Kriza ne Dubai World

Ekonomia Islame: Zgjidhja e piramides perendimore ne Dubai*

Siç dihet, rregullat e Islamit nuk kufizohen vetem ne praktikimin e tyre ne privat brenda mureve te shtepise, apo vetem ne maredhenien e njeriut me Zotin, ato jane thjeshte gjithe perfshirese. Asnjera nga sferat e jetes se shoqerise Islame nuk eshte lene pa trajtuar ne kete fe, por ne te mund te gjenden principe te shendosha per çdo sektor te jetes private e publike si dhe gjithçka qe ka te beje me komunitetin e besimtareve.

Si nje fe dinamike e cila ofron zgjidhje per çdo problem te paraqitur gjate zhvillimit te njerezimit, Islami, e ka gjetur veten te jape alternativen e duhur per zgjidhjen e tyre mbi baza te forta morale dhe etike.

Nje nga rastet me konkrete bashkekohore te cilat Islami ka ditur me mjeshteri dhe qartesi ti japi zgjidhje eshte edhe ajo e “ Ekonimise Islame”. Term ky i cili eshte ndegjuar per here te pare nder vitet dyzet te shekullit te kaluar ne viset e Indise aso kohe nen protektoratin e Britanise se Madhe. Ne ate perjudhe gjen zhvillim ideja se muslimanet jo vetem kishin nevoje te krijonin nje shtet te pavarur nga hindut (behet fjale per Pakistanin e sotem) por edhe te kishin nje identitet te vetin antropologjik. Keshtu qe per here te pare u perdoren terma si “ Politika Islame”, “ Kushtetuta Islame” si dhe “Ekonomi Islame”. Edhe pse, u desh kohe qe keto koncepte te konkretizoheshin. Per sa i perket ekonomise islame do te verehej hapja e bankes se pare Islamike ne “Mit Gamar” te Egjiptit pas nje studimi te detajuar dhe bashkepunimi midis eksperteve te jurisdiksjonit fetar (sheriat) dhe parimeve te tregetise, duke arritur keshtu ne perpunimin e metodave te ndryshme te zhvillimit te ekonomise dhe finances sipas normave fetare Islame. Na duhet te theksojme se finances islamike iu desh te zhvillohej fillimist ne nje mjedis kulturor te pershtatshem, siç ishin vendet me shumice derrmuese muslimane.

Natyrisht, mund te themi fare qarte se financa islame ka ndryshime thelbesore nga ajo tradicionale. Ato mund te perkthehen fillimisht duke u bazuar mbi principet e forta fetare dhe etike siç mund te permendim disa shembuj: çdo transaksion finaciar duhet te jete i lidhur me nje transaksion te ekonomise reale; eshte krejtesisht i ndaluar interesi (riba); per te pasur nje fitim, duhet qe te pranohet mundesia e fitimit edhe e humbjes; theksohet ne menyre te qarte e drejta dhe detyrimi per nje trasparence dhe qartesi ne çdo lloj kontrate; Jane rreptesisht te ndaluara basti dhe kumari (maisir); fitimet e njeanshme; si dhe çdo lloj shit-lberje duhet te jete e menjehereshme dhe konrete (garar).

Natyrisht qe perkunder ketyre rregullave qe kane te bejne me tregetine, egzistojne te tjera qe meren drejt per drejte me financen Islame siç jane strukturat kontraktuale te bazuara ne ndarjen e fitimit dhe te humbjes (mudarabah dhe musharaka) gjithsesi keto jane shume pak te perdorura. Ndersa mund te thuhet se gati 90% e aktivit te bankave eshte i perbere nga maredhenie kembimi (murabaha) te cilat mbajne ne vetvete pagesene nje komisjoni te barazvlefshem me nje perqindje interesi qe percaktohet nga palet. Eshte verejtur, se ne shumicen e rasteve, obligacionet islamike qe marin emrin “sukuk” permbajne ne vetvete nje kartolarizim ne te cilin ai qe mban kete titull ne realitet nuk ka asnje te drejte mbi mallin i cili mbulohet nga ky titull sukuk, pra mund te themi se ky fakt bie ndesh me parimin e permendur me pare se blerja e mallit duhet te shoqerohet edhe me pronesine e tij. Realisht ne kete menyre arrihet te krijohet gati çdo lloj strumenti derivat duke perdorur kombinime te kontratave ne perputhie me sheriatin. Mund te themi se ne kete aspekt eshte perdorur ne menyre te gjere inxhenjeria finaciare ose thene ndryshe financa kreative.

Eshte pretenduar gjer me sot, se financa islamike ka arritur ti bej ball me sukses krizes se fundit financiare boterore. Efektivisht mund te themi se ky eshte nje pohim i vertete por ne fakt nuk eshte e gjithe e verteta. Eshte e njohur boterisht tashme se bankat islamike nuk kane pesuar renie per aq kohe sa ato kane plotesuar kriteret e parathena te bazuara ne sheriat sidomos per sa i perket perdorimit te interesit si dhe perdorimin e metodave financiare te cilat ne nje menyre apo ne tjetren permbajne element te “shitjes se borxhit” . E njejta gje mund te thuhet edhe per sa i perket bankave te vendeve arabe te cilat kane maredhenie te ngushta me bankat Amerikane por qe trajtojne sportele te cilat punojne me produkte finaciare islame qe nuk ndikojne ne fakt ne teresine e ekonomise se tyre te brendshme per ta kthyer ate ne “hallall”. Eshte e vertete se keto institute finaciare Islame nuk kishin pervetesuar ne portfolin e tyre tituj “toksik” pra ato tituj qe shkaktuan krizen flinanciare globale, por kjo nuk do te thote se paten nje imunitet total nga kjo e fundit.

Fakti se ne ditet e sotme, pas renies se bankes se “Dubai World” efikasiteti i finances Islame ne raport ne financen konvencionale duket se eshte vene ne dyshim. Mund te themi qartazi, se kjo nuk ka ardhur per pasoje e zbatimit te rregullave te Islamit ne to por pikerisht per shkak te infektimit e institucioneve financiare nga financa konvencionale.

Eshte e njohur boterisht se ne vendet Arabe qendron e depozituar nje pjese e madhe e pasurise monetare boterore e cila pret nje destinacion per t’u investuar. Ne rast se shumica e bankave Arabe per te terhequr kapitalin nisin te modifikojne titujt sukuk duke perdorur alternativa te reja te modifikuara ne menyre qe t’i pernjgajne finances konvencionale dhe kreative perendimore atehere rastet si ky i fundit i bankes Dubai World nuk do te jete i vetmi.

Kjo krijon kundersens, se, perderisa Bankat Islame paraqesin alternativene e tyre pikerisht duke u diferencuar ne ideologji dhe metodologji, titujt sukuk te ashtuquajtura hallall nuk duhet te jene te modifikueshme, dhe jo vetem, por do te theksonim ketu se eshte e ndaluar tregetia titujve te perkthyer ne gjuhen e sotme si obligacione ose aksione, pra teorikisht, nuk mund te trasferohet borxhi apo shitja e tij (Kartolarizimi i borxhit) sepse kjo do te perbente thyerjen e rregulles se pergjithshme: ate se ne Islam nuk mund te trasferosh riskun por financuesi duhet te jete pjesemarres ne risk. Kjo do t’i perngjante kartolarizimit sintetik te tij, faktor kryesor ky ne nxitjen e krizes financiare globale. Isalmi kerkon te bazoje ekonomine ne ekonomi reale dhe jo virtuale, ku nuk ka vend per spekulator si dhe efektin e leves (leverage).

Ne rast se bankat islamike do te perpiqen te kopjojne produkte te finances kreative siç eshte rasti i Dubai Word (e cila emetoi titujt te ngjashme me derivatet) atehere te njejtat pasoja negative te cilat shfaqn tek financa ordinere do te shfaqen edhe tek keto institucione finaciare. Çka do te thote se ate çka islami pretendon ta parandaloi: spekullimin dhe trasferimin e rrizkut, keto tituj nuk do ta bejne, pra duke sjelle keshtu te gjitha pasojat negative qe sollen krizen financiare globale.

Vajada Keçi Manjani

Brescia, Itali

*Publikuar ne : “Gazeta Impakt”

Tirana, Albania

KANE THENE PER Vajaden

Cinque ore con la Poesia

Vajada ha 23 anni ed è nata in Albania. Ama scrivere: da piccola scriveva su ogni pezzetto di carta. Appunti, raccontini, riflessioni; poi, poesie. Ma senza titoli. I titoli proprio non gli venivano, in seguito ha compreso il perché.... Martedì 24 novembre, in cinque diverse seconde classi delle medie “Dante Alighieri”, a Calcinato, Vajada ci ha spiegato che i titoli dobbiamo metterli noi, suoi lettori. Si tratta di uno stratagemma, un regalo aggiuntivo, l'occasione per fare anche un po' nostra, la sua poesia. Il titolo dobbiamo trovarlo noi, specchiandoci nella sua poesia, lasciandoci penetrare, sospendendo, per un attimo, il giudizio e talvolta il pregiudizio. Facendo il vuoto. Facendo nulla. Solo ascoltare. La sua poesia. Con la sua voce gentile, ce le ha “cantate” , le sue poesie. E “cantando” ci ha incantati. E’ riuscita a trasportare i ragazzi nel magico mondo della poesia, esplorandone i significati, le emozioni sottese, i legami tra le parole non necessariamente in rima, giocando a spostare virgole, per scoprire altre possibili letture dello stesso testo. Moltissime le domande dei ragazzi, che hanno anche proposto alla poetessa alcune loro creazioni. L’iniziativa è scaturita dalla collaborazione degli amici dell’Altrofestival con alcuni docenti di Calcinato, referente, Chiara Soncina. I ragazzi, preparatissimi, hanno riascoltato , dalla viva voce dell’autrice, le poesie già lette e analizzate con le loro insegnanti. La poesia, come strumento per valorizzare le diversità, anche linguistiche, una proposta multiculturale, in perfetta sintonia con la carta d'intenti sottoscritta dalle numerose associazioni aderenti e con altri progetti rivolti al pianeta scuola. Un piccolo ponte con l'Albania, terra con cui l'autrice conserva profondi legami essendo da soli 4 anni in Italia. Vajada , prossima alla laurea in economia e commercio, studia a Brescia.
Scrive alcune poesie in Italiano, altre in albanese. Quelle in albanese preferisce non tradurle per non tradirle, perché nulla si perda. Le abbiamo chiesto un'eccezione. Per noi, con noi, ha tradotto una poesia. Accettando la sua sfida, abbiamo messo noi il titolo, anzi addirittura due. Uno per lei che ama il mare, il “suo” Adriatico (Ada è il diminutivo di Vajada) L'altro per noi che amiamo la libertà e la poesia..
La poesia parla dei sentimenti che prova un'anima viva, assistendo al dolore di un naufrago, appena sfuggito alla morte, nel tentativo di raggiungere le coste italiane, a bordo di una misera barca,
in compagnia di altri.
Autrice: Vajada Keci
Titolo :Ada Mare Sottotitolo:Il prezzo della libertà
Hmmm....Aria che respiro. Alzare il mento con gli occhi chiusi, per sentire ,allo stesso tempo , il caldo raro dei raggi del sole e la fresca brezza del mattino. Dura solo un istante, poi svanisce. Apri gli occhi lentamente...
il mare...
Ah... il cuore si scioglie cadendo in un sospiro profondo. E con le braccia aperte, i palmi delle mani verso il cielo, richiudo gli occhi.
Ma è finita, è finita lì Con me che cado in ginocchio nella spiaggia umida. Con i pugni chiusi, picchio la terra ,picchio l’acqua ed il mare. Mare di ghiaccio. Si frantuma in miliardi di pezzi sotto il fervore del mio dolore. Hai visto, persino il mare si e sciolto. E mi bagna le ginocchia ,e mi bagna le mani. E riapro gli occhi ;è finito tutto ormai. Sono qui. Sospiro di nuovo, e di nuovo alzo il mento verso il sole. ah.. freschezza; rinfrescami ! E’ tutto finito. Gioia ora sono qui. Ecco il mare di ghiaccio d’innanzi a me. Il mare di fuoco dentro di me. ah... dolore. Ma apri gli occhi. Eri solo tu, con la tua anima, con il tuo dolore. Apri gli occhi. Il mare ,in verità, è blu. Il mare è vita. Il mare è gioia. Non è più tempesta, morte, inferno. Apri gli occhi ,il mare è vita. Tutti gli altri sono morti. Apri gli occhi, tu sei vivo, ti sei salvato ,non sei annegato. Apri! Là, dove l’onda accarezza la terra lentamente, vuoi accarezzare il blu. Sfiorandolo. Appena lo tocchi sorridi, un sorriso che ormai è diventato raro. Non sei in compagnia dei pesci. Non ti mordicchiano la carne morta. Quel giorno ti sei salvato. Nessuno ti sta piangendo. Sei solo tu che piangi, che vuoi unire le tue lacrime salate al profondo del mare.
Io lo so! Il mare è salato, pieno di dolore.
Chiudi gli occhi. una rondine dall’ alto ti sta guardando. E chiudi gli occhi, e abbraccia il sole, ti sei salvato. Respira la vita, respira la libertà. Quella che hai avuto insieme alla vita. Quella che ti hanno regalato quando sei nato. Respira vita, respira libertà. Perché , se chiudi gli occhi, gioisci!
Li puoi riaprire. Tu ci sei, e gli altri non più. Hai in mano la tua vita. La vita è libertà. Stendi le braccia ed abbraccia il sole. Stenditi nella spiaggia. Respira! Ti sei salvato; questa è la tua libertà. La vita è libertà .

Revista "la Civetta"
Mantova, novembre 2009
Italia

Super femra muslimane

Super femra muslmane*

Nga: Vajada Keçi Manjani

"E gjendur para një morie fjalësh tepër të brishta për t'u ruajtur në memorje."

Ajo çka po mendoja e rrëmbyer nga vala e argumentimeve, paraqitet të jetë disi e vështirë për t'u mbledhur fjalë për fjalë nga memorja. Koncepti është i thjeshtë, por duket se vrulli emocional që kaherë më karakterizon e pengon shfaqien e paragrafeve të thurur në mendje. Do të ishte humbje t'i mbaja për vete të fshehura në subkonshiencë n time ndaj po ri përgatitem që t'i bëj edhe një herë vizitë kasolleve të mendimeve të strukura në memorje.

Nuk është e thejshtë të jetosh në kaosin e një kohe e cila të përfshin me vrullin e saj sikur të ishte një lum i rrëmbyer. Dita është tepër e shkurtër për t'iu përgjigjur aktiviteteve që mendja nuk resht kurrë së fabrikuari. Nata është tepër e gjatë për të pritur agimin, e ndihmuar edhe nga pagjumësia jo-produktive. Ajo fije e hollë kohë që ngahera rend së kërkuari për të përmbushur mini-pasionet e përditshme, entuziasmi dhe stepja si gjithmonë kërcënohen nga bukosja e morisë së aktiviteteve që përplasen me njëra-tjetrën për të kërkuar disi kohë. E mësuar me të tilla ritme, më bën përshtypje të vërej se si edhe një gjest kaq delikat dhe domosdoshmërisht shplodhës si ai i të ngrënit, të përcillet me të njëjtat ritme kaotike të punëve të tjera të ditës që s'del kurrë për t'i përmbushur të tëra. Super-grua i them vetes, edhe pse ia kam lejuar asaj luksin e të bërit vetëm gjërat që i kam pasion (privilegj i rrallë ky për një studente). Ngahera mendoj për fantazmat e së kaluarës që si mullinjtë e erës talleshin me të mjerin Don Kishot dhe po ashtu dhe unë sot nënqesh me bëmat e tyre mjerane dhe qesharake. Ja dhe një kafshatë e hidhur të cilën duhet ta përtyp pa reshtur, durim.

Hiper-aktiviteti që gjithmonë më ka munduar, sot më bën të ndihem e pafuqishme, e pa udhë dhe e pa drejtim. Hiper-aktiviteti, fundja nuk është edhe ndonjë gjë aq pozitive sa mendoja, ai të bën të shtrydhesh gjer sa të arrish në limitet e tua dhe të jesh e vetëdijshme për to. Po fundja limitet janë bërë për t'u kapërcyer. Janë pikërisht këto limite që më frikësojnë, vetëdijesimi se më tepër se kaq nuk mund të bësh, se më larg se kaq nuk mund të shkosh, ndërkohë që shpirti dhe ambicia të shtyjnë përtej kufijve dhe koha aq e shtrenjtë dhe aftësitë aq të kufizuara dhe të pazhvilluara mirë të bëjnë të përplasesh në telin e lartë dhe të trashë me gjemba të cilat ngulen thellë në mish e në përpjekje për t'u liruar të mbërthejnë akoma më fort. E ngecur në atë rrjetë të fortifikuar të limiteve të tua kalojnë ditët në hiper-aktivitet në vuajtje akoma më konstante. Kanalizimi i duhur i aftësive të një personi, do të ishte zgjidhja më e mirë e një dileme të tillë, falë Zotit në rastin tim faktorë të jashtëm nuk më imponojnë një bllokim total të tyre por dhe as që nxisin për një zhvillim.

Di që në të njëjtën gjendje janë edhe të tjera "Super femra muslimane", por që nën syrin e admirimit tim, ato sot janë nëna dhe gra shtëpie par exellance ashtu siç natyra femërore me dashuri na imponon. Të tilla super-nëna dhe gra shtëpie gjenden përpara një potenciali të zotëruar dhe një nxitje për aktivitete, karakteristikë e fesë sonë të cilën me shumë hir e zotërojnë. Interesant është të theksohet se jo gjithmonë janë të mirëpritura nga ambienti hiper-maskilist i shoqërisë sonë muslimane që na rrethon. Dikush përpiqet që t'i quajë këto femra si aktiviste feministe muslimane, të akuzuara se me punën e tyre lënë pas dore autoritetin e "brishtë" të meshkujve të tyre, se kinse ato duhet të reshtin së qenuri aktive për shkak se meshkujt e tyre nuk janë të tillë dhe kështu figura e tyre del në plan të dytë duke lartësuar të sajën. Me pa të drejtë të tillë më quajtën edhe mua jo shumë larg prej kësaj dite. Them me pa të drejtë sepse është e natyrshme që nuk pranoj asnjë prej këtyre akuzave të cilat asnjë grua nuk duhet t'i pranojë. E para, dhe më e dukshmja qëndron në faktin se jo çdo femër muslimane është feministe, term që sot nuk merr nota dhe aq pozitive sidomos drejtuar një femre muslimane. Nëse një muslimane ka potencialin dhe mjetet e nevojshme për të ushtruar atë çka feja që në themel i imponon jo domosdoshmërisht mund të quhet një feministe aktiviste! Mua personalisht as që më shkon në mendje një gjë e tillë, por prapë rri dhe theksoj se Islami i ka dhënë më tepër hapësirë femrës muslimane nga ajo sa meshkujt muslimanë të sotëm duan t'i japin asaj, dhe kjo nuk është faji i feministeve muslimane nëse duam t'i quajmë të tilla. E dyta, secili ka një llogari në vete përpara Krijuesit në Ditën e Gjykimit, në llogarinë e së cilës çdokush është i obliguar të mbajë barrën e vet dhe asgjë nga barra e tjetrit. Arsyeja për të cilën është e natyrshme të besohet se pesha e punëve të veta do të bie në peshoren e secilit dhe asnjë njeri s'ka pse të përgjigjet për aktivitetin ose jo të dikujt tjetër, jo të gjithë jemi njësoj dhe jo prej të gjithëve mund të pritet e njëjta gjë. Pikërisht për këtë nuk mund të kufizohet dikush për shkak të dikujt tjetër, aq më tepër nuk mund të kufizohet gruaja për shkak të bashkëshortit sidomos kur vetë bashkëshorti është bashkëpunues mjaft frytdhënës në aktivitetin e saj. Të tillë meshkuj janë për t'u lavdëruar dhe për të bërë du'a që numri i tyre të shtohet në shoqërinë tonë dhe jo të akuzohen femrat për hiper-aktivitet gjë për të cilën kemi aq nevojë në ditët e sotme. Nësë vërehet një gjë e tillë atëherë edhe një herë po nxirret në pah entiteti maskilist agresiv i pa mësuar me praninë e femrave në mejdan, përkundër fesë që i përkrah.

Është e vërtetë, kam parë në jetën time jo aq të gjatë femra muslimane të cilat janë shndërruar në monstra të karrierës dhe përbindësh të më të dobtit në emër të revoltës ndaj shtypjeve dhe pengesave të hasura gjatë jetës së tyre të vështirë në shoqëri, por kjo nuk më pengon aspak të mendoj se ky shndërrim ka qenë fryt i mangësive të tyre personale dhe nuk ka të bëjë aspak me trajtat dhe konturet e elitës së re të femrave muslimane në vendin tonë e më gjerë. Nga ana tjetër, kam hasur në ato super-nëna dhe gra shtëpie të cilat shndritin në shoqëri si me punën ashtu edhe me moralin e karakterin e tyre, të tilla më bëjnë të mendoj se nuk është utopi konkretizimi i mësimeve islame ndaj një femre, ndaj të cilës për shekuj me radhë është ushtruar trysni dhe presion me pa të drejtë si nga brenda ashtu dhe jashtë familjes. Natyrisht që obligimi parësor i femrës mbetet të jetë adhurimi ndaj Krijuesit dhe më pas familja, ndoshta kjo e dyta natyrshëm nuk e lejon ekzaltimin fort mirë të potencialit të saj. Po efektivisht, nëse ky do të ishte etaloni matës për suksesin e një femre, mund të thoja se femra muslimane qëndron në majë të këtij suksesi. Përkushtimi total i saj ndaj familjes, i nxitur dhe nga trysnitë e përmendura më sipër bën që ajo natyrshëm tashmë të shkëputet nga gjithçka shoqërore. Hapësirat në shoqëri janë vërtetë të pakta për ta lejuar këtë qënie jo dhe aq të brishtë të dalë nga guacka e saj të cilën ajo vetë dhe të tjerë kanë kontribuar që t'i ndërtohet. Edhe pse nuk duhet të harrojmë se në disa sfera të caktuara (të cilat është e vështirë të dallohen) gjendet një nevojë aq e madhe për femra të tilla të afta dhe gjithëpërfshirë se, ku në këtë rast është e lehtë të kuptohet se karshi ofertës mungon kërkesa cilësore.

Prej kohësh vërej, se nevoja që ka shoqëria jonë muslimane për elemente të tillë është mjaft e madhe, por gjithashtu vërej se ambienti nuk i siguron filizave të shëndoshë mbrojtjen e nevojshme për t'u rritur dhe për të rritur të tjerë. Dhe ky fenomen, është një faj kolektiv i cili duket se bie mbi kryet e të gjithëve, përfshirë këtu edhe femra të caktuara xhandare të anti-aktivizimit të saj në shoqëri. Nuk është rastësi që mjaft të tilla të jenë dorëzuar, ndrydhur dhe tërhequr pavarësisht thirrjeve për zhvillim drejtuar asaj nëne që nesër do të edukojë fëmijët e këtij ummeti të rinovuar që pas komunizmit. Nëse deri dje, femrat muslimane shqiptare nuk kanë qenë të afta të përparojnë përballë trysnive të ndryshme të shoqërisë muslimane dhe sidomos asaj antagoniste të Islamit, nuk do të thotë se përpjekjet duhen lënë dhe braktisur. Përkundrazi, do të ishte bukur të vëreje një bashkim përpjekjesh dhe ndihmë reciproke, për të vërejtur më së fundmi se nuk jemi aq pak në numër sa hija e shoqërisë përpiqet të na tregojë ndërsa vetë ne endemi në të.

*Marre nga : "Revista Familja" nenor,2009

Tranquilla senza pensiero

senza atto via andando

camminando

come se non fossi parte della terra

mi guardo intorno girando la testa

vuoto tranne tutto ciò che mi circonda

non aspettare che finisca la mia vita

finirò prima io

luce di una candela

che si spegne prima della morte

evviva vita mia

non sei ancora venuto da me

con calma, il mio ultimo respiro

ormai è già andato

Tra te e la fresca brezza del mattino

ce l’amore

Quel sorriso che ti trovi nelle labbra

ogni volta che non pensi

Piccolo puntino nella mia giovane vita

piena di strisce colorate solo di caldo

dolce amore,

dolce abbraccio lievemente sfiorato

solo il tempo del respiro di un profumo

istante

silenzio,

vuoto,

bagliore di luce

abbraccio forte

forte

forte

STRINGI

non lasciar andare

non sentire più il mondo

istante è il tuo mondo

in te.

****

Vajada Keçi Manjani

dolce luce riflessa

mi aspetti

mi sfuggi

anche se sei li

io non ti cerco

ti trovo

calma

bianca forse curiosa

ti vedo e non mi accorgo

del sorriso tenero nelle mie labbra

mi perdo a fissarti

per saziarmi di te

ma non si può

farne a meno del tuo colore

quasi bianco dolce sei

la calma

per me

********

Vajada Keçi Manjani

aspettami

Aspettami

no correre tra le forti grinfia

del rosso tremendo nero

aspettami

a coccolarti accarezzarti la fronte

non correre stringi i denti

se mai fino a romperli

son solo denti

non sei tu

la frenesia ti da la caccia

io no

Resta!

Con le unghie terrò la tua pelle

fino a farti gocciolare il sangue

io ti amo!

sei mio

Resta!

Ti stringerò al petto per riscaldarti

dalla tua pazzia

l’agonia

la passeremo insieme

Io sono coraggio

Non ti lascerò mai

svieni tra le mie braccia amore

ti sveglierai con me

prima di rinascere

l'identità islamica degli Albanesi-mito o realtà

http://www.islam-online.it/2009/09/lidentita-islamica-degli-albanesi-mito-o-realta/

L’identità islamica degli Albanesi – Mito o realtà

set 5th, 2009 | Di direttore | Categoria: Approfondimenti

di Ermal BEGA*

L’identità islamica e al contempo europea degli albanesi, diventata ultimamente è una questione trattata molto seriamente da parte di celebri personalità accademiche e vari studiosi albanesi.

Possiamo dire che problemi di questa natura, non sono nuovi per gli albanesi, essi si sono verificati durante tutta la loro storia, però si nota che ultimamente esse stanno emergendo con maggior intensità. Fatto sta che per un lungo tempo nei giornali e nei diversi media nazionali si è discusso se gli albanesi abbiano un identità islamica oppure una europea (cioè un identità cristiana-cattolica-latina oppure slavo-greco-ortodossa)!

Personalmente, non capisco il senso di questo dibattito a mio avviso insensato, tenendo in considerazione il fatto che l’intera Europa ed il mondo in generale è a conoscenza del fatto che la maggioranza della popolazione albanese è di religione islamica, praticandola o meno, conoscendola o meno (molti di qulli si fanno chiamare musulmani ma non sanno nulla della loro religione).

In secondo luogo, non riesco a capire il perché in Albania si faccia una tale politica infame anti-islamica. L’Islam è una religione dalla quale nessuno ha mai avuto problemi e neanche dai veri credenti.

É diventato luogo comune in Albania il negare della nostra identità islamica ed l’aver paura che se noi ci presenteremo all’ Europa come musulmani non ci permetteranno di farne parte.

A coloro che pensano in tal modo rispondiamo che “la paura è compagno inseparabile del ingiustizia” (W. Shakespeare), e che “il coraggio senza la ragione è uno dei tratti della paura.” (Seneca)

Tornando al nostro discorso, vorrei citare qua una frase tratta dal libro “I sette sogni del Albania” del grande imam, patriota, maestro, ex-consigliere del Ministro del Educazione, ed grande politico albanese H. Ali Korça che, nel lontano 1944, nella seconda edizione del suo libro scrisse: “Quando l’Europa ha decise di creare questo pezzo d’Albania, non ci mise la condizione che questo sarebbe avvenuto solo nel caso in cui avessimo abbandonato la nostra religione? In caso contrario l’avrebbero disintegrata completamente. E questo non è affatto giusto, perché noi sappiamo bene che se la maggioranza della popolazione non fosse stata musulmana, neanche questo pezzo sarebbe rimasto al Albania, ma al contrario sarebbe stata divisa tra gli stessi paesi confinanti.”

Per quanto riguarda i tanti discorsi trattati dai media e la propaganda imponente che cerca di indurre al erronea idea che gli albanesi sono un popolo ed uno stato laico (tutto questo con il proposito di lasciare da parte la maggioranza musulmana), vorrei aggiungere una frase che Napoleone Bonaparte disse quando vide che la troppa liberalizzazione era arrivata ad un limite estremo e la religione veniva disprezzata: “La religione è utile, perché anche se non ce ne fosse stata una, ci sarebbe stato il bisogno di crearla, questo solo la religione la può assicurare perché la morale di una nazione.” Dopo aver detto questo, si impegòo a preparare un clero degno delle necessità dell’epoca.

I tedeschi dicono: “Un professore, per quanto sapiente sia, se è una persona laica, non deve entrare ad insegnare né alle elementari e nemmeno all’ università.”

L’ultima frase sarebbe adatta per tutti quelli che vorrebbero gli albanesi convertiti al cristianesimo, quelli che fino a ieri attaccavano l’Islam ed i musulmani albanesi di nascosto, ed oggi, invece appaiono nei mass media ostentando coraggio e insistendo fortemente sulla loro idea della non appartenenza all’identità orientale musulmana bensì a quella europeo-cristiana.

Il peggio sta nel fatto che queste persone almeno per quanto riguarda il nome appartengono alla religione musulmana, a prescindere dal fatto che, nella loro ignoranza, confondono persino i termini specifici quali: muslimanesimo con l’Islam, muhamedani con i mussulmani ecc. L’Islam, non ha preso il nome dal suo profeta al quale gli fu rivelata questa divina religione come accade con il Cristianesimo che prese il nome da Gesù Cristo (Isa, secondo l’Islam), il Buddismo da Buddha ecc.

Si sa, che qualora questi individui proprio non volessero dirsi musulmani hanno il pieno diritto di professare un altra fede, in questo caso, meglio che cambino anche i loro nomi, come per esempio da Hayrullah possono farlo Thanas oppure Vangelo, da Abdullah possono cambiarlo in Paolo oppure Giovanni, da Ismail (nome del nostro profeta Ismaele chiamato dai Cristiani Iscmaeel) a Giovanni, ed da Fahri (che significa “colui che porta la gioia”) a Francesco ecc., ma non hanno nessun diritto di intromettersi negli affari personali degli altri, sopratutto se si tratta della maggioranza dei credenti di un intera religione. In questo modo, è naturale che si creino delle discrepanze tra le diverse comunità religiose, dopo di ché la responsabilità ricade su di loro, come nel ormai noto caso del crocefisso che volevano fissare in cima ad un monte in mezzo alla città di Scutari in una zona con documentata maggioranza di abitanti mussulmani: all’ epoca si creò un clima di tensione tra le due comunità, quella cattolica ed quella di maggioranza musulmana.

E vero che oggi gli albanesi stanno vivendo in condizioni di libertà e democrazia, però questo stato di libertà ed democrazia ha uno slogan che come tale si deve rispettare: “Libertà e democrazia significa che sei libero di dire o fare tutto ciò che desideri eccetto ciò rechi danno a te stesso o agli altri.”

In questo contesto rientra anche il fatto che ognuno è libero di fare le sue scelte, ma non può ed non deve in nessun modo imporre agli altri le sue idee.

Noi (parlo dei pseudo-musulmani albanesi) non possiamo diventare più cattolici del Papa…

Allora perché svolgere questi dibattiti inutili per una questione che è stata risolta proprio dagli stessi albanesi più di 600 anni fa accogliendo l’islam come propria religione (questo ben prima che giungessero i turchi)! Come si sa, il popolo albanese ha accettato di propria volontà la religione islamica, questo per ragioni diverse e ben note, ma mai essa non gli è stata imposta con la violenza. Possiamo affermare che in quei periodi della storia in cui c’è stata la “violenza” essa è avvenuta per motivi politici o personali, ma mai per imporre l’islam agli albanesi e dimostrare chiaramente che gli albanesi non si sono mai battuti tra di loro per motivi religiosi, quando è avvenuto è stato per motivi personali o tribali.

Fatto sta che attualmente in Albania, le persone che sono a capo della Politica, dell’arte e della cultura, dei media, della cinematografia, della pubblicazione dei libri ed anche del business sono persone di religione cristiana, soprattutto greco-ortodossa (molti di loro non hanno origini albanesi ma sono insediati qualche di tempo in Albania), ce sempre sono stati rispettati dalla maggioranza musulmana.

Un giorno un fratello mi riferì che il noto pubblicista e deputato Nicol Lesi, nel giornale da lui diretto pubblicò un articolo dove citava l’origine ed la religione di molti politici di un determinato partito: la maggior parte di loro era ortodossa, non essendo neanche di origini albanesi. Dopo questo, non abbiamo sentito sollevare alcuno problema da parte dei i musulmani albanesi, poiché l’islam accetta anche che il popolo possa essere governato da un non musulmano quando non si trovi una persona adatta tra i musulmani oppure quando un paese musulmano vien invaso, però questo deve accadere solo e soltanto quando essi sono giusti ed governino con giustizia.

Purtroppo, le altre religioni non hanno lo stesso riguardo, esse cercano in tutti i costi che la popolazione si converta alla religione di coloro che li governa.

L’Europa (l’occidente) cattolica, non vede l’Islam semplicemente come un muro davanti a sè, ma come una ostacolo dinnanzi ai loro desideri e pretese, credono e sono convinti che l’Islam sia l’unico pericolo per gli stati Europei.

L’orientalista cristiano europeo Gardner disse: “Proprio questa forza nascosta del Islam mette paura al Europa.”

Questa identità cristiano-europea venne menzionata per la prima volta al inizio del XX secolo (sub. frase citata da H. Ali Korça) la quale alla fine degli anni novanta prese delle dimensioni enormi.

Duro è l’attacco che ultimamente si sta facendo contro la presenza dell’Albania e della sua rappresentanza nella Conferenza Islamica.

Di ciò si è discusso a lungo nel dibattito tenuto qualche tempo fa a Tirana, dove si trattò l’identità europea degli Albanesi Vi parteciparono diverse personalità che sostennero la tesi del identità cristiana-europea degli albanesi. Purtroppo non erano stati invitati (si intende, per un evidente ragione) rappresentanti della Comunità Mussulmana Albanese (KMSH) e neanche una qualche nota personalità musulmana. Erano presenti solo personalità delle comunità cristiane, cattoliche ed ortodosse (compresi i religiosi di questi culti ), erano invitati anche diversi studiosi, come per esempio il direttore della libroteca ( e non biblio-teca) nazionale il quale è di origine “vllaho-ortodosso” ecc.

Se vogliamo mettere in discussione l’adesione alla Conferenza Islamica di un paese come l’Albania che ha una percentuale quasi del 80% della popolazione musulmana, che dobbiamo dire di quella della Russia, uno stato nel quale la percentuale dei musulmani è molto più bassa?

Per quanto riguarda la “mezza” identità degli albanesi i quali devono appartenere o al Oriente o al Occidente, questa è una questione delicata, la quale non si può risolvere semplicemente scrivendo o dicendo qualcosa in pubblico.

L’Islam ha dimostrato di esserci sempre stato in questa terra, soprattutto dopo il sistema dittatoriale comunista ed ateo. Ormai si sa, che anche le persone che si vogliono identificare con l’identità cristiana europea sono figli di quel sistema ateo e totalitarista.

E’ erroneo pensare che noi musulmani albanesi non amiamo l’Europa, perché volenti o nolenti siamo consapevoli che è stato Dio ad averci collocati in questo angolo di mondo, ma il fatto sta, che citando di nuovo Gardner, l’Europa non deve temere l’islam per causa nostra , ma ci deve accettare cosi come siamo.

L’identità religiosa degli albanesi, che fanno parte del vecchio continente resisterà nonostante tutto e non sarà minaccia per nessuno.

*Ermal Bega is Executive Director of:
“Albanian Center for Oriental Studies”
Tirana-Albania
P.O.Box 8203
www.acfos-albania.org
www.ermalbega.blogspot.com
E-Mail: acfos_albania@yahoo.com

tradotto dall’albanese da Vajada Keçi Manjani

per aromen time

Per aromën time

Une flas per ty te tjeret heshtin

Une qaj per ty te tjeret qeshin

Kerkoj fjale per t’i pershkruar lotet e mi

Tek sa shoh duart e tua lart nga qielli

Shpirti im gelon pervelon

A mundet te qaj era e pa fajshme

Thojne se per ty djelli i ka shuar rrezet e tij

Po a nuk e din qe Allahu ka ndezur diellin?

vkma

...heshtja eshte me e forte...

... heshtja eshte me e forte...

fresk. te tjere qe kerkojn reflektim e te tjere qe kerkojne fresk.

Turbullira çudira ndarje ndarje ndajre mbas nje bashkimi dhe nje bashkimi.

Te tjere qe kerkojn te largohen nga burgu qe vete nuk duan te dalin prej tij. Deshirat bien ndesh me deshirat, dhe kur njera triumfon del me sukses tjetra ne heshtje mbetet dhe plazmohet.

Heret a vone, po a do te me gezoj apo perlot kjo deshire qe kam. Po a do te me kenaq apo do te me kenaq?

Po ato tragjedite e medha te jetes se te tjereve qe te verviten ne koke a do ta bejne jeten te lumtur apo thjeshte do te jene enderra te tmerrshme qe kur zgjohesh te sjellin lumturi, qe te vij kjo, duhet te zhdukesh lumturine qe ke tash. Ende pa shkulur floket ne erresiren e ndricuar prej llambes. Llamburiste tha. Hiret e nje lumturie te perkryer te lakmueshme te pa shoq verviten ne ajrin e nje toke shterpe te gjelberuar me topa lulesh qe si njeh, po thjesht i ke ngren. Imazhe njerezish qe i ngjajne njerezve te tjere bij. Zerot verviten si te ishin bresher mbi qiellin gri.

tham, qe jeta eshte me e perkryer saç e mendojme ne. parazitat e vetedijes fantazmojne nen ndergjegje duke u tallur e perpelitur pergjeruar e shtuar dozen e pa sigurise, Zor. reja e hidhur e hidherimit len gjurme tek sa mer rrugetimin e zakonshem ne shpirtin tim. Vegime te largeta fill mbas harreses. nuk nuk meriton te shkoj aq larg sa te kujtoj pendimet, di dosje te mbyllura pas revizjonimit te gjat. Ne Pellgje distancash marramendese lahet egoja ime molekul. Kujtohem, se dikur varre te largeta kerkoja te ringjallja elementet ti beja te miat. Mallkimet e nenave bejne te vuajne nenat qe skan me pike sherim-shpetimi. Kur ja, zhgenjime te asaj çka mendoje te kishe pushtet, shkaterrim total mjerim turp vrer. Paraliza me mir te mos kish qen, aspak te mos kish qen. Paranteza e nje zagushie, nje e ardhme plot ftohte dhe bresher gushti. Nuk mund te kalosh castet e lumturise duke pritur hidherimin çast me cast. Mund te vij sot, po mund te vij dhe mbas 21viteve, ku i dihet, jeta eshte e gjat per disa. Rinia shpresa. po kur vdes shpresa? Fuqia forca koha e njerezve te vecante qe i njeh ose jo. Me vjen keq. Po s’te lejoj te verdallesh, te endesh, te kapesh te shkeputesh e te mos keputesh. Te me heshtesh te me maresh te me rrembesh e tallazesh rrotullosh e hedhur pertej kthetrat te ti ngul mishin te ta rrjep dhembet thell ti lag e gjakun helm ta bej grifsh per ty do te behem hajde në guxo! Karamele koklavitur, parandjej per ty nje kob. Me sy do qash po me mendje te ndritur çast me çast do me shikosh. Perpelitesh perbin me zjarr thlle thelle neper endje, psheretim e zhgarravitur si te vij e fus ne mendje. Kur e ngrite mendjen e madhe, paqetove si sorkadhe, bere mund te me mberrish re ne pus porsi nje bish. Re ne pus siç bie nje gjethe me mberrite me vure zjarr ngazellimin ti ma solle pastaj ngele pa asnje mall. Thellesite e mendjes plot, here zhytem here rri ne breg, por misteret s’mi tregove rri e heshtur se skane vlere. Po une nuk jam si ti, kur e dua ja arrij. Bieri shkurt e bieri heshtur, an e mban ne gjum te zi. Si ti qe thelle jetove, si ti qe lakmove buzet helm por flori i shkrire ne enderr ne tymnaj ne kujtimet trronditese pa shprese veç nese permbyset bota atehere do tja arri. Une e di qe ke zili, se po te dua ja arri, ja arri te shemb gjithe boten me nje fjale te bindur fort, arrij nga jeta ta qis kete zi. Nuk e dua lumturine, nuk dua ne endrra te realizohem, veç me ardh dita e gjykimit veç mbas saj mund te zgjohem. A e din se sa pak di.

p.s: ngjarje e vertete

vkma

Reflektime

****

Për vite me rradhë i kam bërë pyetje vetes nëse ishte e drejte apo jo të theksoje dhe të ngrije zërin kritik ndaj fenomeneve “negative” që mbizotërojne vetë komunitetin e vogël musliman të shqipëtarëve. Pyetje e cila thellë vërvitet mbi argumentime të brendshme të plota ose jo karshi rrespektimit të etikës vëllazerore islame dhe deshirën për mos korruptimin e më tejshem të figurës së muslimaneve në sytë e të “tjerëve”. Duke mos qene e mundur kriptizimi i ketyre informacjoneve kritike vetem ne mesin e muslimaneve detyra per përcjelljen e tyre behet akoma me e veshtire. Por, karshi ketij rreziku, qendron tjetri akoma me i madh, ai i humbjes se metodologjise se korigjimit te gabimeve me ane te venies ne dukje te tyre. Mos dija dhe mos vërejtja e egzistences se nje problemi paraqet injorance ne te gjitha nivelet, si dhe pengesë në përmirësimin e tyre sado pak. Të qënurit aktiv në një mjedis të caktuar te çon ne pësimin e shume elementeve dhe fenomeneve influente te cilat e bejne te levizin ate shoqeri. Ndjeshmeria e perceptimit gjithashtu te çon ne analizen e brendshme te asaj çka perjeton. Si mund te jemi nje shoqeri e shendetshme kur na mungon esenca reale e kritikes. Kur ndarjet dhe perçarjet ndodhin me frekuence edhe ne baze te ketyre mendimeve, te tilla, e gjejne veten jo ne pararoj te funksjonit te paracaktur, pra atij te nje katalizatori zbutes dhe jo ngurtesues te shpirtrave dhe mendimeve te njerezve. Hendeku me i thelle i muslimaneve ne kohen e sotme, mbetet vetpelqimi, vetëkënaqësia se gjithsecili ka arrritur ate çka misjoni i shenjte kerkon. Zor, dhe janë të paktë njerëzit të cilët mund te perceptojne realitetin dhe gjendjen ne te cilen ndodhen dhe keshtu te perballen me nje zgjidhje te perbashket sqaruese dhe gjithperfshirese. Te parit e vetvetes nën suazat e së perkryerës ndërsa tjetrit te humbur duke notuar ne flaket e xhehenemit... Zmadhimi katastrofal i nje gabimi minimal, eshte si rreziku i atij personit i cili realisht nuk arrin te perceptoi se cili eshte armiku i tij ne te vertete.

Ku qendron gabimi?

Hiper kritika shpesh here mund te behet element largues dhe destabilizues, sidomos atehere kur elementi i kritikuar eshte minimal dhe dobia apo rreziku i tij është i pa perfillshem. Keshtu është e pa evitueshme krijimi i mos bindjes mos perfilljes dhe injorimit më se të vullnetshem, gati gati dhe perbuzes. Nuk mendoj se perdorimi i fjaleve me te embla ne nje fjalim do te mund te eleminonte notat e renda te argumentit me te cilin perballen shpesh bashkë debatuesit musliman. Ashpersia nuk vjen nga fjalet e perdorura por se nga argumenti i perballur pershtjellimet dhe mendimet e paraqitura, te tilla mund te jen te renda dhe thumbuese si mos me keq. Partizanet e ndonje çeshtje verviten me argumente therese dhe pseudo bindese, te gatshme per sehirxhinjte të cilët gajasen me problemet e brënshme të muslimanëve, paraqitja e nje diskutimi ne formen me te mire kthehet keshtu ne nje perpjekje te deshtuar dhe te thyer qe ne fillim. Absurditeti i pretendimit te perkryerjes personale karshi elementit te analizuar çon ne çarje dhe rebelim, ngurtesim ne mendimin personal dhe largim nga zgjidhja prfundimtare dhe paqëtuese. Perqindja e suksesit ne debate te tilla eshte pa dyshim minimale pa llogaritur ketu edhe uljen e me tejshme te probabilitetit per perballje ne nje moment te dyte dhe më të qetë të të njëjtës temë. Ajo kurajo që vjen nga vetë kënaqësia kthehet në një rrezik të vërtetë për vetë temën e përballur, këshillimi në mënyrën më të mirë. Një debat i edukuar nuk është i vetmi tregues për kompletimin e kumtimit të hadithit të ResuluLlahut a.s i cili udhezon ne formen e këshillimit më të mirë formë e cila nuk përfshin vetëm elokuencën e pastër me fjalë të zgjedhura nga nje fjalor i zgjeruar, nuk gjëndet aty çelësi i suksesit, por tek vetë tema e mbrojtur dhe qëndrimi i mbajtur. Të bërurit thirrje arsyes me anë të elementëve të zgjedhur të cilat janë sa më larg përbuzjes ofendimit dhe prekjes personale të bashkëbiseduesit. Trajtimi i çështjes si një problem i përbashkët i cili nuk kompromenton aspak individët në fjalë, bërja thirrje për një zgjidhje dhe një mëndjeje e cila do të ishte element bashkues për të dyja palët divergjente. Perceptimi i debatit si parashtrim i thjesht i mendimeve personale dhe jo si cënimi i një dogme të shenjtë, paralelisht faktit që ne kemi përgjegjësi për veprat dhe fjalët tona qëndron dhe aspekti i gabueshmërisë njerëzore e cila nuk e ka të ndaluar kuptimin e arsyeve te “gabuara” te tjetrit por ka te ndaluar përvetësimin e tyre. Etiketimi apiriori i bashkëbiseduesit si një njeri i cili e ka gabim që në fillim, con në ngurtësimin e qëndrimeve, në mos vërjen në diskutim të tyre, madje edhe në nënvlerësimin e vet tezës personale që paraqet, për arsye se, dihet që kur e vërteta perballet me gënjeshtrën është gjithmonë e para ajo që triumfon ndaj nuk ka arsye për ngurim në paraqitjen e saj.

Çelësi i suksesit është dhe siguria në atë që paraqet, sepse e vërteta nuk ka gabime, nuk ka dyshime nuk ka hile dhe nuk ka nevoj për zbukurime të kota e të më tejshme. Prandaj, në këtë mënyrë, bëhet e thjeshtë dhe natyrale paraqitja e argumenteve në mënyrën më të mirë ashtu siç na mëson i Dërguari i Allahut (a.s). Është e kotë qasja si objektiv primar konvertimin e tjetrit në mendimin tënd, sepse kjo do ta çonte atë në mbyllje paraprake të vetvetes në një mbrojtje të vebër dhe të shurdhër nën frenezinë e të gjeturit argumente përball kundërshtarit. Mënyra më e mirë do të ishte përballja e qetë dhe e hapur me bashkëbiseduesin në mënyrë që biseda ti lë hapësirë llogjikës me natyrshmëri, duke pranuar perceptimet personale duke marë e duke dhënë mendime përtej personales, parja e tjetrit jo si kundërshtar dhe palë e largët nga vetvetja, por si dy individ që kanë qëllime të përbashkëta: arritjen e mirësisë dhe largimit nga e gabuara. Nuk ka kundërshtime, e kundërthënie në Isalm, ai është i pastër dhe i përkryer, nuk është i ngurtësuar dhe i kodifikuar, por është i qartë dhe universal.

Perceptimi i praktikës fetare, e përbaskëta më e madhe e muslimanëve si element bashkues dhe jo ndarës dhe largimi nga etiketimi i vetes si posedues i atributeve të nevojshme për tu bërë Xhennetli, ndërsa tjetrit numërimi i difekteve dhe anomalive, do të na çoj në esencëne vërtetë që duket se muslimanët shqiptar e kanë harruar me kohet moderne, atë të vëllazërimit, pavarësisht difekteve individuale.

sms

Si me rane syte te prehen
ne gjumin e embel
pa ndegjuar zerin
dashuis sime si mjalt
per te embelsuar eresiren

ndjenje per Palestinen

Nje moshatar i imi palestinez, koleg studimesh ne universitetin tim, me tregon ne nje bisede te sinqerte se si  kur ai i shte ne fillore dhe 8- jeçare ne bangat e shkolles mesonte per Shqiperine atebote te burgosur nen regjimin komunist... Dhe une sot ndjej diçka per ate Palestine dhe ato njerez te vuajtur. Allahu ja lehtesofte dhembje...

Nder netet e erreta te historise

Luajne me ty sikur femije

Sikur femije jetim e pa mbrojtje

Qaj per mua moj te qafsha

Hidhi litet e mendafshta

Qaje nise vet vajtimin

Sa te vij dit e lirimit

Nuk ka pas ne kete bote

Te qendroj me jete e mote

Te qendroje per gjithmone

Popull i shtypur me klithm ne goje

Se do vij dit e pranuar

Dit e bukur e kerkuar

E kerkuar tek me i Madhi

Tek i Ndrituri e tek Sovrani

Mbahu toke e mbahu zemer

Mbahu ne kembe e mjera femer

E mjera femer qe je nene

Se do vij nja ai biri jot

Prej barkut tend do vij te shpuri

Te te shpuri ne liri

Dhe ta largoj nja at padrejtesi

Se kur boten e zuri gjumi

E mbi ty vershonte plumbi

Edhe ty ta marne frymen

Pa meshire ta shtypne gryken

Se nuk lodhen se babzituri

Se gerrhituri e pritur

Se nuk lodhen se beri feste

Mbi gjakun tend edhe mbi rreshne

Njerezimi kthen koken menjane

Ndersa lotet ne s’na u thane

Rrijme e lutemi pa pushuar

Te kam pare te praruar

Gjak e mish te copetuar

Do vij dita te jesh lulezuar

 

Takim ne Udine

Muslimanët Shqiptarë organizuan një Konvenjo në Udine të Italisë

Në datat 11-12 prill 2009 në ambientet e fshatit turistik të Lignano Sabbia D'oro në Udine të Italisë u zhvillua një nga takimet më të mëdha të muslimanëve shqiptarë të Italisë.

Takimi në fjalë ishte dy ditor dhe u shoqërua me pjesëmarrjen e një numri të konsiderueshëm emigrantësh muslimanë shqiptarë (afro 100 persona) të ardhur nga shumë qytete të Italisë. Në takim morën pjesë emigrantë nga Shqipëria, Kosova dhe Maqedonia, studentë, individë të moshave të ndryshme, të cilët jetojnë prej disa vitesh në Itali. Takimi i Udines ishte organizuar me dëshirën e mirë për t’iu ofruar emigrantëve shqiptarë të Italisë mundësinë e përjetimit të disa momenteve vëllazërore, bashkimi dhe kujtimi mbi besimin, origjinën dhe historinë e tyre.

Konvenjo e Udines nisi që ditën e shtunë, kur pjesmarrësit që vinin nga të gjitha cepat e Italisë dhe Evropës u sistemuan në dhomat e fshatit turistik të zhytur në gjelbërimin e brigjeve të Adriatikut. Ambjentet në Lignano Sabbia d'oro ishin jashtëzakonisht të këndshme. Fshati turistik ka fare pak metra larg tij detin, i cili i shoqëruar me kohën e ngrohtë e me diell favorizuan qëndrimin duke e bërë atë shumë të këndshëm dhe duke i kujtuar pjesëmarrësit që vinë nga vise më të ftohtë të Italisë, klimën e ngrohtë dhe mesdhetare të Shqipërisë.

Konvenjoja e Udinesë u organizua me nismën e muslimanëve shqiptarë të Italisë të cilët në këto vitet e fundit kanë nisur të organizohen në të gjithë vendin. Konvenjot e muslimanëve shqiptarë tashmë po ndërtojnë një traditë të mirë në Itali. Një vit më parë në Bergamo, u organizua një tjetër takim i madh i muslimanëve shqiptarë të Italisë. Ndërsa pak javë më parë, në Xhaminë shqiptare të Trentos u organizua një koncert masiv për të përkujtuar pavarësinë e Kosovës, në të cilin mori pjesë aktori i mirënjohur Reshat Arbana.

Promotorë të takimeve të muslimanëvë të Italisë janë organizatat lokale të muslimanëve shqiptarë në vend, dhe tashmë edhe federata e mirënjohur e shqiptarëve të Italisë, UAMI (Unione degli Albanesi Mussulmani in Italia) e cila kryesohet nga doktor Alfred Aga. UAMI është një federatë e organizatave muslimane shqiptare të Italisë, qëllimi i të cilës është të bashkojë dhe përfaqësojë muslimanët shqiptarë që ndodhen si emigrantë në Itali dhe të shërbejë si një organizatë nacionale për ruajtjen e identitetit islam dhe kombëtar të shqiptarëve dhe në të njëjtën kohë, për të ndihmuar në intergrimin e komunitetit të madh shqiptar të Italisë në shoqërinë italiane dhe atë evropjane. Vlerat demokratike, liberale dhe progresiste të Italisë janë ato që muslimanët shqiptarë vlerësojnë shumë në Itali. Këto faktorë u theksuan nga drejtuesi i UAMI-t, Dr. Alfredi i cili vuri në pah mundësitë dhe hapësirat e mëdha që i ofrohen shqiptarëve nga shteti italian për praktikimin e fesë Islame, edukimin dhe të drejtat demokratike që gëzohen në Itali.

Të ftuar specialë në konvenjon e Udines ishin edhe hoxhë Sabahudin Jashari nga Shqipëria, doktor Laurent Ibra, avv. Sokol Lamaj, Dr. Asllan Tahiraj intelektualë muslimanë me banim ne Gjermania dhe Olsi Jazexhi nga Firence. Gjatë qëndrimit dy ditor përfaqësuesit e federatës së UAMI-it kishin organizuar një seri leksionesh të cilat u mbajtën nga të ftuarit.

I pari që hapi leksionet e Konvenjos së Udines ishte hoxhë Sabahudin Jashari i cili lekturoi mbi: “Fenë si një elementët dominues në jetën e një besimtari praktikant”. Ndër të tjera hoxhë Jashari përmendi se “Kudo që shkon, ngado që ndodhet, muslimani tregon me shembuj nga jeta e tij fetare, jo vetëm për cilësitë morale të muslimanit, por edhe për të ardhmen morale të rinisë, femijëve dhe përçimin dhe mësimin e fesë.” Hoxhë Jashari solli shembuj nga jeta e Profetit Muhamed a.s i cili synonte gjithmonë kontaktin me njerëzit për të prezantuar besimin në Zot dhe përcjellë mesazhin universal të Islamit”.

Hoxhë Jashari vuri në pah sesi në disa shoqëri, Islami është fenomen i pa njohur dhe i huaj (në të shumtën e rasteve i paragjykuar) dhe theksoi mbi rëndësinë që intelektualët besimtarë kanë për të prezantuar në formën më të civilizuar misionin e lartë hyjnor të fesë së profetit Muhamed.

Intelektualët muslimanë shqiptarë të ardhur nga Gjermania u përqëndruan në aspektet operative të bashkësive dhe organizatave shqiptare në Gjermani duke treguar realitetet e komunitetit shqiptar aty. Ndër të tjera të ftuarit nga Gjermania theksuan se: ”Ne duhet të vetëdijësohemi se, ne nuk banojmë në vende të cilat nuk lejonë praktikimin e plotë të fesë sonë, por në vënde të cilat nuk e njohin siç duhet atë, dhe për këtë arsye përgjegjësia e prezantimit të Islamit në mënyrën më të mirë i mbetet në dorë vetë muslimanëve. Për ta bërë një gjë të tillë nevojitet nje organizim i rregullt dhe efikas“.

Eksperienca e intelektualëve gjermano - shqiptarë u prit me mjaft interes nga bordi drejtues i UAMI-t të cilet u shprehën se: „Nevoja e organizimit dhe përfaqësimit të denjë të muslimanëve sot, shihet si një përparësi, ndaj, këmbimi i eksperjencave të përbashkëta është një hap përpara drejt suksesit afatgjatë.“

Përveç shkëmbimit të eksperiencave të emigrantëve muslimanë shqiptarë në perëndim dhe tregimit të gjëndjes së tyre, në takimin e Udines interesant ishte edhe prezantimi historik i perceptimit nëpërmjet artit të Islamit në Shqipëri i percjellë nga Olsi Jazexhi. Olsi prezantoi një seri filmash të prodhuar në Shqipëri që në kohën e komunizmit (filmi Prefekti, Nëntori i Dytë, Liri a Vdekje) dhe deri kohëve të fundit (Koha e Kometës), nëpërmjet të cilëve tregoi sesi komunistët dhe post-komunistët kanë përdorur industrinë filmike dhe artin në Shqipëri për të poshtëruar islamin dhe treguar këtë fe si një fe të huaj për Shqipërinë, të lidhur sa me Italinë fashiste, Perandorinë Osmane, barbarizmin etj. Portretizimi i Qazim Mulletit si një sundimtar i paditur dhe islamik, apo i bimbashit të Gjirokastrës si një despot islamik, apo edhe i banorëve të Shqipërisë së Mesme si islamikë (në filmin Koha e Kometës) kanë një mision orientalist ne veten e tyre – nëpërmjet të cilës publikut islami i tregohet si feja e hasmit dhe anti-civilizimit – ndërsa krishtërimi apo nacionalizmi shqiptar tregohen si anti-islamikë dhe si pasojë progresistë.

Në leksionet e Udines, në emër të studenteve muslimane shqiptare të Italisë prezantoi edhe Vajada Keçi Manjani e cila shprehu shqetësimin e vajzave muslimane ndaj fenomentit shqetësues të vërejtur vitet e fundit në Shqipëri, i cili ka të bëj me diskriminimin e vajzave me shami. U vu në pah që abuzimet që po bëhen sot në Shqipëri janë një shkelje e rëndë dhe e hapur e te drejtave themelore të njeriut, në emër të laicizmit të shtetit. Ndërsa në Itali, vajzat muslimane me shami gëzojnë të drejta të plota dhe të pakufizuara, në Shqipëri, jeta e gruas muslimane i ngjan gulagëve të kohës së komunizmit.

Shkelja e të drejtave të grave muslimane të cilat në ditët e fundit janë shoqëruar me përjashtimet nga shkollat të vajzave me shami kanë krijuar një gjëndje të rëndë psikologjike për gratë muslimane si në Shqipëri – ashtu edhe jashtë saj – pasi ato ndjehen të përjashtuara nga jeta sociale në Shqipëri dhe jetojnë në kushtet e një aparteidi stalinist. Shqetësimi i vajzave muslimane të Italisë u mbështet edhe nga presidenti i UAMI-t, z. Alfred Aga i cili përpara disa ditësh i nisi një letër kryeministrit të Shqipërisë z. Sali Berisha në emër të federatës së shqiptarëve muslimanë të Italisë.

Konvenjo dyditore e UAMI-t u mbyll në datën 12 prill 2009 në orën 11.00 pm të ditës së djelë, në prezencë të hoxhës Sabahudin Jashari i cili iu përgjigj pyetjeve të shumta të të pranishmëve.

Fjalën mbyllëse të konvenjos e mori nënkryetari i UAMI-t , Doan Dani i cili pasi falenderoi pjesëmarrësit nga të gjithë viset e Italisë dhe të ftuarit nga jashtë për pjesëmarrje e tyre, i ftoi pjesëmarrësit që të jenë prezent në organizimet e UAMI-t edhe në të ardhmen.

Vajada Keçi Manjani

Liberalizimi i kapitalit

Argumente per sa i perket liberalizimit te kapitalit

Mbeshtetesit e levizjes se lire te parave ne rang nderkombetar i bazojne propozimet e tyre ne pasojat pozitive ekonomike qe pritet prej liberalizimit financjar.

Liberalizimi i levizjes se kapitalit pritet te rrise rritjen e konomike afatgjat, kjo nepermjet disa menyrave te cilat do ti trajtome ne vijim.

Kanali i pare nepermjet te cilit mund te zhvillohet “liberalizimi i transaksjoneve te kapitalit” zhvillohet nepermjet impaktit qe ka fluksi i kapitalit (capital flows).

Argumenti kryesor eshte se liberalizimi financjar mund te rrisi capitalin hyres (capital inflow), nepermjet drejtimit te inverstimeve me volum te madh, produktivitet te madh, prodhimit me te madh si dhe rritjes ekonomike (forbs 2004).

Si fillim, liberalizimi financjar mund te rrisi vleren e fondeve per hua ne ato ekonomi me mungese kapitali. Pra ne kete menyre, kapitali mund te rrjedhi nga vende te cilat kane teprice kapitali si vendet e pasura (ku tasso di interese eshte i ulet) ne vende te cilat keto te mira jane me pakice (ku tasso di interesse jane te larta apo edhe me te lartat): pra kapitali hyres ne kete rast do te bashkohet me rezervat e brendshme, pra ne kete menyre duke bere te mundur rritjen e rezervave ne menyre qe te mund te ipet hua brenda per brenda vendit. Volumi i larte i kapitalit hyres, ka mundesi qe te uli tasso di interesse te brendshem( pra çmimin e borxhit qe merr, interesin) dhe keshtu te rrisi sasine e fondeve ne dispozicjon, dmth, te rrisi sasine e kerkesave ne menyre qe te stimulohet investimenti privat.

Argumenti i dyte per sa i perket kanalit te pare, eshte se kapitali qe hyn brenda do te mund te rris avantazhet kompetitive qe ka sistemi i ketij shteti, per sa i perket dijes dhe teknologjise. Ne kete rast nuk do te ishte portfolio inflow (hyrje monetare) por investimente direkte te jashtme (fdi) te cilat mund te shenderrohen ne mjete qe mund te ri gjallerojne avantazhet kompetitive, duke transferuar ne kete menyre ato nga ekonomite e avancuara dhe te zhvilluara ne ne ekonomite ne ne zhvillim. Flukset Fdi mund te stimulohen jo vetem nepermjet proçesit te liberalizimit, por edhe nepermjet faktit se ky liberalizim i ketyre flukseve te capitalit funksjonon edhe si nje lloj sinjalizuesi i politikave te zhvillimit te ekonomive me shtetet mike te cilat mund te jene te ndjekuara nga investime te jashme ne te ardhmen, ne kete menyre mund te zvogelohet risku afat gjat i operacjoneve. Firmat Multinacjonale, te cialt posedojne me teper burime dije dhe teknologjie, pritet te jene me shume konkuruese se firmat lokale. Ne vendet ne zhvillim te cilat keto kompani shkojne e vendosen, ato duket se jane me shume kompetitive se konkurentet e tyre vendas dhe per pasoje keto e rrisin konkurencen. Pra keto filjale te huaja e kane me te thjeshte te hyne dhe te paisen me dijet dhe teknologjite e reja te kompanive te tyre meme. Per me teper keto elemente perhapen ne ekonomine e shtetit qe ato vendosen duke gjeneruar keto lloj zhvillimesh ne ekonomine ne te cilen keto multinacjonale operojne. Nga njera ane klientet dhe puntoret vendas mund te perfitojne ne menyre direkte nga avantazhet qe kjo firme e huaj sjell ne ate vend. Por nga ana tjeter gjeneron nje efekt imitimi, dmth, firmat vendase per te mbijetuar mund te detyrohen te adoptojne nje strategji te ngjashme me ate te multinacjonales, ne menyre qe te arrijne te mbijetojne ne nje mjedis teper kompetitiv tashme. Pra, perfundimisht mund te themi se keto firma te huaja do te jene ne gjendje te nxjerrin nga gjendja e nje kompetitiviteti te dobet qe keto firma vendase ndodheshin, duke liruar ne kete menyre burime qe mund te jene shume eficiente nese perdoren ne firma te tjera apo aktivitete te tjera.

Ne te 2ja rastet, vendet me nje zhvillim te dobet, vuajne nga problemet strukturale e mungeses se kapitalit dhe problemit te mungeses se dijese dhe teknologjise. Pra keto do te jene ekonomite qe do te perfitojne nga liberalizimi i kapitalit. Kjo duke promovuar investimet private, hyrja e kapitalit mund te rrise prodhimin dhe produktivitetin, duke i dhe ne nje shtyse me teper rritjes economike, dhe kjo nepermjet zvogelimit te GAP-it (hapesres qe i ndan) vendet e zhvilluara nga vendet ne zhvillim.

Kanali i dyte i perçimit eshte shtytja ne zhvillim dhe eficenze sektorit vendas. Liberalizimi i fluksit te kapitalit mund te drejtoje vendin ne nje vendosje me te mire dhe efivciente te resurseve. Kjo duket te jete efektive persa i perket sektorit financjar dhe atij bankar. Ndersa per sa i perket faktit se ai promovon zhvllimin financjar ai mund te ndihmoje ne rritjen si te kapitalit ashtu edhe te borxheve qe banka jep (equities dhe bonds) ne treg. Firmat bankare dhe financjare vendase mund te fitojne eksperjence ne zhvillimin e eficiences dhe keshtu kjo mund te ul mundesine e nje rritje te brendshme dhe evitimin e nje krize te mundshe te bankave brenda vendit.

Kanali i trete i perçimit nderhyn nepermjet rritjes se eficiences se tregut te kapitalit nderkombetar. Nje treg nderkombetar eficient jo vetem qe sjell nje rritje te volumit te flukseve te kapitalit por gjithashtu imponon nje (allokacjon) vendosje me te sakte te ketyre resurseve ne aspektin nderkombetar. Kjo mund te arrije te zvogeloje problemet e asimetrise se informacjoneve si dhe jo qendrueshmerine e flukseve te kapitalit te cilat nuk varen nga bazat afatgjata. Nje treg perfekt i kapitaleve eshte i afte te shperndaje fonde dhe kostot e tyre tek secili borxhli, duke zvogeluar keshtu rrezikun sistematik dhe te perhershem te tregut internacjonal si dhe efektet e infektimit qe ato mund te sjellin (te cilat vijne per pasoj e problemeve te lidhura me mungesen e informacjonit si dhe pa sigurise qe ajo mund te prodhoi) dhe te eleminoi rreziqet e nje krize ekzogjene ( e shpjeguar nepermjet ndryshimeve te jashtme te fluksit te kapitalit, i cili sjell flutuacjon ne vendosjen e tasso di interesse).

Qe te dy, pra, rritja e eficences ne sektorin e brendshem si dhe tregun nderkombetar te kapitalit, liberalizimi i levizjes se kapitalit lehteson diversifikimin e rrizkut duke rritur mundesite e investimeve. Ky volatilitet apo jo qendrueshmeri i ulet i vleres se pasurise dhe te ardhurave zvogelon qendrueshmerine e konsumit dhe finances, dhe kjo çon ne nje livel me te siugurt te aktiviteteve ekonomike. Per pasoje, vendete te cilat do te shfrytezojne liberalizimin e levizjes se kapitalit mund te arrijne perfitime prej ndarjes se rrizkut (risk sharing) rritjes se konsumeve, si dhe nje rruge me e sigurte per zhvillim.

Kanali i katert i perçimit eshte dishiplina e mekanizmit qe liberalizimi i levizjes se kapitalit prodhon per sa i perket makroekonomise vendase. Politika makroekonomike duhet te gjeneroi nje mjedis ekonomik i cili te ndihmoje ne krijimin dhe mbajtjen e disa vlerave te qendrueshme per investimet e huaja. Inflacjoni, defiçiti i sektorit te larte publik si dhe nje borxh i madh publik, jane faktore te cialt prekin drejt per prejt zhvillimin e kembimit valutor. Nese kembimi valutor varet nga fluksi i kapitalit nderkombetar, politikat fizike dhe monetare mund ti largohen si inflazionit ashtu edhe mos ballancimin e sektorit publik te cialt pa dyshim qe mund te dergojne ne kriza potencjale.

Kanalet e me siperme veprojne ne menyre direkte ne liberalizimin financjar. Edhe pse shume autor mbrojne liberalizimin e flukseve te kapitalit vetem per shkak sepse kontrolli i kapitalit ka aktualisht nje kosto shume te larte. Megjithate, keto autore i pranojne dyshimet qe lindin per sa i perket pasojave te levizjes se kapitalit pa asnje lloj kosto ( free), ato pohojne se kostot e transaksioneve te kapitaleve jane shume here me te larat se benefitet e tyre, pra ky eshte kosti qe i referohet liberalizimi i shkembimeve te kapitalit. Per sa i perket atyre qe mbeshtesin kete lloj transaksioni pa kosto (free) te levizjes se kapitalti, kontrolluesit e kapitalit kthehen ne strument jo te dobishem dhe sidomos ineficient, kjo sjell pasojat e pa deshirueshme qe do te rradhisim ne vijim.

· Ato nuk mund te evitojne kapitalet e pa deshirueshme hyrese dhe dalese (per sa i perket sasise si dhe llojit te burimit) per derisa keto kontrolle mund te kalohen shume kollaj.

· Ato kontribuojne ne uljen e problemit te korrupsionit ne ekonomite te cilat perdorin kete metode. Nxitjet dhe mundesite qe keto mjete i ofrojne agjenteve te cilet deshirojne te anashkalojne keto, prodhojne nje situate te karakterizuar nga terheqja e ketyre ofivcereve qe kontrollojne flukset e kapitaleve. Per me teper, kostot administrative te menaxhimit te kapitalit rriten sa here qe agjentet dhe tregjet zbulojne potencjale te te çarave ne sistem (diskrepanze).

· Ne kete kuptim levizja e kapitalit ne menyre te kontrolluar do te mund te rris kualitetin e institucjoneve vendase ne pergjithesi, dhe ato te qeverise ne veçanti. Ndersa ne menyre te terthorte ky kontribuon ne eficenzen e sektorit privat.

· Diskriminimi ndermjet agjenteve, prek me shume ato agjent te cilet nuk kan aq shume aftesi per te evituar kontrollin e kapitalit (njerezit e varfer, si dhe ndermarjet e vogla dhe familjare)

· Duke pakesuar kapitalin hyres, institucjoni qe meret me kontrollin e kapitalit pakeson umrin e burimeve te kapitalit qe eshte ne dispozicjon, duke sjell si rezultat nje tasso i interesi te larte ne ekonomine vendase, pra shume me te larte se ne vendet e tjera. Ato gjtithashtu pakesojne produktivitetin qe mund te kene investimet si dhe nivelin e aktivitetit ekonomik.

· Duke pakesuar kapitalet dalese, kontrollimi i flukseve te kapitalit do ta mbaj tasso di interesse te ulet ne menyre artificjale, kjo do te promovoj huane ne menyre masive. Gjithashtu, kontrollimi i kapitalit qe e zvogelon (restrict) daljen e kapitalit, krijon nje vlere te perceptueshme e cila mund te mbush boshlleqet qe vijne nga humbjet fiskale per shkak te politikave drejtuese te dobeta me livele te larta te deficiteve dhe borxheve te shtetit.

Edhe pse mund te kete rrethana ne te cilat zhvillimi i kontrollit te kapitalit mund te jete i justifikuar ato jane te kushtezuara nga mundesia e deshtimit te qeverise ne to. Eksperjenca me kontrollimin e kapitalit na tregon se ato krijojne me shume kosto se sa çdo lloj benefiti qe mund te pritet prej tyre.



perktheu nga anglishtja: Vajada Keçi Manjani