur nga rrjedhjet e gjakut apo atë i cili ka plagë traumatike në kokë.

Tek sa mjekët përballen me kësi dilemash çdo minut, disa politica vazhdojnë debatet nëse jemi duke u përballur me nje krizë humanitare apo jo.

Që kur nisi sulmi i Izraelit mbi Gaza, askush nuk ka mar ndonjë rrogë dhe zor se ndokush ka mundur të shkoi në punë. Shumë njerëz janë të varur nga prodhimi agrar për të pasur për të ngrënë, teksa popullsia e Gazës mban shpresat tek to për furnizime me prodhime bujqësore; kjo ngase bllokada dhe embargo zor se lejojnë ndonjë gjë të hyj brënda.
Askush prej fermerëve nuk do të shkoi në tokat e tyre këto dit. Ashtu si të gjithë ne, edhe për to frika se mos vriten tek sa dalin prej shtëpive të tyre është e njejt me atë të të qëndruarit në shtëpi.
Çmimet e gjërave të nevojshme janë duke u rritur dita ditës, tek sa vazhdojnë të pakësohen.
Qirinjt zor se gjënden më; gjërat më të nevojshme këto dit, na duhet të rrezistojmë edhe pa to përderisa prerja e energjisë elektrike ka shumë që vazhdon. Nisëm të përdorim elektrikët e dorës ,por edhe bateritë e tyre u harxhuan dhe gjëkundi nuk gjen më të tilla.

I njëjti planet, gjihë të ndryshme.

Çdo orë, imazhe të shpejta nga e gjithë bota shfaqen në ekranet e televizioneve tona. Kur tek ne ka drita, unë i shoh këto skena të njerëzve që kënaqen, dhe pyes veten, cili është ndryshimi midis atyre dhe mua? Përse jetët tona janë ndryshe edhe pse ne jetojmë në të njëjtin planet?
Çuditem, a po e bëjnë këta njerëz të njëjtën pyetje vetes si unë, tek sa shohin tmerrin e përhapur në Gaza?
Pushtimi e çoi Gazën në gjëndjen e një mungese të tej skajshme ushqimesh; ne kemi pasur për të ngrëne veç aq sa mjaftonte për ta mbajtur veten gjallë, por jo mjaftueshëm sa për të thënë që po jetojmë normalisht, dhe tani kjo…

Nëse unë ja dal t-i mbijetoi këtij konflikti, menjëherë do të larghe prej këtu sapo të mundem. Nuk do të doja që fëmijët e mi të rriten në një situatë të tillë, te shtypur nga pushtimi, të mesuar me zërin e aereoplaneve jet F-16, të pa mundur për të lën vëndin nëse kanë nevoj për ndonjë trajtim që mund t-u shpëtoi jetën.

Kjo nuk është një tragjedi natyrore siç ishte Tcunami; kjo eshte një tragjedi e bërë nga njeriu, e cila thellohet herë e më shumë ndersa bota rrin e vështron.

Numri i të vdekurve sa vjen e rritet, unë dhe bashkëshortja ime i kalojmë këto ditë dike pritur turnin tonë.

Tani, në këto orët e vona të natës duke u përpjekur të na kap gjumi i them asaj: “ Natën e mirë e dashura ime, shihemi në botën tjetër.”

Marë nga AL jazeera
Nga Anglishtja Vajada Keçi Manjani
http://english.aljazeera.net/focus/war_on_gaza/2009/01/200911115531127445.html

11 Rregullat e Gazetarise ne konfliktin Izrael vs Gaza

2009-01-10T15:06:00.001-08:00

Po ju paraqesim ekskluzivisht 11 rregullat që duhet të ndjek gazetaria e cila meret me çeshtjet e Lindjes së Mesme

http://www.infopal.it/leggi.php?id=8214&PHPSESSID=cf90da912fa8c6bb4ab2df89b24f8c67

Po ju paraqesim , rregullat e gazetarisë që secili prej jush duhet të mbaj në mendje tek sa sheh Lajmet e Darkës apo tek sa është duke lexuar gazetën në mëngjes.Kjo do t’ju ndihmoi te kuptoni më qartë.
Rregulli numër 1: Në Lindjen e Mesme janë gjithmonë Arabët ata që sulmojnë të parët, dhe është Izraeli ai që duhet të mbrohet prej tyre. Raprezalja e Izraelit është gjithmonë e arsyetuar.
Rregulli numër 2: Arabët, Palestinezët, Libanezët nuk kanë të drejtë të godasin civilët : kjo është terrorrizëm.
Rregulli numër 3: Izraeli ka të drejte të godas civil Arab : kjo është vet mbrojtje...
Rregulli numër 4: Kur Izraeli massakron një numër të madh civilësh, fuqitë perëndimore bëjnë thirrje për moderim të dhunës. Kjo mer emrin “ Reagim i komunitetit nder kombëtar”
Rregulli numët 5: Palestinezët dhe Libanezët nuk kanë të drejtë të kapin rob ushtarak izraeljan, edhe nëse numri i tyre nuk i kalon 3 ushtarë.
Rregulla numër 6 : Izraelitët kanë të drejtë të rrëmbejnë sa të dëshirojnë prej palestinezëve ( për momentin numërohen rreth 10000 të burgosur , 300 prej të cilëve nën moshën madhore). Izraelitët nuk kan asnjë limit , atyre nuk u duhet të paraqesin asnjë provë për fajësinë e të burgosurve. Mjafton që të shqiptojnë fjalen magjike : “terrorist” .
Rregulli numër 7: Kur përmëndni “Hezbollah”, duhet të shoqërohet gjithmon me shprehjen : “ të mbështetur nga Siria dhe Irani”.
Rregulla numër 8 : Kur të përmëndet Izraeli nuk duhet të dalë kurrë shprehja: “ të mbështetur nga Amerika, Italia dhe Bashkimi Europian” sepse kjo mund të bëj të kuptohet që po bëhet fjalë për një konflikt me përmasa jo të barabarta.
Rregulla numër 9 : Të mos flitet kurrë për “ zona të pushtuara”, për rezolutat e OKB, as për cënimin e të drejtave ndër kombëtare, për Konventën e Gjenevës etj. Kjo rrezikon të turbulloi teleshikuesit apo degjuesit e radios.
Rregulla numër 10 : Izraelitët flasin Italisht më mirë se Arabët, kjo është arsya përse u ipet gjithmonë fjala atzre, në këtë mënyrë mund i shpjegojnë më qartë rregullat e sipër përmëndura ( nga 1 gjer tek 9).
Rregulli numër 11 : Nëse nuk jeni në dakord me këto rregulla apo nëse jeni të mendimit se ato favorizojnë njëren prej palëve në konflikt për kundër tjetrës...atëherë dijeni se ju jeni antisemit të rrezikshëm. Nga Italishtja : Vajada K.M

terza protesta Brascia

2009-01-10T14:24:00.000-08:00

Nuk ma merte mendja se do ta thoja, por ja, sot ishte dita e tretë e marshimeve në forme proteste në Brescia. Ne jemi mësuar, nje herë dhe mjaft, një herë dhe na duket sikur e kemi shlyer veten nga përgjegjësia para Allahut për atë çka në largësi mund të bëjmë. Brënda pak ditësh me mira vetë dolën në shesh për të thënë fjalën e tyre, herën e parë nuk i dëgjoi kush, ishin pak, herën e dytë që dolën njerëzve u bëri çudi, po kto çfar bëjn këtu përse ulërasin?! Sot ishte hera e tretë që u zhvillua marshimi, o Zot, rrugët plot, njerëzit ndaleshin na ndëgjonin e kishte prej atyre që bashkoheshin me ne. Italianët, ku po u intereson atyre se përse vuajn muslimanët, por jo, sot marshimi nisi me pak dhe përfundoi me shumë plot vërtet plot ishin rrugët.
Ngjarje: Një natë më parë më telefonon shoqa për tu konsultuar: Në xhami kanë mbledhur aq shumë lekë për në Gaza saqë nuk kanë ku ti çojnë! Kjo në plot kuptimin e fjalës nuk kan si ti çojnë më sakt! Gratë më të varfëra kanë dorëzuar florinjt e fejesave apo martesave të tyre . Shumë lekë meillaf, po Gaza është e izoluar, shoqatat organizmat institucjonet nuk dërgojnë dot as ndihma materjale as ndihma financjare (përmënd anijet me ndihma të sulmuara). Objektivisht atje nuk shkon gjë dot nga ne, përveç duave dhe zërit tonë: " Me Zemër me shpirt jemi me ty o Gaza" të paktën kështu ulëritej sot në gjysmën e botës.

Përbërja: Shumë shumë gra, burra të rinj dhe fëmij me prindërit e tyre, dhe më pas ajo çka ishte më e bukura: shumë qytetar italian, në fakt u tha se marshimin e kishin organizuar shoqatat italiane si Cgl , rifondazione etj. Nuk doja ta thoja, por Rifondacjone është shoqatë komuniste, urreja të qëndroja në të njëjtin vënd me to e urreja (ndoshta nga refleksi i së shkuarës së Shqipërisë)! Po kur i ndegjoja tek sa bërtisnin më shumë se ne *Palestina Libera* etj etj ktheja kokën e i shihja e hutuar: po këto përse !?
Ja dita e sotme, kthehesh në shtëpi pa zë, me premtimin që na bën se së shpejti do të organizohen protesta të tjera të ngjashme! Sa keq o Zot, inshAllah nuk është më nevoja, inshAlla ndalet masakta.

Qytetërimi i Sabinës

2008-12-22T06:34:00.000-08:00

Sabina MORANDI

- QYTETËRIMI PERËNDIMOR? -
NUK DO TË KISHTE EKZISTUAR PA ISLAMIN

Mëngjesi i një dite të vrenjtur e me shi. Një djalë fshihet pas turmës, për të qenë i pranishëm në torturimin dhe ekzekutimin e mësuesit të tij, faji i vetëm i të cilit ishte se kishte përhapur dijet e "mallkuara" nga kisha dhe blasfemuese të filozofëve antikë grekë. Në turrën e druve, së bashku me filozofin, digjen dhe përkthimet e ndaluara në Evropën e mbizotëruar nga paragjykimet dhe dhuna e zotërinjve të luftës të cilët sundojnë pa asnjë farë pengese. Pasi mori pjesë në këtë skenë kaq të tmerrshme dhe tronditëse djaloshi mori rrugën për në jug duke marrë me vete disa vepra të mësuesit të tij, dhe i vendosur që t’i braktiste ato toka të dhunës dhe shtypjes. Kur më në fund arrin të kalojë Pirenejtë, përpara tij shfaqet një tokë e pasur dhe paqësore, ku gratë diskutojnë sy ndër sy përballë me burrat dhe baras me ta dhe ku librat, në vend që të digjen, ruhen në bibliotekat publike.
Ky është fillimi i filmit "Fati", një film i ambientuar në shekujt më të errët të Mesjetës nga regjisori egjiptian Jusuf Shahine. Filmi i dedikohet jetës së njërit prej filozofëve më të mëdhenj të historisë, Averoes, racionalizmi i të cilit ka ndikuar në mënyrë të fuqishme tek intelektualët perëndimorë të asaj periudhe. Dante Alighieri, ndër shumë të tjerë, e konsideronte veten një "averoist" të bindur dhe i gjithë mendimi islam ishte një ajrosje e vërtetë për mendimtarët e krishterë të cilët mezi e duronin censurën mbytëse dhe paragjykimet të cilat në atë periudhë ishin parimi dallues i krishterimit. Librat e Averoes merreshin në mënyrë kontrabandë, doktrinat e tij qarkullonin duke u transmetuar ndërsa fjalët e tij mësoheshin përmendësh për të mos rënë në kthetrat e inkuizicionit. Duke e vendosur këndvështrimin në atë që ka bërë regjisori, dhe duke nxjerrë në dritë historinë e eliminuar të atyre shekujve të errët, kuptohet qartë se feja s’ka të bëjë aspak me fundamentalizmin e çdo periudhe dhe të çdo shtrirjeje gjeografike.
Mirëpritja që publiku perëndimor pati kundrejt një filmi të xhiruar për të dënuar fundamentalizmin islamik të sotëm nuk të habit. Na kanë mësuar se shekujt që e ndajnë rënien e perandorisë romake nga periudha e rilindjes kanë qenë shekuj të karakterizuara nga frika dhe barbaria, por askush nuk na ka shpjeguar se prej kësaj gjendje kemi dalë vetëm për faktin se kemi rënë në kontakt me qytetërimin më të pasur dhe më të zhvilluar të kohës, me civilizimin islam. Pak perëndimorë e dinë se në periudhën kur popullsia e Evropës shfarosej nga epidemitë dhe uria, në Jug lulëzonte një qytetërim i cili për kryeqendër kishte Bagdadin dhe Damaskun. Atij qytetërimi ne i detyrohemi shpëtimin e thesarit që ne e konsiderojmë si themelin e kulturës sonë: filozofinë greke. Nëse studiuesit e periudhës së Sulejmanit dhe Salahudinit të mos kishin përvetësuar këtë filozofi të lashtë, ne nuk do të kishim as Platonin e as Aristotelin, dhe kjo sepse rrjeti i përgatitur i përkthyesve arabë, përmes të cilëve na kanë arritur këto vepra, nuk do të kishte ekzistuar. Si rrjedhim, as shkenca moderne nuk do të mund të lindte pa lirinë e të studiuarit dhe të eksperimentuarit e cila u qe dhënë shkencëtarëve arabë, kontributi i të cilëve u fshi tërësisht për t’i lënë vend propagandës së përplasjes së qytetërimeve.

Në këndvështrimin e Allahut

Beltegeuse, Rigel, Aldebaran, Algol dhe Sirrah janë yje të cilët prej shekujsh flasin arabisht. Që kur shkenca, qytetërimi dhe teknologjia ndodheshin përtej Mesdheut, ndërsa barbarët e pisët, injorantë dhe të varfër të cilët marshonin për të grabitur e djegur qytetet e pasura, apo edhe për t’u emancipuar me anë të studimit në ndonjë universitet lokal, ishim ne. Për shekuj me radhë filozofia, matematika dhe mjekësia, për të mos folur për astronominë, kiminë dhe optikën, kanë qenë islame, kjo në kuptimin se Islami ka përçuar dhe përpunuar disiplinat e lashta egjiptiane, babilonase, indiane dhe greke, mbi bazat e të cilave ka ndërtuar themelet e tyre. Ky është një borxh kundrejt shkencës islame. Prej saj gjejmë gjurmë të panumërta në përdorimin e termave më të zakonshëm në shumë lëmi moderne të cilat ne, gabimisht, i konsiderojmë si bijë të "qytetërimit më të lartë perëndimor". Paraardhësit tanë i njihnin plotësisht këto merita, dhe gjithashtu bënin çmos për të shtënë në dorë tekstet shkencore të të "pafeve".
Origjina e shkencës islame zhytet në shekujt tonë më të errët. Arabët tashmë kishin nisur të studionin hapësirën, duke mbledhur dhe ruajtur kështu trashëgiminë e grekëve dhe indianëve. Në shekullin VIII, më saktë në vitin 828 në Bagdad u ndërtua observatori i parë astronomik në botë. Astronomia zhvillohej paralelisht me optikën dhe me studimin e fiziologjisë së syrit: mund të vërejmë gjurmë të origjinës arabe në termat mjekësore si "retinë" apo "katarakt". Dashuria e kulturës islame për gjithçka që kishte të bënte me pamjen ka padyshim rrënjë fetare, por ky frymëzim mistik nuk duhet të na devijojë. Shkenca islame ka qenë kryesisht empirike - pra i pëlqente të eksperimentonte - ajo ishte tej mase matematikore, gjëra këto që i bëjnë disa historianë të pohojnë se kanë qenë pikërisht arabët ata që na kanë mësuar njohuritë e para fillestare të formulimit matematikor, karakteristikë kjo kryesore e shkencës perëndimore. Ibn el-Haitham, për shembull, i njohur në perëndim me emrin Alhazen, është konsideruar si njohësi më i lartë i optikës në periudhën midis Ptolemeut dhe Vitelos. Vëmendja që gëzonte edhe midis bashkëkohësve të tij, nuk duhet të na habisë; që prej viteve njëmijë Ibn el-Haitham kombinonte trajtime matematikore të ndërlikuara me modele fizike dhe eksperimente të kujdesshme, duke i dhënë në këtë mënyrë një kthesë empirike kërkimit shkencor, gjë e cila në perëndim do të ndodhte vetëm mbas 5 shekujsh.
Përllogaritjet e astronomëve dhe të studiuesve arabë të okulistikës u bënë të mundur vetëm ngase instrumentet matematikore ishin shumë të zhvilluara. Prurjet që arabët i bënë shkencës së përllogaritjes ishin aq të rëndësishme saqë nuk kanë humbur gjer më sot, dhe në fakt një nga pak borxhet që perëndimorët nuk kanë harruar është shpikja e "zeros", e cila bëri të mundur lindjen e përllogaritjes pozicionale, d.m.th. përllogaritjes me kolona. Futja e numrave indianë - ato të cilat ne i quajmë numra arabë - dhe zhvillimi i algjebrës, bëri pjesën tjetër. Një emër i shquar është edhe ai i matematikanit të madh të shekullit IX, al-Harizmi, i cili shkroi Librin e përmbledhjes në procesin e përllogaritjes të transportit të numrave dhe ekuacioneve, i cili është përkthyer shumë herë në latinisht dhe më pas i përhapur në Evropë me emrin Liber Algorismi, një latinizim i emrit të tij prej të cilit rrjedh dhe termi "algoritëm".

Mjekësia

Për shekuj me radhë, mjekësia arabe ka qenë tejet e zhvilluar, shumë herë më tepër se ajo perëndimore, aq sa dhe vetë luftëtarët e kryqëzatave përdornin shërbimin që arabët të rrethuar prej tyre në luftë e sipër ia ofronin bujarisht. Në fakt, arabët i njihnin tekstet greke të Galenit dhe Hipokratit, të cilat Evropa i kishte humbur, së bashku me shumë nocione që rrodhën nga teoritë dhe eksperimentet e aleksandrinëve të cilat ishin përhapur në Egjiptin e helenizuar si dhe në Azinë e Vogël.
Prurja në Perëndim e përkthimeve të Platonit dhe Aristotelit bëri të mundur që studiuesve të veriut barbar t’u përcilleshin edhe teoritë e filozofëve dhe mjekëve muslimanë. Për rreth dy shekuj filozofia greke u studiua në sajë të versioneve të arabizuara të shkëputura prej komenteve të racionalistit Ibn Rushd (Averoes) apo të mistikut Ibn Sina (Avicena), filozofët më të rëndësishëm të Islamit, dhe janë këto versionet të cilave iu janë referuar filozofët tanë. Si në Bolonjë ashtu edhe në Paris studentët, por edhe baballarët e dogmës katolike si Shën Toma Akuini, iu desh të përkuleshin përballë epërsisë së dijes arabe të kohës.
Por Ibn Sina (Avicena) nuk ishte thjesht një filozof. Ndërsa nëpër fshatrat e veriut të cilët më pas u bënë të njohur me emrat Paris apo Londër, sëmundjet shëroheshin me hajmali, në Jugun e thellë themelohej mjekësia moderne. "Canon Medicinae" i Ibn Sina, emri i vërtetë i të madhit Avicena, ishte i vetmi tekst për studentët e mjekësisë për gati tre shekuj dhe vazhdoi, përgjatë gjithë Rilindjes, të ishte libri më i botuar në Evropë. Por Avicena nuk qe vetëm. Qe arabi Ibn Razi i cili themeloi ostetrinë dhe na dha përshkrimin e parë shkencor të fruthit dhe lisë së dhenve, si dhe për t’i paraprirë mundësisë së imunizimit të njerëzve të shëndoshë nëpërmjet sekrecioneve të të sëmurëve, ndërsa Ibn Nafis qe i pari i cili përshkroi mekanizmin e qarkullimit të gjakut. Të gjithë këta emra janë lënë në hije nga librat e historisë së mjekësisë të cilat na paraqesin vetëm datat - dhe autorët perëndimorë - që i ri-zbuluan ato.
Me intuitën e saj të spikatur, si hipotezat e ekzistimit të mikrobeve dhe eksperimentet e para me vaksina, mjekësia arabe ishte në pararojë në teori ashtu siç ishte edhe në praktikë e në mësimdhënie. Në shkollat e mjekësisë islame nisi të pretendohej prej studentëve që krahas teorisë ata të mateshin edhe në praktikën klinike për të favorizuar një përgatitje sa më të saktë, dhe përveç nevojës që ishte për të arritur kontrollin e epidemive, u përqafua edhe një ide krejt e re: të sëmurët të mblidheshin në një strukturë ku mjekët të kenë mundësi të kujdesen për ta dhe ku studentët të mësojnë në praktikë nga mësuesit e tyre. U shpik pra, ajo ç’ka me fjalët e sotme ne mund ta quajmë poliklinikë universitare, e cila nisi të shfaqej në Evropë vetëm në shekullin e nëntëmbëdhjetë. Në Damask, struktura e parë spitalore u ndërtua saktësisht njëmijë e njëqind vite më parë: në vitin 707 pas Krishtit, datë kjo e cila të lë disi të shtangur duke qenë se në atë kohë këndej nga anët tona ende nuk mendohej as për të zgjebosurit.
Përveç një vëmendjeje të veçantë që iu kushtua aspektit psikosomatik, i cili dhe ky është mbresëlënës për modernitetin e tij, përballja mjeko-islame ishte përgjithësisht racionale dhe bazohej mbi njohuritë e thella të anatomisë njerëzore të cilat në atë kohë evropianët nuk i kishin për shkak se atyre nuk u lejohej studimi i kufomave. Si rrjedhim, autopsitë mbetën tabu gjatë gjithë periudhës së krishterimit të paktën gjer në shekullin e shtatëmbëdhjetë - siç e dëshmojnë "aventurat" e piktorëve të Rilindjes të cilat ishin më të njohura se ato të bashkëkohësve të tyre mjekë. Por një veçori tjetër që i bënte mjekët arabë tejet efikas në krahasim me kolegët e tyre perëndimorë, ishte mundësia për të pasur në dispozicion një sasi tejet të madhe substancash me prejardhje prej zotërimeve të përhapura të halifëve - kripërat, acidet, alkaloidet dhe barërat - që i furnizonin tekstet me ilaçe të denjë për një farmaci moderne. Alkimia, nga e cila e ka burimin kimia moderne ishte në fakt një sektor tjetër shumë pjellor i shkencës islame.

Zhvillimi i kimisë

Zhvillimi i kimisë, qe si rezultat i bashkimit të një pjese tjetër të globit plot kulturë, krahas asaj greke, për të bërë të mundur përparimin e shkencës islame, pra njohuritë antike me prejardhje nga Kina dhe India. Në periudhën e përhapjes së saj më të madhe, në fakt, Islami shtrihej që nga India e gjer në Spanjë duke kaluar përmes Persisë, Afrikës Veriore dhe Siçilisë. Kryeqendra u vendos nga Damasku në Bagdad në të cilin, falë tolerancës kulturore të halifit Harun el-Rashid (786-809 p.e.s.) nisën të takoheshin dijet dhe traditat e popujve të sunduar. Nën sundimin e të ndriturit, siç u quajt shpeshherë halifi në "Njëmijë e një net", u themelua dhe u zhvillua "Shtëpia e Diturisë", që ishte qendër e dijes e financuar nga shteti, që ishte ngritur rreth një biblioteke madhështore ndërfetare. Në Shtëpinë e Diturisë nisën të vërshonin nga e gjithë bota studiues dhe fetarë, mendimtarë dhe praktikantë, në një atmosferë lirie intelektuale që nuk ishte parë më parë, dhe kështu, Bagdadi u kthye për shkencën ajo çka Athina kish qenë për artin gjatë periudhës së Perikliut.
Qe pikërisht në këtë klimë që alkimia u zhvillua dhe nisi të brumëzohej me prodhimin e disa substancave të dobishme. Kimia islame, e liruar prej gjykimeve dhe dënimeve fetare të cilat në Evropë e dënuan si të fshehtë deri në periudhën e Njutonit, në Bagdad pati mundësinë të zhvillohej si një shkencë dhe teknologji e veçantë, duke u shkëputur shumë shpejt nga origjina e saj magjike. Xhabir ibn Hajjan, kimisti më i njohur arab i cili jetoi në gjysmën e dytë të shekullit të shtatë, përmirësoi procesin e distilimit të alkoolit (terminologjia e të cilit vjen nga fjala arabe "al-ghul"), duke prodhuar kështu lloje të reja të lambikëve. Duhet të theksojmë se përgatitja dhe prodhimi i alkoolit për përdorim mjekësor u lejua, pavarësisht ndalimit që Kur’ani i bën konsumimit të saj.
Një fryt tjetër i eksperimenteve të kimistëve të Bagdadit ishin edhe përparimet relative në fushën e prodhimit të letrës, duke shfrytëzuar dhe duke përmirësuar metodat e vjetra të importuara nga Kina. Në vitin 793 në kryeqendër u themelua një fabrikë e vërtetë e cila, përmes një prodhimi gjysmë industrial, e merrte letrën nga një brumë fibrash kërpi dhe mani të përzier me zamkë dhe sulfate alumini. Me prodhimin e letrës në shkallë të gjerë, natyrisht, përhapja e librit në botën islame qe edhe më e shpejtë dhe tepër ekonomike, edhe pse duhej të pritej shpikja e shtypit në Perëndim - më shumë se shtatë shekuj më vonë - për të pasur mundësinë e përhapjes universale të dijes së shkruar.

Perktheu nga Italishtja:
Vajada Keçi Manjani