Besimtarët jo-konformistë, një qasje alternative

Besimtarët jo-konformistë, një qasje alternative

Vajada Keçi Manjani*

‹‹Fëmite e tu nuk janë femijtë e tu, janë fëmijtë e vetë jetës. Ti i sjell në jetë, por nuk je ti që i krijon. Ata janë pranë teje, por nuk janë pronë e jotja. Mund t’i japësh të gjithë dashurinë tënde, por jo idetë e tua, sepse ato kanë idetë e veta›› - Khalil Gibran.


Në projektligjin për arsimin parauniversitar, i cili i është hapur tashmë diskutimeve të publikut, ndër të tjera në paragrafin 4 të nenit 36 ‹‹ndalohet ekspozimi i simboleve fetare në institucionet arsimore, përveçse në shkollat ku mësohen lëndë fetare››. Ky paragraf lë shumë hapesirë për reflektim, aq më tepër kur i referohet nxënësve që efektivisht nuk duhet të kenë mbushur ende moshën madhore përderisa kryejnë arsimin parauniversitar. Në sferën tonë juridike çdo subjekt i cili nuk ka mbushur ende moshën madhore, edhe pse zotëron aftesinë juridike[1], nuk zotëron aftësinë e veprimit[2]. Pra, për sa i përket minorenit, ai e ka të kufizuar aftësinë për të vepruar apo për të vendosur në saj të interesave të tij, duke mos qënë ende i “aftësuar për veprim” gjer sa të mbushë tetëmbëdhjetë vjeç. Në këtë rast është e thjeshtë të mendosh se një subjekt nën moshën tetëmbëdhjetë vjeçare, që ndoshta ndodhet në një fazë ku personaliteti i tij ende nuk është formuar plotësisht dhe për pasojë e gjen veten në vështirësi për sa i përket ndërgjegjësimit për pasojat juridike të zgjedhjeve vetiake, duhet t’i garantohet mbrojtja juridike kundrejt akteve kushtëzuese që mund të ndërrmarrë. Për aplikimin konkret të institucionit juridik i cili ka për qëllim mbrojtjen e minorenëve nën profilin që përmendem më lart, kjo sferë kërkon bashkëpunimin e atyre faktorëve që në bazë të një marrëdhënieje natyrale janë të aftë të shprehin mbrojtjen më të mirë të tyre, pra, prindërit dhe tutorët[3]. Përballë një të drejte themelore, siç është ajo e edukimit të fëmijeve, prindërve iu është dhënë hapësirë shumë e gjërë për të kryer akte të cilat lidhen me interesat e tyre. Por gjërësia e kësaj të drejte mund të shtrihet vetëm aty ku këto akte bëhen në interes të minorit. Kështu juridikisht mund të shprehemi se është e drejta dhe detyra e prindërve të mbajnë, arsimojnë dhe edukojnë fëmijët e tyre[4], kjo qoftë edhe fetarisht.


Përshkrimi që cituam më lart ka natyrë përmbledhëse, gjithsesi na mjafton që të japim idenë e pasojave delikate që ka ndërhyrja e shtetit në marrjen e vendimeve në interes të minorenit. Por ka nga ata që mendojnë se individi përpara moshës tetëmbedhjetë vjeçare, duhet të lihet i lirë nga presionet apo ndikimet familjare në marrjen e vendimeve të cilat ndikojnë në jetën e tij.

Mund të themi se e drejta për edukimin personal, për formimin njerëzor, për realizimin individual si njeri, si qytetar si punëtor, i takon prindit: vetëm në rolin e mbikqyrësit, gjersa femija të jetë i aftë të vendos vetë, prindërit kanë të drejtën dhe detyrën e edukimit të tyre. Më pas, kjo e drejtë bie dhe kalon në duar të vetë fëmijës, të vetë personit i cili vendos për të ardhmen e tij. Kjo, në aspektin fetar Islam, është e ditur dhe e praktikuar botërisht përderisa fëmijët nuk janë të obliguar fetarisht gjer sa të mbushin moshën madhore, si për praktikat e veshjes ashtu edhe të riteve të tjera fetare. Por kjo moshë madhore mund të mos përkojë me moshën e aftësimit juridik të cituar më lart, atëherë si i bëhet? Në këtë rast, mbikqyrja e prindit duhet të jetë e garantuar dhe i riu të gëzojë hapëzirë të gjërë lëvrimi në nevojat e tij për eksperimentimin e botës shpirtërore fetare e praktike. Në një ambient neutral po, por neutral në sensin e të mos pasurit asnjë shtrëngim apo ndalim të praktikës së tij fetare, as nga shteti e as nga familja për aq kohë sa praktika të jetë e njohur botërisht si jo e dëmshme apo kriminale.

Kushtetuta[5] shprehet qartë se prindërit në funksion mbikqyres kanë për detyrë të edukojnë, të përmbushin të drejtën e femijëve për t’u rritur, për t’u formuar intelektualisht, për të qënë autonom: kjo e drejtë nuk mund t’i rezervohet asnjë personit tjetër, madje as shtetit përveçse në raste të veçanta si jetimoret ku në përgjithësi është shteti që mbikqyr dhe është përgjegjës për mbarëvajtjen e tyre apo edhe kur prindi abuzon me drejtën e tij si tutor duke e shtyrë minorin në akte kriminale qoftë edhe konsensuale apo edhe në abuzime të ndryshme mbi të. Është e drejta e shtetit që të pretendojë mbrojtjen dhe edukimin e fëmijëve[6], por nuk ka të drejtë t’i edukojë ata sipas qëllimeve dhe kritereve të tij. E kemi provuar ketë eksperiment fare mirë në komunizëm, e për fat të keq kemi harruar shumë shpejt gjatë këtyre njëzet viteve se çfarë sjell një shtet i cili ia jep të drejtën vetes për të edukuar simpas doktrinave të tij. Shteti dhe institucionet lokale duhet të pretendojnë që fëmijët të bëhen qytetar të përgjegjshëm, të formuar në aspektin e bashkëjetesës demokratike si dhe në planin e aftesisë punëtore. Feja dhe praktikat e saj, të njohura botërisht si pozitive nuk pengon në këtë proçes. Në një shtet social është detyrë e Republikës të zhvendosë pengesat ekonomike dhe sociale që pengojnë zhvillimin e plotë të qënies njerëzore.

Këtu, vëmëndja ime spostohet nga sfeta private (mikro) në atë publike (makro) për të reflektuar mbi nevojat alternative që sjell implementimi i ketij projekt-ligji në fomën e paraqitur më lart.

Nuk do shumë mend të kuptosh se suksesi i reformës arsimore, nuk arrihet me pengimin e një grupi të caktuar interesi (praktikuesve të riteve fetare) për të marrë pjesë në arsimimin sipas aftësive dhe prirjeve personale, por vetëm duke ngritur cilësinë e procesit mësimor. Sa i përket projektligjit në fjalë, a nuk do të ishte më afër mënd sikur përpiluesit e tij, kur të nisnin punën të konsultoheshin gjëresisht me teologë ekspert të fushës përkatëse? Në rastin konkret të shamive të femrës muslimane a nuk do të ishte me afer arsyjes së paku të pyetet Komunitetin Musliman nëse ajo është thjesht një simbol apo obligim fetar përderisa pohoet se ka një diferencë midis tyre. Kjo do të ishte një mënyrë e mirë për të afruar në vendimmarrje grupet e interesit.

A nuk do të ishte padrejtësi ndaj këtyre vajzave të përjashtohen nga arsimi publik nëse gabimisht akti i tyre i devotshmërisë fetare të deklasohet nga praktikë dhe obligim fetar në një simbol të thjesht fetare i cili hiqet e vihet simbas nevojës apo rastit? Obligimi fetar, është akt pa të cilin një besimtar nuk do të ishte i plotë në besimin e tij ndërsa simboli është fakoltativ dhe që shpreh thjeshtë një përkatësi.

Do të ishin të natyrshme reagimet në rast se shteti do t’i ipte të drejtën vetes të mënjanonte dhe veçonte individë të caktuar nga arsimi i detyruar për t’i dërguar ato në institucione arsimore alternative, jo vullnetarisht por të detyruar nga mos toleranca dhe mos pranimi në ambjente publike për shkak të praktikimit të një riti fetar (vëre: rit fetar dhe jo simbol fetar). Në këtë rast ai duhet të përgjegjësohet dhe të plotësojë detyrat e tij ndaj kësaj kategorie duke mundësuar dhe lehtësuar praktikën e hapjes së shkollave alternative kudo që të jetë nevoja për to. Në çdo fshat, qytet apo zonë malore ku ka nxënës praktikant të detyrimeve fetare të ket shtet që furnizon arsimin e detyrueshëm, qoftë me financim nga fonde publike, ashtu siç ndodh rëndom me institucionet arsimore “paritare” në perëndim. Nëse shteti i largon nga vetja nxënësit që kanë zgjedhur një praktikë fetare atëherë ai duhet të kujdeset që e drejta e tyre për arsimim të garantohet nëpërmjet hapjes së shkollave të cilat i përmbushin si kriteret e arsimit publik ashtu edhe atij fetar, me përmbajtjen e çdo lënde të arsimit shtetëror, kjo, sepse ato në këtë rast do të kryenin nje funksion publik ndaj dhe të financueshëm nga shteti. Shumë vënde evropiane financiojnë shkollat private me fonde publike sipas llogjikës së ekselencës, për derisa këto të fundit garantojnë arsimin publik të detyrueshëm, dhe e garantojnë atë me sukses.

*Autorja po kryen master në INTERNATIONAL COMMERCE /(Seksioni Ligjor) në Padova, Itali


[1] E drejta civile e R.P. të Shqipërisë, Andrea Nathanaili.

[2] Ibidem.

[3] LIGJI Nr.10 347, datë 4.11.2010 Neni 3 pika h) Përfaqësues ligjor” është kujdestari ose familja kujdestare, personi apo institucioni, i cili, brenda tagreve që i janë dhënë nga ligji ose nga gjykata, mbron interesat e fëmijës nëpërmjet kryerjes
apo jo të veprimeve juridike, në emër ose për llogari të fëmijës. http://www.president.al/shqip/info.asp?id=6256

[4] Ibidem. Neni 6 pika: 2. Prindërit/përfaqësuesit ligjorë kanë përgjegjësi parësore të krijimit të kushteve të jetesës për t’i garantuar mirërritjen, zhvillimin, mirëqenien, edukimin dhe arsimimin fëmijëve të lindur nga martesa dhe jashtë martese.

[5] Kushtetuta e Shqiperise: Neni 27 pika ç): Liria e personit nuk mund të kufizohet, përveçse në rastet e mëposhtme: për mbikëqyrjen e të miturit për qëllime edukimi.
[6] LIGJI Nr.10 347, datë 4.11.2010 Neni 36 pika 1. Agjencia Shtetërore për Mbrojtjen e të Drejtave të Fëmijës është person juridik, në varësi të ministrisë që bashkërendon punën për çështjet për mbrojtjen e fëmijës.


http://e-zani.blogspot.com/2010/12/besimtaret-jo-konformiste-nje-qasje.html

Pesha e përgjegjësisë islame

Ka paralajmëruar Muhammedi, alehjissalatu ues-selam, me thënien:"Do t'ju vërsulen jo besimtarët ashtu sikurse i vërsulen egërsirat pjatës së tyre të ushqimi. Thanë: O i dërguar i Allahut, a për shkak se atëherë do të jemi pak në numër? Tha: Jo! Do të jeni shumë, sikurse shkuma e detit, por Allahu do ta heqë frikën nga gjokset e armiqve tuaj dhe do t'jua fusë atë në zemrat tuaja dhe do t'jua mbjellë dobësimin në zemër". Ne nese sot nuk jemi ne kete gjendje, atehere e kemi punen pisk sepse “paska dhe me keq” ne nje te ardhme…
Çdokush nga muslimanët i cili ka sy për të parë realitetin e sotëm, do të vërejë me trishtimin më të madh sulmet dhe vërshimet e pa fund që reken mbi islamin dhe muslimanët. Çdo dite e më tepër, është i rrethuar nga një propagandë galopante e cila duket se nuk resht, por sa vjen dhe forcohet e rritet akoma e më tepër. Përball këti realiteti, çdokujt do ti priteshin krahët për të ndërmarrë cilëndo nisëm reagimi, shpjegimi a dialogimi. Shpesh herë, bëhet tepër e rëndë për një shpirt besimtari qoftë edhe vetëm të lexojë titujt e artikujve nëpër gazeta e revista, të hap televizionin e të ndëgjojë lajmet, apo qoftë edhe të shohë ndonjë program kulturor a zbavitës, sepse elementët nxitës së urrejtjes ndaj Islamit tashme janë të kudo ndodhura duke sfiduar kështu pohimet e shumta të një tolerance fetare që herë e më shumë po mbetet veç një kujtim. Tashmë kushdo e merr nismën t’i japë vetes kompetencë prej analisti e të flasë mbi këtë fe dhe besimtarët e saj. Duket plaçkë e lirë dhe e pa mbrojtur, me të cilën është e leverdisshme të besh tregëti sepse kudo do të kesh kundershtime, dhe kudo do të flasin për autorin, ndoshta jo në menyrën më të mire si analsit a kompetent, ndoshta do të flasin duke theksuar injorancën e tij të thellë, por gjithesi do të flasin. Ndersa nga ana e palës së lënduar, nuk do të ketë tjetër përveç se pershpërima e asgjë më tepër, mbase edhe ndonjë reagim, por shpesh herë askush nuk ja vë veshin ose askush nuk do t’i japi hapësirën e duhur mediatike në mënyrë që pergenjeshtrimi të perfshijë aq njerez saç perfshiu genjeshtra. Perfundimisht, reagimi i kujtdo muslimani do të jetë i mbytur, e pa zë, do të jetë veç pershpërimë.
Shpesh herë, muslimanët vuajnë nga deshpërimi për gjendjen në të cilën ndodhen në perdjithësi. Te rrethuar nga diskriminime të shumta, sulme të gjithanëshme, përjashtime dhe nxjerrje jasht loje si faktorë të dorës së dytë a të tretë.

Muslimanët janë të mbytur nga një frustracion artificial icili vjen si pasojë e ndrydhjes së kapacitetit të tyre intelektual, si pasojë e mënjanimit, injorimit e përjashtimit të përhershëm dhe të vetëdijshëm të tyre. Të vetëdijshëm, sepse ka një narkozë e cila i bën të durojnë pasojat negative të një situate që gjithmonë është jasht kontrollit dhe që i kalon mundësitë e tyre individuale. Ka hadithe dhe parashikime profetike të cilat i bëjnë të ditur muslimanit se shpesh herë gjendja e atij që mban fenë e Zotit do të jetë si e atij që në duar mban një gacë zjarri me një forcë të madhe durimi. Ai që e bën këtë, duhet të paiset me një vetëdijshmëri të madhe për gjendjen në të cilën ndodhet ymeti dhe vetvetja si musliman. Në një ajet të mrekullueshëm Kuranor, Zoti i madhëruar na jep nje shëmbull kuptimplotë kur thotë se, nëse ju e hidhni vështrimin në qiell, ai do të kthehet tek ju i molisur (Kuran 67:4). Pra, nëse perpiqesh të hedhësh vështrimin në hapësira pa fund, ai do te kthehet tek ty, dhe në fakt, kjo është mënyra më e mire për të parë botën: të shihet më parë vetvetja. Nëse për një çast do të reshtim së menduari për atë çka është gjëndja e muslimanëve sot – që realisht është e vështirë deri në skain e të pa përballueshmes - dhe të përqëndrohemi në atë çka gjithsecili mund të kontribuojë me veten e tij për përmirësimin e bindjes së tij fetare, pra praktikës individuale, do të vinin në mënyrë të pa evitueshme në paralajmërimin e dhënë nga i madhi Zot se Allahu nuk e ndryshon gjëndjen e një populli përderisa ai te mos e ndrysjoje veten e tij. Pra, edhe një herë sekreti i suksesit të masave na paraqitet në varësi të vetë njeriut individualisht. Nëse duam që Islami të ketë vendin e lavdishëm që meriton si fe e përkryer e zbritur nga Allahu, atëherë mendoj se është obligim individual që çdo musliman duhet ta ndjej mbi vetvete të kontribuoj për të, por Allahu gjithsecilit i ka dhënë aftësi dhe mundësi lëvrimi të ndryshme të cilat individi ka përgjegjësi ti kanalizojë në atë çka është më e mira, dhe nëse e ndjen përgjegjësinë para Allahut, ta kanalizojë atë në shfrytëzimin për të mirën e fesë dhe për përmirësimin e gjëndjes së tij në veçanti e të muslimanëve në përgjithësi.

Fundja, kthimi i gjithsecilit është tek Allahu dhe tek Ai është llogaria përfundimtare dhe Allahu do ti paraqesë atë çka përgatitur për vetveten në Akhiret. Ndoshta nga kjo dallohen muslimanët nga sulmuesit e tyre, të parët jetojnë me afsh për shehadetin e tyre (dëshminë se nuk ka Zot tjeter që meriton të adhurohet përveç Allahut dhe se Muhamedi a.s është i derguari i Tij) ndërsa disa të tjerë fitojnë “bukën e gojës” kur me afsh sulmojnë Islamin, por ky mjerim i tyre, ah sa kafshatë e hidhur është.

Vajada

Islami, Perendimi dhe marredheniet burre-grua

Vajada Keçi (Manjani)

“Islami, Perendimi dhe marredheniet burre-grua”


Islami si fe e përkryer, nuk i ka lënë asnjë shteg rastësisë. Ai ka arritur t’i përshtasë natyrshmërisë së njeriut normat praktike të jetës fetare që nga lindja e deri në varr. Kjo gjithpërfshirje synon ta kanalizojë shumë-llojshmërinë e situatave jetësore në praktika ideale për vetë natyrën e njeriut. Për të përmbushur qëllimin sublim të jetesës në kete botë, Krijuesi çdo qënie e ka ndarë në dy gjini të ndryshme nga njëri-tjetri por që njëri-tjetrin e plotësojnë në mënyrë të përkryer. Burri dhe gruaja, janë krijesa të cilat nga vetë natyra kanë nevojë për njëri-tjetrin, kjo shërben edhe për të siguruar vazhdueshmërinë e qënies njerëzore mbi sipërfaqen e rruzullit tokësor por edhe për të gjetur prehje tek i njëjti lloj. Për këtë, Krijuesi, ka mbjellë në zemrat e tyre meshirë dhe dashuri për njëri-tjetrin duke i falur kështu një prespektivë lumturie për të ardhmen. Ky perceptim ideal forcohet dhe ruhet me fanatizëm në familjet tipike fetare duke bërë të mundur rritjen e një shoqërie të shëndoshë tradicionale dhe me baza të forta fetare. Marrëdhënie të tilla në një çift martesor, ndikojnë në mbarëvajtjen familjare dhe në edukimin e brezave të rinj me baza dhe rrënjë të shëndosha. Natyrisht, emërues i përbashkët në keto familje, vërehet të jetë Islami i cili nxit për konsolidimin e tyre, mbarëvajtjen dhe ruajtjen e marrëdhënieve familjare. Roli që ka gruaja dhe burri në Islam, është i ndryshëm nga njëri tjetri edhe për shkak të natyrës së tyre fiziologjike dhe fizike. Të drejtat e tyre janë të barabarta, edhe liritë e tyre gjithashtu, por diferencë kanë detyrimet që ato kanë ndaj njëri-tjetrit, familjes si dhe shoqërisë. Nuk mund të mohohet se për vetë natyren, mashkulli është i prirur të mbajë familjen duke i siguruar asaj të ardhurat jetike, ndërsa gruaja gjithashtu për nga vetë natyra ka prirjen e përkujdesjes së afërt të familjes duke i siguruar asaj dashurinë dhe mbikqyrjen që i nevojitet. Këto role të këshillueshme për t’u ndjekur paraqesin orientimin kryesor të këtyre dy gjnive, por nuk përjashtojne asesi konvertimin e tyre si dhe përshtatjen e nevojave të ndryshme familjare. Ky lloj fleksibiliteti paraqitet të jetë një nga mirësitë më të mëdha të Krijuesit ndaj njeriut dhe istitucionit të familjes. Kjo për shkak se gjate jetës dhe përpjekjes për të mbijetuar dhe lulëzuar ekonomikisht mund të lindi nevoja për përshtatje të roleve brënda në familje, duke u orientuar kështu në praktika më të gjëra të koordinimit të punës brënda saj. Natyrisht, që teprimet dhe dalja nga natyra e femrës ose e mashkullit nuk do ti shërbente rolit të tyre në kontributin për një shoqëri të shëndoshë por do ta dënonin atë në toleranca herë e më të mëdha gjer në shpërfytyrimin e natyres së tyre. Kjo do të sillte efekte anësore siç është ai i të mos kuptuarit të një kufiri ndarës të së “keqes” nga e “mira”. Një kufi egzistenca e të cilit domosdoshmërisht duhet të garantohet për vetë mbarëvajtjen e jetës në tokë. Karakteristikë e Islamit është se ai i ka të theksuara dhe të percaktuara mirë kufinjtë e tij të cilat janë të ruajtur me rigorozitet pavarësisht kalimit të viteve apo edhe ndryshimit të modave. Kjo i garanton një qëndresë të pa kontestueshme, dhe i fal praktikuesit të tij një stabilitet mbi të cilin mund të mbështetet pa frikë dhe plot siguri përgjat gjithë jetës.
Perëndimi po humbet familjen apo identitetin?
Dijetar dhe studiues të shumtë optimist, pohojnë se një nga dhuratat që Islami mund ti bëjë Perëndimit sot, është familja. Dikur në Perëndim, roli dhe koncepti i familjes mbahej dhe forcohej edhe për shkak të normave të forta fetare katolike apo hebree që mbizotëronin pa dyshim në të. Askush nuk mund të mohojë mirësitë që normat fetare i sjellin shoqërisë në përgjithësi dhe familjes në veçanti. Nëse ato praktikohen, dobitë janë të shumta dhe mbarëvajtja e shoqërive është e siguruar. Kjo për shkak se në fetë e “Njerëzve të Librit” (Ehlil Kitab) ka shenja të pa mohueshme të dashurise se Krijuesit ndaj njeriut. Por a është Perëndimi që ne njohim sot, ai i kohëve të lulëzimit të feve të Ehlil Kitabit? Kjo pyetje është mjaft komplekse për shkak se tablloja që ne shohim sot nuk i përngjan aspak asaj të një shoqërie e cila përcjell vlera Hyjnore. Lëvizjet e shfrenuara feministe kanë tentuar ta shkëpusin femrën nga roli i saj karakteristik në emër të barazisë gjinore dhe të drejtave të barabarta midis burrit dhe gruas. Një prespektivë mjaft e mirë po të ishin marrë parasysh diferencat fiziologjike dhe fizike midis mashkullit dhe femrës do të arrihej një rezultat i kënaqshëm, por fatkeqësisht, ajo që po arrihet është vetëm shpërfytyrimi i saj duke e shnderruar atë në një kopje të shëmtuar të burrit apo ne një figurë e cila blihet me pak. Me pretekstin e feminizmit po promovohet e drejta e gruas për të qënë burrë, nga ana tjetër me pretekstin e homoseksualizmit po promovohet e drejta e burrit për të qënë grua. Të rinjtë nga ana e tyre po lejohen të shkelin çfarëdo kufiri (seksual) që në moshën feminore ndërsa me pretekstin se “jemi akoma të rinj” mosha martesore po shtyhet sakaq, e kur martesa kurorëzohet, divorci është kthyer në një të ardhme të natyrshme të saj në emër të “eksperiencave”. Njerëzit në moshë të thyer po tentojnë të thyejnë çdo limit moshe me anë të standartizimit në mimikën e fytyrës që sjellin operacionet plastike (hunda e vogel dhe e hollë, lëkura e tërhequr dhe e hekurosur, buzët e ënjtura në formë gomardare etj.) Ndërsa gratë e reja, atyre u duhet të analizojnë çdo milimetër të trupit të tyre për ta mbajtur atë të ri dhe në formë. Modernizimi i pa frè, po e çon njeriun ne krijimin e një krijese të re e cila kërkon të sfidojë Zotin. Këtë sfidë njeriu e ka të humbur që në nisje…

Perëndimorët sot, nuk po ushqehen më me frymën e librave te tyre të shenjtë por me vrerin e thirrjeve antifetare. “Rrënjët Kristjane” të Evropës tashmë i shohim vetëm nëpër slogan të strumentalizuar të partive populiste atëherë kur u bëjnë thirrje partiake për përzënien e “Islamikëve” të ardhur nga arabistani. Për fatin e keq të Evropës dhe Vatikanit, Kishat po boshatisen herë e më shume duke mbushur rradhet e partive ksenofobe anti-fetare, e gjithë kjo, në dëm të vlerave të vetë njeriut dhe shoqërisë së shëndoshë që ai kërkon të krijojë. Jo vetëm kaq, por edhe laiciteti vetë tashmë në këto vënde është kthyer në një fe e cila nuk toleron konkurencën me fetë e tjera. Nën petkun e tolerancës ajo shëndërrohet në intolerante në mënyrë totale. Pa bërë asnjë lloj dallimi ndërmjet feve tradicionale të shoqërisë (Krishtërimin dhe Hebraizmin) apo edhe fesë islame e cila e gjen veten të jetë e importuar nga elementët e emigracionit. Një shoqëri në këto kushte nuk mund të rrijë pa pasur normat e saj morale, dhe në fakt norma e saj morale e preferuar dhe e kudo gjendur eshte ajo që quhet “inhibicion” pra, shfrenimi total dhe eksperimentimi i çfardolloj gjëje dhe situate. Ajo çka quhet modernizëm në ditët e sotme me fjalë të tjera mund të përkthehet si “jetë pa limite dhe pa frena”. Kjo ka bërë që në Perëndim, me kohë të shëndërrohen dhe marrëdhëniet burrë-grua si brënda dhe jashtë familjes. Në këtë prizëm, është e natyrshme që Islami, në një kontekst të tillë të konsiderohet si një fe e cila shtyn shoqërinë në ato vlera që sot mund të quhen konservatore. Kjo mund të jetë një prej arsyeve të konvertimeve në masë të perëndimorëve në fenë Islame, aty ku gjejnë vlera konkrete dhe të pa kontestueshme.
Nëse për nje kohë thë gjatë, Islami paraqitej të ishte një fe e cila në krahasim me Evropën e degraduar dhe të humbur mesjetare sillte dritë përparimi dhe revanshi kulturor me çdo të mirë të tij (duke filluar që nga liritë dhe të drejtat e gruas në Islam…) sot ai ka për detyrë ta ruaj Evropën dhe Perëndimin nga degradimi dhe shthurja pa kufinj e cila po e kalb nga brënda. Muslimanët i bëjnë rezistencë me vetet e tyre shthurjeve dhe shëndërrimit që njeriu po i bën vetes ne një krijesë tjeter. Një shëmbull për këtë është vajza me shami, e cila gjendet në pararojë të kësaj mbijetese për shkak të vetë veshjes së saj. Sfidon herë me guxim e herë pa vetëdije realitetin që e rrethon duke simbolizuar një thirrje të heshtur për kthim në moral. Guximi i fortë i cili buron nga bindja fetare e shtyn atë t’i rrezistojë edhe padrejtësisë më të madhe që asaj i bëhet: Të thuash se femrën muslimane e detyron babai ose bashkëshorti të mbulohet, është një prej nënvleftësimeve dhe ofendimeve më të mëdha që mund t’i bëhen inteligjencës femërore dhe llogjikës së saj! Ajo ka aq guxim sa të mari një vendim, e bindur në vetvete për atë çka bën, ti qëndroj asaj si dhe ta mbroj atë deri në fund. A nuk është kjo forcë sublime e një femre?!


Rev. Familja
Tetor 2010

Vetrinizimi Social

Vajada Keçi Manjani

Vitrinizimi social - shfrytezim i figurës tënde?

Botën e bëjnë njerëzit, kohët ndryshojnë dhe karakteristikat e saj pësojnë evolucion dhe ndryshime thelbësore si pasojë e progresit apo regresit. Zhvillimet ekonomike, janë ato që përcaktojnë mirëqenien fizike të shoqërive, si e tillë në shumë mënyra ndikojnë në marrëdhëniet dhe karakteristikat cilësore të saj. Një shembull për këtë, është shoqëria perëndimore e cila në thelb të zhvillimit të saj ekonomik ka konsumin e produkteve dhe vlerësimin me çmim monetar të çdo elementi të mundshëm. Si e tillë është cilësuar si një shoqëri prodhimi, ajo vetëm prodhon produkte dhe bën gjithçka për t’i këmbyer ato. Shfrytëzon çdo element të mundshëm për arritjen e këtij qëllimi, dhe elementi më i frytshëm është “reklama”. Reklama, bën që produktet të vendosen në vitrinë në mënyrë që të jenë sa më tërheqës për blerësin duke i zbukuruar në mënyrën më të mirë gati-gati dhe ideale. Qëllimi kryesor i saj është pa dyshim ngjallja e endjes dhe dëshirës së madhe për konsumimin e tyre. Për këtë ajo llustrohet, ndriçohet dhe zbukurohet duke i paraqitur ato si produkte përrallore.
Elementet e ekonomisë nuk duken vetëm në vlerën monetare që ato prodhojnë, por edhe në mënyrën e jetesës që ato nxisin. Shoqëritë perëndimore shquhen jo më për shtyrjen që ato nxisin drejt “konsumimit” por ato kanë arritur gjer aty sa të prodhojnë “konsumizëm”, pra ta infektojë njeriun me sëmundjen e blerjes dhe vetëm blerjes së mallrave si qëllim i vetëm i jetës së tij. Paramendoni thënien e famshme që trumbetohet në perëndim dhe është kthyer tashmë si një rregull i përgjithshëm: “Kur je i mërzitur të bësh shopping të bën mirë e të ngre moralin”, pra të shpenzosh para kthehet në terapi kuruese. Nuk është hera e parë që marketingu ndërhyn në mënyrën e të menduarit të masave, mjafton të shohësh shoqërinë e sotme perëndimore nga ky këndvështrim. Ajo karakterizohet nga ”Arti i shikimit”, nga vënia në vitrinë e gjithçkaje me qëllim që të pëlqehet, të tërheqë apo edhe të dallohet nga të tjerët. Kjo shtrihet jo vetëm në produktet e konsumit, por edhe tek vetë njerëzit me figurën e tyre të jashtme apo të brendshme. Dëshira për t’u dukur mund të mos jetë e qëllimshme tek njeriu por vetë kushtet shoqërore në të cilën ndodhemi e nxisin atë për të “pozuar” para një publiku që nuk e njeh e që nuk e njohin, qoftë edhe në gjestet më minimale të përditshme. Ky fenomen sipas Vanni Codeluppi merr emrin “vitrinizim i shoqërisë.” Sipas tij, kjo tashmë është shndërruar në një fenomen social i cili ka hyrë gjer në damarët dhe venat e shoqërive perëndimore aq sa të jetë fenomeni më përfaqësues i kohës sonë: transparenca, zbulimi i gjithçkaje, shpalosja e sekreteve dhe i të fshehtave trupore duke e bërë këtë sikur të ishte një fenomen natyral dhe i pa evitueshem. Kjo shpreh një formë ideologjie absolute, e cila bën që të vendoset vetja në “vitrinë” përballë shikimit të tjetrit në mënyrë sa më idale dhe tërheqëse. Për këtë shkak, shumë studiues e sociologë, e kanë quajtur kulturën perëndimore si: “Civilizimi i imazheve”. Është mjaft e dukshme se forma më e fuqishme e komunikimit në ditët e sotme është pa dyshim paraqitja si mjeti më efektiv për të mbajtur një lidhje të fortë me realitetin dhe ky element paraqitet në formën e tij më të fuqishme në shoqëritë perëndimore: “Vlerat tona, mendimet dhe opinionet që përmbajmë e gjer tek besimet fetare ose jo, janë formësuar në mendjen tonë herë e më shumë në bazë të mënyrës se si kultura vizive (pamja) na shfaqet në jetën e përditshme. [Struken dhe Cartwight, 2001]
Këtij fenomeni, nuk i ka shpëtuar as trupi i njeriut. Është e pa evitueshme në ditët e sotme perceptimi i trupit si një mjet mjaft i rëndësishëm komunikimi, nëpërmjet të cilit individët mund të shfaqin identitetet e tyre sociale. Në veçanti vitrina është një stimul për shikimin i cili nxit pikërisht pasionin e “shikimit” për trupin njerëzor. Në kohët moderne jemi nën vëzhgim. Thjesht duke u paraqitur në publik e vendos veten nën shikimin e tjetrit duke u vëzhguar në detaje nën analizën e jashtme që i huaji i bën paraqitjes sonë. Ky fenomen është i pashmangshëm për sa kohë që jetojmë në një shoqëri e cila monedhën e parë të këmbimit ka paraqitjen e jashtme. Çdo marrëdhënie në shoqëritë perëndimore vërvitet nga “institucioni” i paraqitjes së jashtme. Sipas Michel Foucault “Demokratizimi” i bukurisë ia ka mundësuar të gjithëve që të bëhen të bukur, por kjo në të njëjtën kohë i ka detyruar ata të kujdesen në mënyrë konstante që kjo bukuri trupore të mos u venitet. I ka obliguar ato që vazhdimisht të përdorin mënyra dhe teknika që kjo bukuri të zgjasë sa më shumë të jetë e mundur duke e kthyer trupin në një mjet i cili duhet të sistemohet herë pas here për t’u mbajtur në formë dhe sa më i bukur që të jetë e mundur. Në këtë mënyrë moda shndërrohet në një makinë e cila prodhon njerëz që ndjekin çdo tendencë të saj. Me anë të publicitetit këta njerëz shndërrohen në një treg mjaft të frytshëm për “industrinë e vetvetes” siç e quan Foucart të cilët janë të gatshëm të shpenzojnë gjithmonë e më shumë për të thithur të rejat e modës së fundit. Këtë element ekonomik e ka trajtuar në mënyrë sociologjike edhe Zigmund Bouman duke analizuar efektet e teorive të marketingut modern mbi individin që është në ankth nga tendenca e paraqitjes së jashtme. Është e pamundur të lëmë pa përmendur një nga elementet më tragjike që shfrytëzimi ekonomik i figurës së njeriut ka sjellur në psikologjinë e tij. Një nga problemet që ka sjellë përqendrimi i tepruar në pamjen e jashtme është ajo që quhet “Sindroma e dismorfizmit trupor” (Body Dysmorphic Disorder) që do të thotë të fiksuarit në mënyrë të ngulët në një element të trupit të cilin e quan si një defekt gjer në urrejtje të tij (për shembull një hundë e madhe apo një dekolte e vogël). Në këtë mënyrë, pasuria e shpirtit njerëzor kalon në plan të dytë duke e minimizuar personalitetin njerëzor vetëm në disa detaje anatomike. Këtu qëndron dhe nyja thelbësore, tek fakti se paraqitja në mënyrë konstante e modeleve perfekte nëpër vitrinat e mediave vizive ose jo, bën që individet të vënë në plan të parë në mëndje defektet e tyre në krahasim me atë që u paraqitet si perfekte në mënyrë kaq të vazhdueshme përgjatë jetës së tij shoqërore. “Ky uniformizim kolektiv i paraqitjes së jashtme është derivat i përpjekjes konstante për të përmirësuar atë dhe për ta përshtatur në mënyrë të pavetëdijshme me modelet e suksesit dhe të bukurisë që u imponohen shoqërisë me anë të mediave dhe publicitetit.” [Franco La Cecla, v.b 2002, Itali, f. 174]
Në fakt, është për t’u shënuar fakti se vitrinizimi që individi i bën vetes paraqitet si një lloj arratisje nga realiteti i jetës së përditshme. Vitrina në vetvete është një hapësirë “ëndërre” e cila edhe pse artificiale, të tërheq thellësisht dhe të fton të hysh në brendësi të saj duke iu paraqitur shikuesit si diçka perfekte, ideale dhe pa probleme. Mendo vetëm faktin e rrobave që vishen për jashtë shtëpisë dhe atyre që vishen brenda saj. Kur përgatiteni për të dalë, i largoheni realitetit të jetës së përditshme natyrale, për të marrë një qëndrim tjetër duke e vendosur veten në një “pozë publike”. Ky model përthithet vazhdimisht nga shoqëritë perëndimore dhe në një dozë akoma më të thellë edhe nga ambientet tona. Vitrinizimi, duket se është kthyer tashmë në një fenomen social mjaft të vështirë për t’u çrrënjosur. Natyrisht që dhe veshja e individit paraqitet si një element të cilin ai mund ta shfrytëzojë për t’ia “shtuar vlerën vetes” dhe për të theksuar identitetin e tij shoqëror. Codelupi e ka cilësuar këtë si “Reklama e vetvetes”, pra reklama që njeriu i bën trupit të tij. Çdo element që e përbën jetën e përditshme si atë zyrtare ose jo, vërtitet nën uniformizimin e veshjes dhe qëndrimeve të caktuara në raste të caktuara. Le të mendohet rreth kodeve të veshjes që janë formuar në rastet e takimeve zyrtare për burrat siç është përdorimi i kravatës dhe kostumit apo dhe paraqitja në darkat zyrtare me fustane mbrëmjesh. Le të kujtohet perceptimi kolektiv që është formuar për sa i përket veshjes së kostumit të banjos medoemos në mënyrë që të dilet në plazh me të brendshme dhe një refuzim gjer në absurditet i shoqërisë së përgjithshme kur dikush tenton t’i thyejë këto rregulla duke u larë në plazh me rroba (siç është rasti i Burkini-t të muslimaneve turke). Raste të tilla priten si një krim i patolerueshëm kundrejt kostumit dhe veshjeve që tashmë janë popullore dhe të përhapura masivisht përkundër lirisë së shfrytëzimit të një resursi publik (detit) nga të gjithë brenda rregullave të etikës njerëzore.
Për fat të keq, në vendin tonë, procesi i zhvillimit dhe përhapjes së mediave ka krijuar një lloj hutije dhe mos dallimi nga ana e popullatës së asaj çka është reale dhe asaj çka është imagjinare dhe shpikje. Kjo i detyrohet jo vetëm faktit që për gati gjysmë shekulli vendi ynë ka qenë i izoluar nga zhvillimet shoqërore të kulturave fqinje por i detyrohet edhe kopjimit dhe instrumentalizimit të tyre masiv duke i përçuar shoqërisë sonë çdo lloj zhvillimi të jashtëm si kulturë dhe përparim pa iu detyruar asnjë lloj filtri inteligjent për ta përshtatur realitetin e jashtëm me kapacitetin dhe ritmin e brendshëm të zhvillimit sociologjik. Ka munguar në rastin tonë një institucion monitorimi i ndjeshmërisë së popullit ndaj elementeve të cilat ia kanë përçuar dhe shitur si zhvillim dhe përparim nga mediat formuese të opinionit publik. Këtu nuk bëhet fjalë për organe censure por për elemente që kanë nën vëzhgim injektimin e “ilaçeve” të këtij moderniteti që na janë servirur si zgjidhje për të arritur fqinjët tanë perëndimorë në zhvillimin e tyre. Sipas Paul Virilio në fakt, ngjarjet reale apo edhe ato të shpikura janë zmadhuar dhe amplifikuar aq shumë nga ana e mediave dhe mbi të gjitha e televizionit sa që kanë krijuar një pjesëmarrje kolektive në ngjarje dhe ndodhi aq sa të mos bëhet fjalë tashmë për “opinionin publik” por të një “emocioni publik” ku çdokujt i krijohet jo vetëm i njëjti mendim për një ndodhi por edhe e njëjta ndjenjë kolektive për të.
Nuk është e vështirë të vërehet se ky proces “perëndimizimi” dhe “modernizimi” është kaq i fuqishëm, saqë dhe kultura që nuk janë perëndimore po tentojnë gjithmonë e më shumë të infektohen nga kjo lloj paraqitje duke humbur ndjenjën e të fshehtës dhe misterit që ato gjithmonë kanë ngjallur tek perëndimorët. Ndryshe është perceptimi që Islami ushqen tek individi, duke filluar që nga mbulimi i mashkullit dhe i femrës si dhe ruajtja me rigorozitet e sferës private të jetës familjare. Në fakt Islami, nuk e pozicionon veten as në skajin e përqendrimit total vetëm në aspektin fizik dhe as nuk përqendrohet totalisht në aspektin shpirtëror, por e vendos veten në një sferë të mesme e cila tenton t’i largohet çdo lloj teprimi në ekstrem të sjelljes njerëzore. Paraqitja e jashtme, duhet të jetë në funksion të harmonisë shpirtërore dhe anasjelltas në mënyrë që të kultivohet një njeri i shëndoshë larg manive të individit dhe manipulimeve që atij për interesa të ndryshme tentohet t’i bëhet. Kodi i etikës islame, përmban në brendësi të tij elemente që e mbrojnë njeriun nga përdorimet që mund t’i bëhet figures se tij, si nga moda e shfrenuar ashtu edhe nga manitë e konsumizmit. Islami e balancon njeriun në nevojat e tij duke e ndihmuar të zhvillojë një jetë harmonike dhe në paqe.

Rev. Familja
(shtator, 2010)

Vajada Keçi (Manjani)
"Kur vlera humbet vlerë''
Numërohet se në çdo fe monoteiste, aktet e adhurimit përmbajnë në vetvete kuptim jo vetëm fizik por sidomos shpirteror. Veçanërisht në fenë islame, qëllimi në vetvete (nijeti) konsiderohet si një element thelbësor në vazhdimësinë e kontaktit të drejtëpërdrejtë midis krijeses dhe Krijuesit. “Objekti” i vetë i këtij qëllimi universal është përkufizuar në mënyrë madhështore brënda kufirit të Teuhidit (Njëshmërisë së Krijuesit). Jo më kot, në hierarkinë e përcaktimit të shtyllave të Islamit (që janë pesë) Teuhidi qëndron në bazë të praktikës fetare, duke formësuar kështu themelet e qëndrueshme të saj, si një burim i cili gjallëron dhe i jep jetë strukturës mbajtëse të Islamit. Të njohurit dhe të pranuarit e Njëshmërise së Krijuesit shndërrohet në një domosdoshmëri pa të cilën çdo praktikë fetare islame do të humbiste vlerën si vepër dhe do të asgjesohej në peshojen e veprave fetare tek vetë Krijuesi. Kështu, ato vepra të kualifikuara si tërësisht mekanike marrin jete dhe kuptim fetar, në momentin që kryhen në përputhje me vetëdijësimin e praktikimit të një riti adhurimi dhe madhërimi. Gjeste të vogla mund të marrin valencë kuptimore sublime nëse shoqërohen nga një “nijet” (qëllim) adhurimi, përkitazi më këtë, edhe veprat e mëdha (siç është rasti me namazin, agjërimin, zekatin dhe haxhin) mund të humbin tërësisht vlerë nëse privohen nga ky element thelbësor.


E vrojtur në këtë prizëm, praktikimi fetar, konceptohet si nje nga ndërmarrjet më serjoze dhe personale në jetën e një individi. Veçanërisht, ritet dhe praktikat fetare të Islamit gjënden të lidhura ngushtë me njëra tjetrën si nga aspekti praktik po ashtu edhe nga ai kuptimor: “çdo gjest i bërë duhet t’i dedikohet qëllimisht vetëm Allahut”. Ky element thelbësor, ka aftesinë ta shtrijë kuptimin e tij gjer në skajet e veprimtarisë njerëzore. Jo më kot Islami trajtohet si një sistem i mirëfilltë jetese dhe jo vetëm si një fe me rituale të caktuara shkëputur nga rrjedha e jetës së rëndomte e individit. Rituale të cilat nuk mund të dalin nga korrnizat fetare për vetë faktin se do ta humbisnin vlerën e tyre si të tilla. Shtrohet pyetja: çfare vlere do të kishin këto rituale po ta humbisnin vetë esencën që i përbën? Përgjigja në Islam vjen natyrshëm po të vërejmë se praktikimi i pjesshëm i çdo rituali fetar duke e privuar atë nga qellimi i përqëndruar në Teuhid do ta gjymtonte vlerën që kjo praktike përçon në vetë jetën e individit. Në fakt, ky koncept është përshkruar më së miri nga PARVEZ MANZOOR ne esenë e tij “Struktira konceptuale Islame” (publikuar i perkthyer ne gjuhen shqipe nga siti i internetit vizioni-islam.com) kur shprehet se: “Çdo diskutim i etikës në Islam, duhet që patjetër të rrjedhë nga teuhidi, duke qenë se ai është pjesë thelbësore e besimit islam. Në Islam, etika është e pandashme nga feja dhe ndërtohet tërësisht mbi të. Islami është, mbi gjithçka, pohim i sigurisë së teuhidit; njëshmërisë së Zotit. Si rrjedhim, teuhidi është parimi metafizik dhe teologjik par excellence, që i jep fesë Islame profilin unik dhe morfologjinë e saj të veçantë. Parimi i njëshmërisë, vlera mbështetëse kryesore e besimit të Teuhidit, është interpretuar në Islam si një aksiomë teleologjike: Zoti, i cili e ka krijuar universin, është gjithashtu synimi i tij përfundimtar. Në fakt synimi përfundimtar është një për gjithë universin, duke përfshirë të gjitha qeniet dhe krijesat. Ky synim është Zoti.” Për këtë arsye, praktikat fetare të privuara nga besimi në Zot janë shterpë dhe të pa vlefshme.

Forma apo qëllimi?


Siç thamë edhe më lart, rituale të caktuara marin valencë fetare kur theksohet vetëdijësimi tek individi se gjesti që po bën nuk i dedikohet askujt tjetër përveç Krijuesit të tij. Paçka se esenca mistike dhe fetare e agjerimit të Ramazanit vazhdon të përcillet përtej ambjenteve rigorozisht fetare të ndërtuara nga besimtarët praktikant, gjithsesi ndihet nevoja e trasmetimit dhe thellimit të ndjenjës kolektive të shenjtërise së këtij muaji përtej traditës popullore. Kjo shenjtëri tregohet duke e përcjellur ushtrimin e saj në të gjitha sferat dhe aspektet që e rrethojnë. Do të ishte e udhes të transmetonim shëmbuj për ta ilustruar rëndësinë thelbësore që zotëron qëllimi në vetë pranueshmërinë e veprës së praktikës fetare. Por mund të mjaftohemi në këtë shkrim në shqyrtimin e këtij elementi për sa i përket një prej shtyllave bazë të fesë islame, pra agjërimi i muajit të Ramazanit.
Ndodh që për shkak të mos informimit mbi rregullat e brëndshme të agjëritmit (sinqeriteti dhe nijeti) apo edhe neglizhimit dhe mos dhënies përparësi atyre, ata të cilët dëshirojnë ta praktikojnë atë duke shoqëruar muslimanët gjat muajit të Ramazanit, rrezikojnë të krijojnë huti në vetë kuptimin esencial të tij. Kjo për shkak se si e tillë konsiderohet si një vepër e cila ka valencë të fuqishme shpirterore dhe praktike, dhe kjo bën që të konsiderohet domosdoshmerisht si shenjë e bindjes ndaj Allahut (xh.sh). Siç shprehet dhe Krijuesi i gjithësisë në Kur’anin Fisnik , se tek Ai nuk arrin vepra materjale dhe fizike por arrin bindja e besimtarit ndaj urdherave të Tij [“Tek Allahu nuk arrin as mishi as gjaku i tyre,por te Ai arrin bindja (devotshmeria) e juaj…” (El-Haxh:37)]. Në këtë kontekst, duhet të kihet parasysh mirë se agjërimi pa një qëllim të kanalizuar nëpërmjet bindjes ndaj Allahut, e kthen veprën e largimit nga ushqimi në thjesht uri dhe etje. Pra, duke minimizuar dhe zhvlerësuar kështu një nga elementët më sulblim dhe kuptimplotë të fesë Islame.
Është e natyrshme që një praktike kaq e përhapur dhe e kapilarizuar në popullin tonë për shkak të traditave të lashta fetare, të përcillet gjërësisht në popullsinë e cila ende nuk e ka harruar dhe asgjësuar vetëdijësimin e saj fetar. Madje kjo vërehet edhe tek rezonanca e mënyres se si muslimanët e jetojnë atë në potencialitet të plotë, e kthen agjërimin në një nga eventet populore më të përhapur dhe më domethënës në kombin tonë.

Muslimanët praktikant, mbeten percuesit më të denjë te kesaj praktike, të cilet e kane kuptuar teresisht rendesine e saj. Qëllimi kryesor i këtyre të fundit, natyrisht që mbetet të jetë ai i përçimit të vlerave të sakta dhe origjinale të vetë agjërimit në ambjentin që i rrethon duke kontribuar në vetëdijësimin e tyre për këtë përgjegjësi. Paçka se esenca mistike dhe fetare e agjerimit të Ramazanit vazhdon të përcillet përtej ambjenteve rigorozisht fetare të ndërtuara nga besimtarët praktikant, prap ndihet nevoja e trasmetimit dhe thellimit të ndjenjës kolektive të shenjtërise së këtij muaji përtej traditës qytetare dhe mundësisë së venitjes së saj.
Egzistojnë familje muslimane në të cilat Islami shfaqet si një traditë e zbehtë dhe ku rëndësia e gjërave është zhvendosur ose spostuar në një sferë më tepër praktiko-tradicionale se sa praktiko-fetare. Të gjithë së bashku, duhet të kontribuojmë në rigjallërimin e këtyre traditave familjare duke ja kthyer dhe një herë kuptimin e vërtetë të esencës spirituale të tyre. Kjo sjell përkthimin në mënyrën më të mirë të nevojës që ka populli jonë për besim dhe vlera fetare.



Shpesh herë ndeshemi në individ tek të cilët agjërimi është shëndërruar në një praktikë e cila ka përjashtuar totalisht valencën fetare prej vetes. Raste të tilla mund të përmëndim ata të cilet e kanë zhvlerësuar agjerimin e ramazanit duke e kthyer thjesht në një rast të volitshëm për të nisur dieta rigoroze dhe afatgjate (?!?!), apo të tjerë të cilët për arsye jo fetare dëshirojnë të konformohen me grupet e besimtarëve (agjërimi pa qëllim adhurimi, apo për t’u dukur). Për sa i përket këtyre rasteve vlen ajo çka tham më lart. Kjo do te ndihmonte në zbehejen e perceptimi publik se të agjëruarit ndihmon në mbarëvajtjen e dietave apo në humbjen e peshës trupore. Në këtë kontekst vlen të përmëndet se vetë nutricionistët nuk e klasifikojnë agjërimin si dietë, por si regjim ushqimor i mirëfilltë i cili veçori karakteristike të tij ka ngrënien në orare të caktuara dhe domosdoshmerisht të rrespektuara në mënyrë rigorozisht konstante. Për më tepër, nuk raportohet prej tyre ndonje rënie e konsiderueshme në peshë të praktikuesve të agjërimit. Arsyja në dukje është e thjeshtë: kjo praktikë nuk karakterizohet nga mosngrënia totale, por nga spostimi i ngrënies dhe pirjes në orare të caktuara. Ky lloj rigoroziteti dhe disipline ndihmon në metabolizmin e trupit të njeriut duke i imponuar një regjim ndryshe nga ai monoton si dhe duke e regjur individin me një rigorozitet në ndarjen e kohës për nevojat e tij fizike. Prandaj, praktika e të agjeruarit për qëllime rënie peshe, nuk ka baza të justifikueshme për aq kohe sa kjo nuk e kryen këtë funksion përkunder opinionit që mund të jetë krijuar në perceptimin publik. Në aspektin fetar, agjërimi për arsye dietologjike apo pa arsye fare, përshtatet më së miri me fjalët profetike të Muhamedit a.s i cili me të drejtë e përshkruan këtë gjëndje si e tillë që ofron thjesht “uri dhe etje” . Për më tepër nutricionistët, nga ana e tyre, janë të bindur se të larguarit vullnetar nga ushqimi në mënyre totale dhe pa ndërprerje paraqet një rrezik të dukshëm për shëndetin dhe vetë jetën e njeriut, ndërsa për sa i përket largimit të pjesshem (siç eshte rasti i muajit te ramazanit) është më se i këshillueshëm dhe i rekomandueshëm për përmirësimin në patologji të ndryshme. E theksoj minimalisht këtë fakt, për shkak se mendoj se agjërimi i Ramazanit ka më shumë për të ofruar se sa thjështë një regjim ushqimor të shëndetshëm dhe të ekuilibruar. Ashtu si urdhëresat e tjera fetare, dhe agjërimi i Ramazanit ka filozofinë e tij, pra arritja e disa objektivave të caktuara shpirtërore dhe sociale. Çkuptim do të kishte të thuash se agjërimi të bën mirë fizikisht ndërkohë që anashkalojmë objektivin thelbësor të tij: arritjen e kënaqësisë së Allahut! Ne si komunitet, mendoj se duhet të nisim një fushatë sensibilizimi të shoqërisë sonë në fokusimin e saj tek vlerat primare të praktikave tona fetare, duke u larguar kështu nga gjetja e vazhdueshme e justifikimeve se kjo apo ajo praktikë fetare ka këtë apo atë dobi duke anashkaluar thelbin e duke vënë në plan të parë pasojat. Në këtë rast, edhe praktikimi i tyre do të ishte më i vetëdijshëm dhe i pastër, e pas kësaj le të mirëpresim me kënaqësi dobitë e tyre duke qënë se Zoti jonë është shpërblyesi më i mirë për to.

Rev. Familja
Shtator 2010

Vajada KEÇI (MANJANI)
Brescia, Itali

VELLOJA ISLAME DHE PRESIONET E JASHTME

Asmae Dachan: “Kam mbuluar kokën, por jo dhe mendjen”.

Opinioni publik apo edhe privat që kanë perëndimorët sot e kësaj dite për sa i përket vellos islame është shumë kontradiktor, dhe lidhet ngushtë me mospranimin e identiteteve të shumta që përbëjnë qenien komplekse të njeriut. Edhe pse jetoj në Itali me vello islame mbi krye, jam e bindur se qëndrimi i italianëve mbi këtë element është pothuajse i njëjtë me atë të francezëve, spanjollëve, holandezëve e kështu me radhë. Kjo për dy arsye konkrete: E para ka të bëjë me llojin e politikës që po përfshin Kontinentin e Vjetër i karakterizuar nga dalja në skenë e partive të djathta ksenofobe të cilat si politikë kryesore të tyre kanë ushqimin dhe më pas instrumentalizimin e ndjenjës së frikës kolektive. Ato në qendër të programeve të tyre elektorale mbartin çrrënjosjen e emigracionit duke u përqendruar kryesisht në disa simbole që ata i quajnë “të huaj” në botëkuptimin europian. Njëri prej këtyre simboleve është pikërisht velloja islame. E tillë u mor në “shënjestër” si element më i dukshëm i fenomenit të emigracionit, si dhe më i lehtë për t’u etiketuar dhe “luftuar”. Ndërsa arsyeja e dytë, mbetet të jetë përdorimi masiv, pra instrumentalizimi i kësaj ”frike nga e huaja”, prej mediave vizive dhe të shkruara si për arsye të aleancës me politikën në problematika sociale të shpikura prej saj, ashtu edhe për kërkimin e vazhdueshëm të tyre të rritjes së shikueshmërisë, pra “audiencës”.
Vë në dukje një element mjaft të rëndësishëm që mendoj se duhet theksuar: Velloja islame, në vendet perëndimore, paraqitet si një element i cili është shfaqur masivisht përkitazi me fenomenin e emigracionit të familjeve muslimane në vendet e industrializuara europiane. Paçka se Europa krenohet me rrënjët e saj kristiane dhe ka në gjirin e saj femra me vello katolike, gjithsesi velloja islame është klasifikuar botërisht në mendjen e tyre si një element i ri dhe i huaj për këtë kontinent. Mediat në Itali, në mënyrë të vazhdueshme ndikojnë në mbajtjen gjallë të perceptimit negativ të masave mbi këtë fenomen duke ushqyer gjithmonë e më shumë kronika të fryra të pikturuara të realiteteve të rëndomta për të përfituar bujën mediatike të karakterizuar nga shikueshmëria tej mase e lartë e programeve televizive të cilat krijojnë në brendësi të tyre, një përballje të dhunshme të të dyja kulturave (asaj islame dhe asaj katolike). Kjo i jep publikut një perceptim relativ sikur inskenimi i konflikteve të shpikura mediatikisht përbën realitetin që e rrethon. Me këtë abuzim të fuqisë së saj, media vizive arrin të përhapë botërisht efektet që ajo dëshiron, jo vetëm duke manipuluar “opinionin publik” por duke e shndërruar atë në një “emocion publik”, siç pohon Paul Virillio, emocion ky i cili përhapet në vende të ndryshme te botes njëkohësisht.
Në këto shoqëri, elementi i medias tenton të krijojë dhe të ushqejë një imagjinatë kolektive të caktuar për figurën e femrës me vello islame. Ato e krijojnë këtë perceptim duke u bazuar kryesisht në stereotipe të shumta të përhapura në popullsi. Në imagjinatën kolektive femra me shami paraqitet si e “robëruar nga familja, e detyruar që në vegjëli të martohet me mesoburra në moshë shumë herë më të madhe se e saj, të zgjedhur dhe imponuar me dhunë nga “i ati padron” i cili i dhunon fizikisht dhe psikologjikisht brenda mureve të shtëpisë çdo femër që gjendet në brendësi të saj. Për të mbuluar shenjat e kësaj dhune të ushtruar mbi femrat ato i detyrojnë të mbulojnë çdo centimetër të trupit të tyre me tesha të gjera dhe të trasha...“ Kjo imagjinatë kolektive dhe shumë të tjera të ngjashme të përhapura masivisht, shkon edhe më tej aq sa të pohojë se “femra muslimane perceptohet (ose tentohet të paraqitet prej tyre) si një femër e gjorë e cila duhet shpëtuar nga zgjedha e padronit të saj mashkull brenda familjes. Ata (pra perëndimoret) duhet ta lirojnë medoemos nga kjo zgjedhë fatkeqe. Si simbol i këtij lirimi donkishotesk nga ana e tyre merret zhveshja e femrës muslimane nga “shamia-burg” që e detyruar dhe e imponuar nga prepotenca mashkullore e mban veshur si simbol të robërisë dhe nënshtrimit të saj ndaj burrit”. Fatkeqësisht ky makinacion mediatik merret si i mirëqenë nga pjesa më e madhe e popullsisë e cila bindet lehtë prej “vërtetësisë” skenike e pohuar nga fakte të marra nga ndonjë tribù afrikane apo aziatike prej dorës së ndonjë krimineli mashkull, duke harruar se fatkeqësisht çdo shoqëri ka thyesit e ligjeve të saj, e një mijë e një të liga kanë pushtuar botën jo për faj të fesë por të mungesës së saj. Natyrisht që kjo imagjinatë kolektive është e ushqyer dendur nga promotorë socialë të lëvizur drejtpërsëdrejti nga dy elementët e lartpërmendur, pra media dhe politika. Kështu, libra si “Murata Viva”; “Gjuetari i balonave” apo dhe mjaft të tjerë të shkruar nga individë nga vende me kriza të thella sociale për shkak të luftrave që përjetojnë, si Iraku apo Afganistani, e gjejnë veten të promovuar në masë të gjerë nga organet propaganduese si një liri shtypi e mohuar në vendet e tyre dhe e gjetur në perëndim. Si një realitet që duhet ndryshuar nga “shpëtimtari” i ndodhur në perëndim, ndoshta kjo është dhe mënyra që perëndimi dëshiron ta shohë vetveten. Në këto libra, hyjnizohet kultura perëndimore dhe demonizohet ajo orientale me shembujt më negativë të paraqitjes së këtyre problemeve sociale të cilat janë më tepër pasojë e traditave endemike sesa të një praktikimi të saktë të Islamit. Duke anashkaluar faktin se sikur Islami të praktikohej në formën e duhur, këto probleme nuk do të kishin ekzistuar kurrsesi. Fatkeqësisht kjo lloj literature e instrumentalizuar dhe e programuar për të krijuar skandal dhe çorientim, ka gjasa të ndikojë dhe te devijoje botkuptimin e asaj mase të popullsisë e cila tenton me kuriozitet që të mësojë diçka më shumë mbi këto femra. Vendosen në një rrafsh të njëjtë vlerësimi, të gjitha femrat e mbuluara, si ato që jetojnë në një kontekst lirie dhe demokracie ashtu dhe ato që jetojnë të detyruara nën kontekste ekstreme diktatoriale apo edhe destabiliteti social për shkaqe madhore lufte dhe krizash, shiten sikur të ishin probleme edhe në ato vende ku lulëzon liria e veprimit dhe e praktikimit të shëndoshë të parimeve fetare. Këta faktorë instrumentalizohen dhe përçohen në shoqëri si probleme universale, të cilat gjenden kudo që gjendet një femër me vello islame. Shembull konkret për një fenomen të tillë është pikërisht Shqipëria. Perceptimi i lartpërmendur, është importuar edhe në vendin tonë edhe pse problemet e emigracionit të shtetasve nga vendet arabe nuk përbëjnë peshë sociale të konsiderueshme (siç mund të jetë fjala bie në Itali, Francë apo Gjermani) por kryesisht femrat me shami janë vendase dhe jo emigrante të ardhura nga vendet arabe apo gjetkë. Nga rrethe të caktuara interesi në Shqipëri ato tentohen që të paraqiten si femra të dhunuara dhe të detyruara nga familja. Ky është shembulli i radhës i interpretimit të një teorie të importuar nga vendet perëndimore e marrë shabllon nga shqiptarët pa i bërë aspak një filtrim në bazë të situatës dhe problematikave sociale në Shqipëri. Ajo nuk përputhet me problematikën reale të mbulimit islam tek femrat shqiptare, duke qenë se përqindja më e madhe e tyre e kanë bërë këtë gjest duke qenë plotësisht të kundërshtuar nga familja, madje dhe nën dhunim apo presioneve të tyre ndaj saj, me qëllim që të privohet nga liria e veshjes sipas rregullave fetare.
Për sa i përket politikës, ajo është një mjet i fuqishëm opinionbërës në vendin ku ndodhem duke qenë se mediat kryesore janë në pronësi të eksponentëve të lartë politikë (grupi Mediaset është në pronësi të kryeministrit Silvio Berlusconi i cili ka një aleancë qeveritare thelbësore me partinë ksenofobe “Lega Nord” ndërsa RAI është një rrjet televiziv shtetëror, pra i kontrolluar nga organet qeveritare) të cilët i japin rezonancë të konsiderueshme propozimeve ksenofobe dhe kryesisht anti-islame. Duke qenë se pikërisht këtu në Itali nuk kanë ekzistuar elemente islame kaq të përhapur dhe të kapilarizuar në jetën e përditshme të çdo italiani sa për të formuar një opinion autonom dhe të pa ndikuar nga çka thamë më lart. Në këtë mënyrë dhe velloja islame e cila nuk mbahet vetëm nga emigrante të ardhura nga vendet islame por edhe nga italiane të konvertuara e të kthyera në muslimane, tentojnë ta përçojnë në botëkuptimin publik si një element të huaj i cili kushdo që dëshiron ta mbajë atë le të “shkojë në vendin e vet” pa marrë parasysh se shumë syresh janë në “vendin e vet” duke qenë shtetase italiane që nga lindja! Të tillë, kanë kontribuar në formimin e një opinioni publik të pa precedent refuzimi të vellos islame si një simbol real i lirisë së femrës për të vendosur vetë fatin e saj në përgjegjësi të plotë para Krijuesit të gjithçkaje.
Në realitetin e përditshëm vëren se gjithkush ka një perceptim të vetin për lirinë e individit. Mund të arrish të takosh njerëz të cilët janë mjaft të hapur ndaj lirive dhe hapësirës personale që një individ duhet të gëzojë por kjo për aq kohë sa nuk ke ndonjë ndërveprim interesash me to. Të ndihmuar nga impakti që emigrimi i ka sjellë kontaktit të njerëzve me kultura të ndryshme të cilat dashje pa dashje bashkëjetojnë në të njëjtin territor, është mundur të zbutet disi ashpërsia e perceptimeve që u imponohet individëve nga elementët e jashtëm të sipërpërmendur. Sado tronditëse të jetë përballja e një femre muslimane me mendime të tilla, ato gradualisht arrijnë ta ndryshojnë këtë perceptim tek njerëzit me vetë shembullin që japin në jetën e përditshme. Shembuj këto, konkret të një pavarësie dhe lirie reale të admirueshme që gëzojnë nga Islami.

rev. Familja
(gusht, 2010)

Ajo ditë e zakonshme

Duke hecur rrugës, e perqëndroj shikimin mbi një stendë të kuqe. Sipër në të ishin të shkruara fraza rreklamash tashmë të bëra krejtësisht të pa lexueshme nga grisjet e shumta që kishin marrë ato ditë. Shtresat e letrave të posterave elektoral krijonin më tepër ndjesinë e shkatërrimit dhe rrëmujës së një fushate të egër partiake. Dikush kishte grisur një ditë më parë posterin e kandidatit të seksionit pranë lagjes ku banoj dhe kishte vendosur të zhubravitur mbi siperfaqen e stendës një tjetër fytyrë kandidati me një tjetër zlogan tashmë të njëjtë me të tjerat. Unë mbeta aty përballë duke e vështruar me vëmëndje sipërfaqen e telës e gati sa nuk u neverita nga buzëqeshja e shtirur e kandidatit për kryetar bashkie. “Shpresoj të mos fitoj ky -thash më vehte-se më pas çdo gjë do të katandiset për më keq. Fundja, unë nuk do të rri gjat në këtë vënd, le të bëj çtë dojë”. Eca përpara e pas disa hapash mora kthesen që të çonte për tek rrugica e pallatiti tim. Edhe ai prej disa kohësh tashmë kishte rënë preh e luftes së posterave. Gjithmonë pyesja veten se kur ishte momenti që i zëvëndësonin, se në ç’ore vinin pjesëtarët e një partie për t’i heq ato të partisë tjetër e kur vinin këto për t’i hequr të tyret, a mos vallë takoheshin ndonjëherë me njëri-tjetrin? Tek sa imagjinoja skena zënkash cubërie partiake hyra në shkallët e pallatit duke u gjëndur heshturazi në shtëpi. Si gjithmonë, nxitoja për t’u zhveshur duke mos ditur se çka të hiqja më përpara: gishtat e këmbëve largonin sandalet, gishtat e duarve largonin spilat, mbas disa sekondash e gjeja veten me flokë të liruara e me rrobat e shtëpisë. Mbas një freskimi të shpejtë me ujë të ftohtë zhytesha e çliruar në krevatin tim të rehatshëm. Ajo dhomë nuk kishte tjetër përveç se një krevat e një skrivani, aq më mjaftonte. Gjdo gjë ngadalësonte përreth meje, ndërsa për brënda nxitimi më gërryente. Nuk dija çka të bëja më përpara, mendoja për drkën e cila duhet të ishte gati, për shkrimet e mia që më prisnin në kompiuter për mailat që më duhet të lexoja urgjentisht, për nepsin që me kish kapluar ndaj asaj kajsisë që ishte në frigorifer, duhet të lexoja ende librin që shkarikova dje nga interneti, ende artikulli për përkthim, më priste skadenca e materjalit për botim, redaktimi i librit po më tërhiqte, telefonata në sekretari duhej bërë me urgjencë, provimi po më priste mbas 2 ditësh e provat për programin televiziv do te zhvilloheshin në mbrëmje para se të shkonim për të ngrënë darkë ndërsa letrat për t’u postuar gjëndeshin të grumbulluara përmbi tavolinë! Ohh, nuk po mundesha më të mendoja! U ula në krevat me duar mbi koke e heshtur për disa sekonda me rradhë. Si herët e tjera në kësi rastesh mbingarkese, vendosa të bëja një listë me të gjitha punët e rëndësishme që më prisnin në bazë të rendit kohor dhe urgjencës së tyre. Mbas shkrimit me detaje të gjithë punëve që më prisnin, nis të përgatis menjëherë qumështin e ftohtë me nescafé dhe përfundoj kajsinë time të shumëpritur. Shijoja relaksin sikur çdo punë që më priste, tashmë e renditur në letër, të ishte e sistemuar dhe e renditur edhe në mëndjen time. Renditja e tyre më largoi çdo kaos dhe panik që me ishte krijuar, e qetësia e pushimit me kaploi. Veranda freskonte vapën e mesditës me anë të rrymës se ajrit që shtriheshe përgjat siperfaqes së saj pa pushim. Kodra e ndodhur përballë të frymezonte freski nga vetë ngjyra jeshile e pemëve të larta që përshkruante sipërfaqen e saj. Gjelbërimi për shkak të pranverës së sapo kaluar ishte akoma më i fuqishëm. Provoja të imagjinoja sikur mbas saj të ishte deti i cili gjëmon me dallgët e tij mi shkëmbinj, por vapa pickuese me kujtonte se ndodhesha në atë qytet të rrethuar nga malet. Ajo shije më trasportoi në kujtimet e qeta të tetëvjeçares kur me shikimin e lodhur nga vëmëndja e stërzgjatur nga mesimi në klasë, përtej dritares vështroja “kallmin” e Durrësit pas se cilit gjëmonte deti Adriatik. Djemt e klasës më rrëfenin se në atë kodër kishin zbuluar tynele të ndërtuara që në kohë të pushtimit të Italisë dhe Enveri kishte urdheruar të shfrytëzoheshin për qëllime militare.. Mbas gotës së frapésë vëndin e kishin zënë “lulet e diellit” që mami mi kish dërguar simbas porosise që nga hera e fundit që kish ardhur për rinovim dokumentash. U ndieva e kënaqur, e tek sa lulet e diellit nuk po mbaroni, unë nuk po dia të reshtja së ngrëni. Më duhet gjithmonë një forcë e madhe për ti dhënë fund nepsit tim, edhe pse ky i fundit nuk ndikonte aspak në atë shëndoshje që nëna shpresonte prej meje. Përtej verandës zërat e studenteve në oborr sikur më zgjuan dëshirën time për të zbritur e për t’ja nisur studimit serisht. Mbledh rrobat e hedhura mbi krevat e nisem të rivishem për të dalë. Kësaj rradhe me një përtesë më të madhe se zelli me të cilin u pata zhveshur në të hyrë. Mbath përsëri sandallet, e kërkoj nëpër dhomë se ku i kam hedhur spilat e shamisë. Asnjë hërë nuk i gjej në vënd ato të shkreta spila e gjithmonë më humb nga një nëpër dhomë. Buzëqesh me imazhin që më krijohet në mëndje tek sa i kërkoj nëpër çimento, ndoshta ndonjë dite duke u ulur diku do të më ngulen në trup mua apo dikujt tjetër. Zgjedh ngjyrën e shamisë më të përshtatshme e pasi e vendos mbi kokë, mbyll dhomën e zbres në sallë të studimit.

Qershor, 2010
vajada

Le maniere per demolire l’Islam in Albania

http://www.mondoraro.org/2010/07/12/le-maniere-per-demolire-lislam-in-albania/

Ermal Bega, Direttore dell’Istituto di Studi Orientali a Tirana, racconta approfonditamente, in questo testo, la recente storia dell’Albania, dei suoi regnanti e governanti, e di come, nell’arco di un secolo, l’Islam, la religione cui appartiene l’80% della popolazione albanese, sia stato demolito e strumentalizzato, prima con l’avvento del regime comunista ateo e materialista e poi, con l’avvento della democrazia, da parte di uomini politici più o meno loschi e immorali che non avrebbero rispettato il volere della popolazione di fede musulmana. L’auspicio è che l’Islam torni ad occupare un posto preponderante per la società albanese, come accadeva originariamente, senza dover scendere a patti o compromessi di vario genere per dichiarare e manifestare il proprio culto.

L’Albania, o meglio dire “l’Albania dell’anno 1912” (anno in cui essa venne divisa in quattro parti, tre delle quali furono “regalate” agli stati limitrofi ad essa), è uno dei paesi con il maggior numero di popolazione mussulmana in Europa (più del 80% della popolazione). Qualora calcolassimo gli indici percentuali della popolazione musulmana su tutto il territorio etnico Albanese, vedremmo che la suddetta si sposterebbe fino ad arrivare alla cifra del 98%. Evidentemente questa fu la ragione principale per la quale nella “Conferenza degli Ambasciatori” a Londra nel lontano 1913, vennero stabiliti i confini politici dell’Albania come gli vediamo oggi. Questa fu la maniera più facile per dividere e dominare queste terre con la maggioranza assoluta di abitanti musulmani in un territorio Europeo. E così avvenne. Le potenze straniere ci divisero, ci misero in conflitto, ci lasciarono in uno stato di povertà assoluta imponendoci tutto quello che dovevamo fare mettendo le loro pedine al governo a fare solo e soltanto i loro interessi. Così, questi musulmani poveri economicamente ed indifesi di fronte a tale dominio vennero messi al loro servizio. Tale strategia non fu eseguita soltanto nelle terre albanesi, bensì anche nel allora debole Impero Ottomano e nei territori arabi i quali vennero divisi in quasi venti stati con governi diversi tra loro.

Ma ritorniamo al nostro discorso che tratta le ragioni e i metodi usati per la disintegrazione della nostra identità musulmana albanese. A cominciare dal ex primo ministro albanese Fatos Nano il quale in un incontro organizzato dal Consiglio del Europa disse che l’Albania non può più essere identificata come un paese con maggioranza della popolazione mussulmana, [anche se la percentuale dei musulmani in questo paese è altissima (80%)] perchè tra questi fedeli dell’Islam in Albania, solo una piccola percentuale tra di loro è praticante, l’altra parte di religioso ha solo il nome… D’altro canto egli non ebbe tutti i torti. Provenendo quest’ affermazione da colui che dirigeva il governo Albanese ed il partito Socialista (PS) non stupisce il fatto che egli stesso e la magior parte dei membri di questo partito sono della fede cristiano- ortodossa (molti dei quali non sono nemmeno di origini albanesi bensì sono greci, vlach, rumeni, slavi ed anche ebrei ect.). In questa sede non si ha l’intenzione di menzionare nomi in particolare, perchè questo elemento si può intravedere in modo chiaro dalla loro religione, i loro nomi e cognomi i quali non hanno la provenienza né Albanese né musulmana. Vale la pena accennare ad un fatto molto rilevante in merito: per gli albanesi era d’uso comune allo scopo di farsi distinguere dai loro vicini limitrofi, usare nomi e cognomi di origine musulmana (in questa sede si prende in considerazione anche qualche famiglia ebrea la quale per far perdere le tracce della loro origine si sarebbe “islamizzata”). Un esempio molto rilevante a questo proposito fù l’ex dittatore e capo del Partito Comunista in Albania (dal 1941-1985) Enver Hoxha. Egli, radunò vicino a sé le persone più note della fede ortodossa cristiana (più del 50% dell’ ufficio politico del Partito Popolare di Albania era ortodossa di origine non albanese) e li mise a capo delle più importanti istituzioni dell’istruzione, dell’arte, della politica, della cultura ecc.

Abbiamo estratto delle parti molto importanti a questo proposito da due libri di autori arabi, i quali hanno trattato in modo esauriente le caratteristiche del regime di Enver Hoxha, nei quali si legge: ”Sadik Premte, uno dei dirigenti dell opposizione fuori dall’Albania, afferma che Hoxha proviene da una famiglia ebrea molto nota a Tirana. Suo nonno divenne musulmano nel secolo XIX per raggiungere i suoi scopi personali, praticando allo stesso tempo anche la propria religione ebraica, lo stesso fecero anche i suoi discendenti. Continuando le sue affermazioni Sadik Premte racconta che il padre di Enver Hoxha si occupava di riba’a (“l’interesse” vietato dal Islam), per via delle sue ricchezze, esso aveva stretti contatti con il palazzo reale nel periodo tra le due guerre mondiali. All’epoca, Enver Hoxha, fu mandato a studiare a Parigi grazie ai favori del Re dell’Albania, però è noto che i suoi studi furono pessimi e venne bocciato fin dal primo anno di studi, così fece ritorno in Albania. All’ inizio della seconda guerra mondiale, Enver Hoxha strinse relazioni sospette con le autorità serbe”. (Muhammad Hanifa “L’Islam e i musulmani nei Balcani”, pagina 389-390). Invece da un altro libro traiamo le seguenti righe: “…è stato confermato da molte fonti sicure che Enver Hoxha, il Capo di Stato dell’Albania Comunista faceva parte del gruppo degli ebrei. I suoi rivali hanno provato che esso era sionista e Donmi (Dönme), molte delle prove derivano dal fatto che esso fece guerra a tutte le religioni (sopratutto all’Islam) allo stesso tempo mostrava una premura particolare nei confronti degli ebrei” (Fondatore di questo gruppo era Sepetai Zevi nato a Izmir nel 1623, il quale si era convertito al Islam solo in apparenza ma in privato praticava la fede ebraica, pagina 5. Riguardo a questi elementi sopraggiunti dagli studiosi arabi, decisi di indagare di persona domandando ai vecchi imam albanesi della città natale di Enver Hoxha, Argirocastra. Chiedendo a uno dei vecchi custodi di una delle moschee di Tirana riguardo alle origini di Enver Hoxha lui ci rispose che: “Per quanto riguarda suo padre, la sua era una delle famiglie più buone e generose di tutta Argirocastra, invece Enver Hoxha lui già da piccolo mostrava segni di misantropia. Lo conoscevano tutti già da piccolo perchè litigava sempre con chiunque”. Intanto noi chiedemmo informazioni riguardo al nonno di Enver Hoxha, e lui rispose che: “Era quasi impossibile reperire dati su di lui per via del fatto che Enver Hoxha una volta al potere sterminò chiunque sapesse qualcosa riguardo alle origini della sua famiglia”. E noi ci chiediamo: “Ma perchè mai una persona ordina lo sterminio di chiunque sapesse qualcosa riguardo alle sue origini?” Alla luce di queste rivelazioni, la risposta sembra evidente: “Lo fece per nascondere l’ipocrisia della sua famiglia, sopratutto di suo nonno il quale era un ebreo venuto dalla Turchia (l’allora Impero Ottomano) con la pretesa di essersi convertito al Islam cambiando il nome e le attitudini pubbliche. Era evidente che il loro vero scopo era quello della politica anti -islamica in Albania (cosi come in tutto il mondo islamico) e la distruzione dei musulmani albanesi psicologicamente e fisicamente cosa che successe anche nel Impero Ottomano ed nei altri paesi arabi.

Il ventesimo secolo, può essere considerato anche come il secolo del “trionfo” degli ebrei nel mondo, così come in Albania.

In un certo senso si può affermare che anche Ahmet Zogu fu contro la religione Islamica, ma lui ebbe altri motivi che non ha usati in modo volgare come fece Enver Hoxha il quale affermò apertamente il suo odio nei confronti del Islam e dei musulmani in Albania…

Con l’avvento della democrazia, l’Albania fu liberata dal ateismo comunista cosicché finalmente vennero aperte di nuovo le moschee e le chiese e gli albanesi potettero riavere di nuovo la libertà di culto.

Sali Berisha, il primo capo di stato del Albania pluralista, sapendo che la maggior parte degli albanesi era musulmana (compreso lui), decise che il nostro paese doveva fare parte della Conferenza Islamica cosi come delle altre organizzazioni europee ed internazionali. Non si può negare che questo fu un traguardo molto importante per i musulmani albanesi. Con essa si poteva chiedere maggior aiuto dall’Organizazione per ravvivare la tradizione dell’Islam in Albania cosi come era ancor prima dell’avvento del comunismo e della sua guerra alle religioni. Purtroppo, questo evento durò poco, perchè appena nel 1997 con l’arrivo al potere dei nuovi “Comunisti” cioè del partito socialista sotto il comando di Fatos Nano, si impegnarono a ritirarsi dalla Conferenza Islamica, il che fu una disgrazia per la comunità musulmana albanese in generale.

Purtroppo, le politiche nel nostro paese cambiano a seconda del partito al potere, ed oggi colui che all’ epoca lottò per far entrare l’Albania tra i paesi della Conferenza Islamica, il capo del governo attuale albanese Sali Berisha, ha cambiato totalmente idea pronunciandosi contro ogni adesione futura dell’Albania nella Conferenza Islamica.

In questa sede non si può non menzionare una delle maniere più frequenti ed diffuse per indebolire e distruggere l’islam in Albania, cioé quella dei missionari. I missionari, venuti in tantissimi da tutto il mondo, si avventarono su tutta la popolazione di maggioranza musulmana. Principalmente e di maggior rilevanza nel inserimento capillare al interno della popolazione, furono le diverse sette religiose cristiane (i battisti, i protestanti ecc.) e quelle ebraiche .

Questi missionari sono venuti con l’idea sbagliata convinti che essendo- il nostro popolo- reduce da un regime ateo-comunista, le nostre anime potessero essere facilmente “comprate” in cambio di cibo e soldi convertendoci così nella loro religione. Ahimé non sono stati pochi coloro che accettarono questo losco compromesso perdendo così la dignità umana e l’onore dell’Islam. Essi continuano a perseguire i loro scopi noti e ignoti (celati o nascosti) coltivando quello che vogliono nella nostra terra reduce dall’Islam. Però noi siamo convinti che l’Islam tornerà ben più florido e consapevole di prima…

Non a caso abbiamo lasciato per ultimo nella nostra discussione uno dei fenomeni attuali più dannosi ed efficaci al giorno d’oggi usato proprio come arma contro i musulmani e l’islam: “i media”. L’impatto che essi hanno avuto nell’ Albania post-comunista ha fatto sì che nei musulmani si verificasse una confusione collettiva. Essi, essendo diventati monopoli dei non-musulmani offrono un prodotto culturale molto diverso dai precetti dell’Islam, confondendo così la gente comune che ancora preserva un normale senso dell’etica religiosa. In un paese che non è stato pronto ad accogliere la cultura televisiva estranea dalla loro con valori alieni al senso comune del pudore e della normalità (menzioniamo qui due delle TV principali Albanesi sono controllate a loro volta dai colossi mediatici Greci e Italiani). Cosicché si è formata anche da noi, una cultura della “tv spazzatura” con la sola differenza che da noi non si riesce a distinguere la finzione dalla realtà, purtroppo…

Una delle poche certezze che cova nei cuori dei musulmani, è il fatto che l’Islam, la religione della pace ritornerà a illuminare i cuori di un popolo che da secoli ha cullato i suoi figli con l’amore per l’Islam. Cinquanta anni di comunismo non possono tagliare un tronco dalle radici così robuste. Allora, anche la gente delle altre religioni tornerà a vivere una vita serena e di vera pace!

Tradotto dalla lingua Albanese:

Vajada KEÇI-MANJANI

Njolla mbi dysheme

Natyrisht që ekziston një vakum jo i pa përfillshëm midis njeriur që do të dëshironim të ishim, njeriut që jemi, dhe fundja atij që të tjerët mendojnë për ne se jemi.
Ndoshta nga thellimet e shtuara midis ketyre dimensjoneve, njashtu edhe mblidhen e mpleksen konfliktet e brëndshme tek njeriu. Njeriu nuk rresht kurrë së ndryshuari. Ose jo. Ajo çka përpiqemi të pretendojmë nga vetvetja nuk është e vogël. Matja e vazhdueshme dhe konstante e vëndit që zë dhe vëndit që pretendon se duhet të zësh. Krahasime të vazhdueshme të cilat të bëjnë të harrosh atë që ke, vlerësimin dhe shtrëngimin fort të saj. Shqyrtimi konstant i të metave dhe përpjekja për t’i mbuluar ato, me realitet apo fiktivitet ne mendjen tende apo ne mjedisin me gjer rreth teje. Dëshira për të imponuar qoftë edhe para kohe personalitetin si një të vetëm, ndërkohë që vazhdon proçesi i zgjedhjes brënda në vetvete se cilën prej karakteristikave duhet të paraqesësh dhe theksosh më së tepërmi. Ëndërrimet dhe fanatizmat për disa gjëra të bëjnë të mendosh dhe të nisësh të shqyrtosh mundësinë se diçka është ndërprerë me kaq. Subjektivizmi i mbizotëruar për vite me rradhe i lë vëndin përpjekjeve konkrete dhe të llogatirura me gjakftohtësi. Ëndrat, kupton, që nuk të përkasin më, edhe pse je e vetëdijshme se gjer më sot të janë plotësuar me përpikmëri, por kuptohet, largimi nga disa gjëra të çon në ftohtësi dhe nën vlerësim, ndaj dhe realizimi i ëndrave ftohet dhe bëhet kallkan, e shoqëruar me shijen e hidhur të asaj çka mund të kish qënë në rast se...

Parapëlqen të përfytyrosh gjëndjen sikur të mos kish ndryshuar nga ajo çka dikur ka qën më e mira, edhe pse ditët e arta tashmë janë përzënë me kohë. Përpjekjet e mëdha diplomatike marrin dhenë tek sa vetëdijësimi për realitetin vjen e rritet, nga ku rrjedh edhe lënia pas dore dhe si pasojë humbia e plotë.
Malli për diçka që e ke patur por që je lodhur së kërkuari rikthimin. Hamëndësimi se dikush ka atë që të takonte. Vuajtje, për arsye se e din që të takonte dhe vetë e le të hikë, tash e kërkon me ngulm, ngul dembel, neglizhent, përtac dhe qaraman. I aftë vetëm te të kërkoi atë që analizat e brëndshme pretendojnë se ka humbur, të marë në dorë pseudo përpjekjen për t’ë bërë gjithçka që ajo t’i kthehet mbrapsh: “ E posa të vërej prej jush besim të sinqertë , Ai do t’ju kthej atë që u është marrë nga ju e edhe më të mirë” . Zgjidhja hynore vjen, dhe bashkë me të e sakta analizë e cila tregon shkakun e pësimit, vlerës se humbur


16.06.2010
pas Privatos
shume kohe me parë

Departamenti i Gruas-UAMI

Ne takimin e III-te UAMI-t te mbajtur ne datat 3-4-5 prill 2010 ne Lignano Sabbiadoro (UDINE), per here te pare u zhvillua nje program nga seksioni i gruas se kesaj shoqate.
Fale punes dhe ndihmes se disa vajzave lindi seksioni i gruas se shoqates se U.A.M.I-t i cili çel nje dritare te re bashkepunimi midis femrave muslimane me banim ne Itali. Ai synon te forcoje marredheniet midis tyre per te sjelle nje kontribut te suksesshem si ne shoqerine shqiptare muslimane ashtu edhe ne ate jo muslimane. Grupi i formuar po rritet mbi nje bashkepunim optimist dhe te vullnetshem ne nje klime te karakterizuar nga plot ide ambicioze per te ardhmen. Si fryt i pare i ketij bashkpunimi u mundesua mbajtja e nje koference me teme qendrore “Roli i dijes ne jeten e femres mulslimane”.
Nen drejtimin e programit nga Adelajda Domi (specialiste ne fushen e Ekonomise) mori fjalen Anita Braka - e diplomuar ne Sociologji ne Universitetin e Trentos, pergjegjese e seksionit te gruas ne xhamine e Pergines (Trento) e cila u referoi te pranishmeve temen mbi rolin e femrave muslimane ne perçimin e dijes pergjate historise Islame. Ajo permendi shembuj te nderuar si Aisha - gruaja e Pejgamberit a.s, si njera prej perçuesve me te medha te haditheve mbi jeten e profetit a.s si dhe gra te tjera muslimane te cilat kane luajtur nje rol te rendesishem si ne zhvillimin ashtu edhe ne ruajtjen e dijeve fetare e shkencore. Fale eksperiences ne relacionin e saj ajo theksoi rendesine e rolit qe gruaja muslimane luan ne shoqerine aktuale.
Me pas e mori fjalen Vajada Keçi Manjani publicisjte dhe studentje ne Fakultetin e Ekonomise ne Universitetin e Brescias. Nen vazhden e temes se takimit e cila ishte e perqendruar mbi rolin e dijes ne jeten e femres muslimane, analizoi pergjegjesine konkrete te femres muslimane ne ditet e sotme ne kete rruge kaq fisnike “-kjo pergjegjesi reflektohet ne interesin per studim si dhe kultivim te dashurise per dijen tek vetvetja, femijet dhe tek familja muslimane”-ishin fjalet e saj. Nje vend te veçante ne kete fjalim zuri dhe rendesia e interesimit te muslimanit ne lemi te ndryshme te dijes ne menyre qe te perftohet nje zhvillimin i gjith anshem i shoqerise islame, keshtu dhe femra muslimane duhet te japi kontributin e saj ne pervetesimin si dhe specializimin ne to.
Ndersa Adriana Berisha, studente ne Shkenca Komunikimi ne qytetin e Bergamos, u perqendrua ne analizen e nje gjuhe te zgjedhur komunikimi midis motrave muslimane dhe jo vetem. Relacioni i saj shpjegonte qarte konkretizimin ne ditet e sotme te haditheve profetike te cilat na nxisin per nje etike komunikimi frytedhenese dhe ideale midis njerezve ne pergjithesi e muslimaneve ne veçanti. Eshte komunikimi i thjeshte dhe i paster qe con ne nje bashkepunim te arrire, i cili trasmeton ate cka Islami mbart ne vetvete; Paqe e Tolerance.
E spikatur ishte dhe nderhyrja e Englantina Xhekes, e specializuar ne Administrim-biznes ne Universitetin e Brescias , e cila ne menyre mjaft efektive preku nje nerv te lene zbuluar ne jeten e perditshme te gjithesecilit prej nesh. Ajo analizoi ne menyre mjaft te qarte ndikimin qe televisioni ne pergjithesi ka mbi zhvillimin psikologjik dhe intelektual tek femijet duke analizuar ne vecanti efektet negative manipuluese qe reklamat shkaktojne tek kjo grupmoshe. Nderhyrja e saj u shoqerua edhe nga nje video ilustruese e cila shpjegonte qarte studimet e fundit mbi kete fenomen, duke shpresuar ne sensibilizimin dhe ndergjegjesimin e te pranishmeve mbi kete teme ku shpesh here neglizhohet .
Ne fund te ketij takimi ish nxeneset e Medresese “Mustafa Varoshi” ( Durres), Fjoralba Vrami dhe Vajada Keçi nxiten disa momente çlodhese ne salle duke perkujtuar melodite e disa ilahive.
Falenderojme te gjithe pjesmarreset dhe organizueset per mbeshtetjen dhe gatishmerine e treguar qe organizime te tilla te jene edhe me te shpeshta ne realitetin tone!

Shkrim qe deshiroj të më mbetet ne kujtesë

Vitore Stefa Leka


Ne nje nga ditet e bukura te fillimit te prillit, ne qytetin turistik Lignano Sabbiadoro(Udine) per dy dite rresht u zhvillua takimi i UAMIT (Unioni i Shqiptareve Musliman ne Itali).
Ne takimin e UAMI-t nuk kishte vetem Musliman por dhe pjesemarres te religjioneve te tjere , gje qe tregon se cfar thesaresh ka kultura njerezore. Qe te gjitha fete predikojne mes te tjerave dhe tolerancen , miresine, dashurine njerezore, meshiren dhe devocionin per te tjere ne emrin e ZOTIT.
Keshtu kane qene fete qe ne zanafillen e tyre, qe ne daljen ne skene te profeteve, megjithate njerezimi ka provuar ne kurrizin e tij shpaten e kryqtareve dhe jataganin sic provon sot perplasjet fetare ne Irlande, Spanje e vende te ndryshme te Afrikes , deri te aktet terroriste qe behen ne emer te Kuranit , duke i'u kundervene Atij ne menyre skandaloze.

Kultura po i afron njerezit gjithnje e me shume ne rrugen e Zotit, sic predikojne librat e shenjte dhe kleriket e kulturuar si dhe percuesit e vertet te fjales se Zotit nga te trija fete kryesore.
Takimi ne fjale, u zhvillua ne ambjentet e Hotel Getur ne datat 3-4 prill. Pervec pjesmarresve te shumte nga gjithe qytetet e Italise, nuk munguan dhe mysafire te rralle ardhur nga Kosova dhe Maqedonia, si Dr. Shefqet Krasniqi dhe Zekirja Bajrami, Imam ne xhamine kryesore te Shkupit. Nuk munguan dhe perfaqesues te shoqates se Palestines (Giovani Europei per la Palestina - GEP) me perfaqesues Dr. Taned Demaj si dhe perfaqesues te GMI (Giovani Muslumani d'Italia) dhe Scouts Musulmani te cilen e prezantoi Jasin Baradey.


Fjalen e hapjes se konvenjos e mbajti kryetari i UAMI-t Dr. Alfred Aga dhe menjehere pas tij , foli per rendesine dhe qellimin e krijimit te UAMI-t Hamza Roberto Piccardo, gazetar, publiciste dhe poet. Eshte nga Imperia, i kthyer ne fene islame 30 vjet me pare, Hamza Piccardo vec disa librave dhe perkthimeve te ndryshme fetare ne Italishte, ka perkthyer librin e shenjte te Kur'ani-t po ne Italishte. Ndersa njihem me kete fakt , zmera ime fluturon pertej adriatikut, ne Atdheun tim te shtrenjte ku ka ndodhur gjeja me spetakolare qe ka ngjare ndonjehere ne historine e perhapjes se ketij LIBRI te Shenjte te muslimaneve. Askund tjeter nuk ka ngjare sic ka ndodhur ne gjirin e popullit tim, per te cilin rreh kjo zemra ime prej emigranti. Pra, ka qene nje Kristjan ai qe e ka perkthyer Kur'ani-n ne gjuehn shqipe. Ilo Mitko Qafzezi nga Korca. Per fat thuajse asnjeri nga pjesemarresit nuk e dinte nje fakt te ketille domethenes qe vjen nga nje popull aq i bukur si populli qe me ka lindur dhe mua.
Ne ligjeraten e tyre, Shefqet Krasniqi dhe Zekrija Bajrami u perqandruan me shume ne lidhje me vllazerimin qe meson feja islame mes njerezve. Te respekti qe duhet pasur per fete e tjera dhe kerkuan qe femijte e lindur qe po rriten ketej, duhet pa tjeter te mesohen me gjuhen e nenes si dhe rinia qe ishte e shumte ne salle, sa me shume te shkollohej e te mesonte profesjone e tituj shkencore te ndryshem. Ne salle pothuaj gjithe te rinjte si dhe femrat, ishin neper fakultete, apo nje pjese e tyre mbaruar ato me tituj doktore apo doktoresha, psh Alfred Aga , kryetar i UAMI-T ka mabruar dhe eshte specializuar si otorino dhe punon ne nje nga spitalet kryesore te qytetit te Breshies, ku dhe jeton. Po keshtu zonja Vajada Keci, qe eshte njekohesishte dhe antare e kryesise se UAMI-te eshte diplomuar ne Ekonomi, si dhe zonja Anita Braka , banuese dhe e ardhur nga qyteti i Trentos , e diplomuar ne sociologji. Me diploma dhe tituj ishin pothuaj gjithe folesit dhe perfaqsuesit e shoqatave pjsmarrese apo Xhamive.
Ajo qe me la mbresa te pa shlyshme eshte mirkuptimi , solidariteti dhe harmonia e ketyre vellezerve dhe motrave dhe pse shume nga ata takoheshin per here te pare ne kete kuvend. Per te ftuarit tregohej nje kujdes i vecant dhe respekt i pakufishem nga te gjithe e jo vetem nga njerezit, qe kishin caktuar organizatoret. Pershtypje te jashtezakoneshme me la dhe komunikimi ne mes bashkeshorteve te ardhur nga rrethet me familjet e tyre si dhe me femijte. Nuk pash ndonje diferencim apo stakim te femres nga meshkujt. Perkundrazi! pash respektin qe i behej ne plane te pare femres. Ne nje bisede te lire me disa gra me shami (gra qe jane diplomuar ne fakultete te ndryshme, bile dy nga ato kishin mbaruar masterin) me thane qe, s'ka qene detyrim as nga burri as nga familjaret tane dhe nga askush tjeter. “Shume perflitet per pune te shamive po pse nuk perflitet per shamite qe mbajne murgeshat? pse nuk perflitet qe shami kane perdorur gjyshet tona muslimane po dhe te feve te tjera. Kjo eshte nje deshire e zgjedhur nga vet ne. Shamia nuk na ka penguar te realizojme enderat tona per shkolle e dije, si dhe per cdo deshire tjeter"
Ne daten 4 prill, departamenti i gruas se UAMI-t zhvilloi programin e tyre te cilin e hapi studentja Adelajda Domi.
Anita Braka zhvilloi temen "femra muslimane dhe kontributi i saj ne shoqeri", Vajada Keçi Manjani, ligjeroi temen "rendesia e diturise e te studiuarit ", ndersa Adriana Berisha, studente ne shkencat e telekomunikacionit, zhvilloi temen "Bashkesia ose puna ne grup si celes i sukseseve".
Englantina Xheka e specializuar ne ekonomi, foli per “marketigun dhe reklamat ne boten e femijeve". Te gjitha temat u konkretizuan nepermjet ekranit te maxiscerm-it.



Me te drejte lind pyetja per te gjithe: Po pse lindi nevoja qe te formohej UAMI dhe c'eshte UAMI?
Unioni i Shqiptareve Musliman ne Itali u formua ne mars te vitit 2009 nga shoqata, xhami dhe individe, me prejardhje nga Kosova, Shqiperia, Shqiptar te Maqedonise. Te gjithe jane banues ne krahina te ndryshme te Italise dhe synimi i tyre eshte qe ti vij ne ndihme te gjithe muslimaneve shqipfoles ne ruajtjen e indetitetit Islam dhe tok me te, edhe indetitetit kombetar.

UAMI lindi si nevoje e kohes per te nxitur dhe kultivuar njohjen , ndihmen reciproke, koordinimin dhe bashkepunimin midis muslimaneve shqiptarne Itali. Per here te pare u krijua nje perfaqesim i ndenje i komunitetit musliman ne nivel nacional dhe kjo ne perputhshmeri te plote me rregullat dhe ligjet e shtetit Italian. Nje vit qe nga krijimi, UAMI ka perfaqsuesit e vet ne 25 qytete te ndryshme te Italise. Unioni synon te zhvilloj aktivitete ne dobi sociale ne ruajtjen e indetitetit kulturor dhe fetar, promovimin dhe integrimin ne shoqeri, solidaritet dhe bashkejetes harmonike. Organizon shpesh konferenca, takime, seminare mbi dialogun nderkulturor dhe nderfetar, mbi edukimin qytetar dhe kulturen e legalitetit. Organizon kurse fetare, kulturore, ligjore, gjuhesore dhe sociale. Zhvillon manifestime kulturore, spoortive dhe turistike. Realizon projekte bamiresie ne favor te shtresave te dobta, vecanrishte ne vend-lindje si dhe ku paraqiten situata emirgjence.

Nga aktivitetet kryesore Islame te zhvilluara ne vitet e fundit ne Itali, eshte kuvendi nacional vjetor, ku ftohen Imam dhe intelektual te ndryshem nga vend-lindja apo Italia. Nje aktivitet qe ka pasur shume jehone dhe sukses ka qene koncerti i pervjetorit te pavaresise se Kosoves i organizuar ne Trento ne bashkepunim me "Forumin Alb trentino "(Xhamia shqiptare ne Pergine) ku morren pjes artiste te njohur si Reshat Arbana dhe Adem Ramadani. Me rastin e Kurban bajramit 2009, UAMi organizoi nje tjeter takim me program kulturor-festive ne ambjentet e qendres studentore Breshia . Permbytjet e fundit ne veri te shqiperise UAMi ju pergjegj me gadishmeri dhe ndjeshmeri te plote, duke ndermarr nje fushate mbledhjeej ndihmash humantira ne Itali dhe shperndarjen e tyre direkt ne menyre transparente.

Ne takimin qe u zhvillua ne Ligniano sabbiadoro me 3-4 prill , u prezantuan shoqatat e meposhtem, te cilat aderojne ne Union:
Forum Alb Trentino me kryetar zotin Altin Braka. Shoqata e Shqiptareve Musliman ne Grossetto (Toscana), sekretar Durim Mema. ASIAM - shoqata per integrimin e shqiptareve ne Milano me kryetar zotin Fillim Terzija. Shoqata "Muslimani di Piacenza”, kryetar zoti Arjan kajashi. Qendra kulturore Islamike Emanet ne Trevizo, kryetar zoti Avni Juskovski. Si dhe shoqata shqiptare ne Firenze me kryetar zotin Flamur Kerri.
populli shqiptar gjate rezistences se tij , ka pesuar papushim goditje te gjithefareshme dhe, nga ana tjeter, ai ka marr masa gjithefareshme per te ruajtur indetitetin e tij. Fushata e konvertimeve fetare qe u pat vene re ne jo pak shqiptar, kryesishte ne Kosove apo dhe ne Shqiperi ka ndodhur ne kohen kur dhe orekset aneksioniste te kundershtareve te vjeter te shqiptareve po rriteshin nene pretekstin se "Europa nuk e do muslimanizmin" . Kushedi se sa cinovnik apo politikane u perpoqen te luanin politiken e fondamentalisteve greke apo me tej per te detyruar shqiptaret e varfer te nderojne fene e tyre, pjes dhe e indetitetit te tyre. Ne te vertet Evropa e qytetrimit, as nuk e ka e as do ta ket kete kompleks antidemokratik, qe don te thote shkelje me te dyja kembet dhe brutalisht te drejten njerezore, per te cilen, sakrifikuan shume shqiptar . Eshte shteti Italian qe jo vetem e lejoi nje takim te ketille dhe krijoi kushtet sa me te pershtateshme por, per me teper , kjo menyre e te vepruarit , e zbukuroi akoma me teper demokracine e ketij vendi . Deri sa shqiptaret besojne fene, ajo u duhet respektuar. Deri sa ata jane 70% Islam dhe kjo e drejte duhet respektuar ne emer te indetitetit te tij.


Te gjithe pjesmarresit ne kete kuvend e ndjen veten akoma me shqiptar se sa kur jane te shkeputur menjane, ndryre ne hallet e veta. A nuk duhet dorovitur me dashuri nje takim i tille, qofte dhe se paku, vetem per kete?

Fragment Mbresash nga Kuvend i 3-të i Uami-t

Ne kuvendin e trete te shiqiptareve muslimane ne itali, paraqitet nje klime e mrekullueshme dhe e hareshme. Prania e dy prej hoxhallareve teolog me te dashur per shqiptaret musliman ne trevat e shqiperise kosoves e maqedonise beri te mundur nje klime te arte vellazerore midis te pranishmeve. Ngazellimi hareja dhe dashuria per hir te Allahut ndihej ne ajer. Nje mbingarkim i mjedisit me adhurim dhe perkushtim veç per hir te Tij na mikelonte zemrat dhe na i mbushte syte me ndriçim permallimi. Vendi dukes si i mbushur plot me melek ndersa fytyrat e besimtareve ndriçonin nga dashuria per hir te Allahut. Çdokush deshironte ta mbushte shpirtin e tij me iman, te rimbushte depot e besimit me dashuri per Allahun, me fjale qe buronin prej dy nga burrat me te bereqetshem ne thirrjen e zemrave per Xhennet! Allah e Elhamdulilah ishin dhikri qe buzet belbezonin tek sa prej vesheve dhe prej syve vinte fjala qe vadiste zemrat me fuqi te re adhurimi. Allah Elhamdulilah qe na e mundesove kete takim, Allah elhamdulilah qe na bashkove veç per hir Tend nga vende te largeta larg nga vendi jone. Askush nuk ngopej me fjalet e tyre, askush nuk mendonte se minutat do te iknin aq shpejt dhe se Alfredi do te shpallte me mallengjim fundin e takimin, dhe ne fakt askush nuk iu besonte vesheve kur ai na dha selamin e pershendetjes, kur na ftoi te takoheshim serisht ne Kuvendin e ardhshem. Çdokush pyeste: “pse a mbaroi??” ai takim ishte teper i natyrshem teper i bukur per ti ardhur fundi. Hoxhallaret na mahniten me elokuencen e tyre dhe me largpamesine, me forcen e besimit dhe qendrueshmerise qe shumices prej nesh u ishte venitur. Prej fjaleve te tyre prej gjesteve te tyre vereje nje vendosmeri e cila trasmetohej gjer ne zemer te te pranishmeve duke i ri kujtuar ate force dhe qendrueshmeri qe besimtari duhet te kete ne fene e drejte. Ate force te cilen nuk ka monotoni studimi apo pune prej se ciles te na largoje. Shumekush prej nesh kish vite qe nuk kish degjuar nje ligjerate drejte per se drejti nga nje hoxhe. Ata te cilet puna apo studimi, xhamite e munguara dhe mbledhjet e pakta mes muslimaneve u kishin bere te harronin shijen e embel te ligjerates se nje hoxhe. Kuvendi i uamit mes pemesh e gjelberimi, mes jodit te detit Adriatik percillte ate harmoni shpirterore dhe ngazellim te perbashket te cilen gjithsecili kuptonte se na kish perfshire se bashku. Simbas meje, ajo çka na ngrohte zemrat ishte Rahmeti i Allahut qe kishte shperndare mbi ne. Ai Rahmet e ajo Meshire ishte perhapur e ndihej ne ajer ne çdo frymemarrje. Dukej sikur se bashku me 210 muslimanet e mbledhur ne kete kuvend te ishin edhe 21'000 engjej qe i shoqeronin e i perkedhelnin e i mbulonin me krahet e tyre. Allahu Ekber, ska fjale per te pershkruar dashurine per hir te Allahut, Meshiren e Tij dhe embelsin qe ndien nje zemer kur rreh veç per Krijuesin e saj. Allah Elhamdulilah! Kuvendi i Uami-t kete vit ishte i mrekullueshem, O Allah, na e shto bereqetin me miresite e Tua. Ti je Zoti jone e ne jemi roberit e Tu! Shtoje dashurine per hir Tend ne zemrat tona, dhe forcoje ummetin Islam kudo qe ndodhet. Allahume izzel islami uel muslimin!

Vajada

Gjuha dhe komunikimi strategjik

Gjuha e folur, është thjesht një tingull i cili venitet në ajër, i përbër nga një mori fjalësh me renditje të pa kthyeshme e cila rrjedh si një vijë drejt dëgjuesit. Simbas Omerit (Autorit të Iliadës dhe Odisesë) fjalët janë pjesë përbërëse e një shigjete e cila është drejtuar drejt një shënjestre të përcaktuar. Kjo karakteristikë e saj e materjalizon duke i dhënë një fuqi konkrete në jetën e njeriut. Ajo del si subjekt që paraqitet veç një çast të caktuar i cili nuk mund të ndalet, apo të eleminohet mbasi është thënë. Ky element i njohur mirë nga kultuart e lashta edhe sot paraqitet të jetë thelbësor në mbarëvajtjen e çështjeve të komuniteteve që ndajnë interesa të përbashkëta. Në origjinë të komunikimit njerëzor, fjala paraqitet të jetë forma fillestare e artit duke qënë nga vete natyra istiktive për njeriun, kështu, levrimi i saj në dimensionin e pastër të zërit është mjaft tërheqëse për vetë atë, si një nga rrugët për të arritur qëllimet e tij primare. Në këtë mënyrë ajo është e aftë të rregullojë lidhjen me realitetin që e rrethon, dhe të kthehet në një mjet mjaft të dobishëm për mbarëvajtjen e jetës. Shumë element jane ato që e karakterizojnë suksesin si në jetën e përditshme ashtu edhe në momente të veçanta të saj, ndër të cilat dhe kultura individuale e cila është shfaqja e shumë atributeve dhe sjelljeve personale edukativo-arsimore. Ajo duket në barazpeshë me brëndësinë dhe të fshehtat e personit apo personazhit që shpreh me anë të gjuhës apo të mimikës. Pragmatizimi i komunikimit është një dimensjon i ndërlikuar: efekti që përftohet prej tij, nuk mvaret vetem nga ajo që dëshirohet të përçohet tek ndëgjuesi, por edhe nga mënyra e të përçuarit të këtij mesazhi, nga lidhjet që kanë bashkëbiseduesit, nga konteksti i bisedës si dhe nga shumë faktor të tjerë. Një shprehje fytyre, një lëvizje dore, një nënqeshje e pa kontrolluar, mund të modifikojë në mënyre drastike kuptimin që dëshirohet ti ipet një mesazhi verbal. Është në natyrën njerëzore që së pari të ndalet në pamjen e jashtme fizike për të kategorizuar apriori një individ, kjo për shkak se modelet e veshjes si dhe qëndrimi i tij flasin para se të flas gjuha. Shoqërite shekullare në të shumtën e rasteve vënë në qëndër të rregullimit të marëdhënieve ndër njerëzore (përfshi këtu edhe mardhëniet e punës) aspektin fizik si dhe paraqitjen e jashtme. Ambjenti që na rrethon, është i tejmbushur me informacione, kështu që, natyrshëm lindin stereotipe dhe formate model me anë të të cilave mëndja e njeriut ka nevojë të klasifikojë personazhe të ndryshëm për ti bërë ball këti vërshimi të informacionit dhe alternativave nga të gjitha anët. Kjo tendencë standartizuese është automatike tek shumica e njerëzve, si sjellja më e frytshme në situata të tilla kaotike. Por, ky lloj reagimi paraqitet të jetë dhe i dëmshëm për shkak se sjell përgjithësime të cilat janë negative për individin në veçanti dhë për shoqërinë në përgjithësi. Kështu, shoqëria jonë, në çdo ambjent vuan nga formimi i stereotipeve dhe paragjykimeve, të cilat na jane imponuar edhe nga shkaqet e sipër përmëndura. E njëjta situatë vlen edhe për mjedisin e punës në të cilin pranohen si të mirëqën modele tashme shabllon si për figurën femërore ashtu dhe për atë mashkullore (natyrish në grada të ndryshem nga njëri-tjetri), shpesh herë dhe duke penalizuar të parën si domozdoshmëri për të qënë të sukseshme të pasurit e karakteristikave të kukullës Barbi, pra në këtë rast mbizotëron komunikimi fizik dhe jo ai verbal.

Simbas Stefano Cialdini, në vlerësimin e një personi, ne nuk marim të gjitha të dhënat që kemi në dispozicion për të, por istiktivisht përzgjedhim vetëm një element të veçuar dhe tejet përfaqësues, dhe shpesh herë ky element duket se është pikërisht pamja e jashtme. Kështu, gjuha dhe komunikimi mund të jenë një mjet mjaft i frytshëm për të mënjanuar stereotipin e krijuar ndaj një personi të bazuar fillimisht vetëm mbi pamjen. Kjo për shkak se me anë të komunikimit verbal, në një mënyrë apo në tjetrën personi tregon vetveten dhe brëndësinë e tij përtej paraqitjes. Në këtë mënyrë do të evitohen dhe gabimet në vlerësim që lindin pikërisht nga kategorizime fiktive dhe paragjykuese.

Aftësia e mirë e komunikimit është thelbësor për suksesin e çdo individi, përmirësimi i saj shpie në suksese në punë dhe në jetën personale. Ajo duhet të perceptohet si një aftësi profesionale që mund të mësohet dhe të përdoret për avantazhe në fusha të caktuara. Në këtë mënyrë dhe kultura e komunikimit mund të kthehet në një art më vehte i përdorshëm për dobitë individuale apo kolektive. Studiues si McLuhan dhe Ong, e kanë parë artin e komunikimit në optiken e rezultatit që përftohet nga praktikimi i sakte i tij. Kështu, komunikimi kthehet jo më në aftësinë e përçimit të një mesazi por në përçimin e tij në mënyrë të tillë që personit të cilit i drejtohemi të sillet ashtu siç ne dëshirojmë. Ky aspekt ja vlen të shqyrtohet më thellësisht për sa kohë që na mundëson të përmiresojmë drastikisht mardhëniet e interesave ndër njerëzore.

***

Komunikimi në vetvete është një proçes i vështirë, ndërsa në punë është akoma më i vështirë. Pasi puna të përball me persona të ndryshëm, dhe kjo padyshim e vështirëson ate pasi nuk mund të përdoret një komunikim standart me të gjithë dhe jo të gjithë arrijnë të kuptojnë mesazhin që përpiqesh të përçosh.

Kur flasim për komunikim, nuk mund të rrim pa përmëndur mardhëniet e punës: vënd i cili ka për qëllim arritjen e objektivave profesjonal, paraqitet të jetë një nga sektorët ku ai përdoret më gjërësisht, kjo edhe sepse kemi të bëjmë me interesa jetik si puna dhe biznesi që rregullojnë mbarevajtjen ekonomike familjare dhe shoqërore. Kështu, dhe sociolog të ndryshëm janë përqëndruar në zhvillimin teorik të marëdhënieve të komunikimit në abjentin e punës. Në përditshmërinë e çdo lloj pune, kemi të bëjmë me një mori individësh të ndryshëm: që nga shefi, klienti, publiku, furnizuesi etj. Me to perballemi personalisht ballë përballë, ose me mjetet e ndryshme të komunikimit si telefoni apo interneti. Është e pa mohueshme se komunikimi është element qëndror në aktivitetin e punës. Është element icili na mundëson të njihemi tek të tjerët si dhe të ndikojmë në ambjentin që na rrethon. Të kemi lidhje me to, ti bëjmë me dije për nevojat tona, për aftësitë tona si dhe për ate çka mund të ofrojmë. Sigurisht, që një gjë e tillë do të ndodhte në botën ideale dhe teorike, por për sa i përket botës reale, e vërteta është se në të krijohen konflikte, keqkuptime të cilat sa më shumë të kalojë koha aq mue shumë ndikojnë në natyrën e ndjesive dhe peceptimeve tona në punë duke ndikuar në përmbushjen tonë profesjonale si dhe drejtë përdrejtë dhe në rezultatet e përftuara prej saj.

Më duhet të vë në dukje në këtë pikë se çdo vënd ka rregullat e tij. Hapi i parë drejt suksesit është pa dyshim njohja e tyre, pra, kujt duhet ti drejtohemi, si duhet ti drejtohemi, për çfarë duhet ti drejtohemi dhe cilat janë gjërat që duhet evituar për të mos krijuar bezdi dhe konflikt. Komunikimi i mire pra, është fryt i njohjes, durimit dhe kuptimit të rregullave në një ambjent të caktuar, kjo të ndihmon të mënjanosh si dhe të parandalosh situatat e pa këndshme në të. Njohja e vetvetes si dhe e aftesive komunikuese të gjithesecilit, çon në zgjedhjen e një modeli, i cili i përshtatet objektivave si dhe situatave të veçanta. Nuk egziston një rregull i përgjithshëm për të gjithë individët, për sa i përket mënyrës se si i përballojnë situatat e ndryshme, por ai ndryshon nga personi në person, e rëndësishme është në fakt që të arrihet ekuilibri, energjia dhe harmonia e brëndshme për sa i përket asaj çka don të thuash, dhe të thenurit e saj në mënyrën më të mirë.

Në çdo marëdhënie interesi në jetën profesjonale, është pa dyshim e rëndësishme që kur të komunikohet diçka të jemi efikas në dhënien e mesazhit në mënyrën sa më të saktë dhe të qartë për të evituar keqkuptimet që çojnë në konflikt, pikërisht në një botë ku mbizotëron interesi i ngushtë profesjonal. Në këtë mënyrë duhen mënjanuar disa faktor që të çojne në nje komunikim të varfër dhe si të tilla duhet të shmangen me çdo kusht. Së pari mund të përmendim përçimin e një mesazhi të pa qartë- në çfarëdo konteksti te komunikimit bëhet, ajo duhet të bëhet duke qene i sigurtë se mesazhi është i qartë dhe përcjillet pa ndonjë keqkuptim.

Së dyti, është mirë te mënjanohet mbingarkimi i mesazhit me stërhollime dhe stër zgjatje – kjo pikë i referohet dhënies së shumë informacioneve; një gjë e tillë duhet të shmanget, sepse do të çonte në huti por dhe në përçim jo efektiv të mesazhit. Së treti, është mjaft me rëndësi dhe koha e dërgesës - do të thotë se të komunikuarit në një kohë kur degjuesi nuk paraqet vëmëndje në bisedë, do ta bënte përçimin e mesazhit të paefektshëm. Komunikim lehtëson ndërtimin e marrëdhënieve ndërmjet njerëzve dhe shmang ndonjë mosmarrëveshje apo keqkuptim. Suksesi brenda një organizate shpesh herë bëhet i mundur nëpërmjet komunikimit efektiv në të gjitha nivelet e saj, duke filluar nga punonjësit e thjeshtë e gjer në gradat e drejtursve. Jashtë punës, ai është njëlloj i rëndesishëm, do të isguronte marëdhënie ndërnjerëzore më efektive dhe për pasojë do të siguronte një mënyrë jetese më të shëndetshme.



Vajada Keçi Manjani
Revista "Familja" (prill '10)