Ajo Vello aq e hijshme...

Ajo vello aq e hijshme …
Shkroi:
Naomi Wolf
Perktheu nga Italishtja:
Vajada Keçi Manjani
http://www.lastampa.it/_web/cmstp/tmplRubriche/editoriali/gEditoriali.asp?ID_blog=25&ID_articolo=4984&ID_sezione=29&sezione

Nje grua e veshur me te zeza gjer ne kyçet e kembeve, e mbuluar me shami apo shall, shetit nder rruget e Evropes apo te Amerikes se Veriut, e rrethuar nga gra te tjera te veshura me kanatiere, minifunde apo pantallona te shkurtra. Shetit nen hijen e kartelave publicitare ne te cilat shfaqen foto te femrave te tjera me gjeste tejet provokuese, te cilat sperdridhen duke mbajtur veshur vetem te brendshmet e shpesh here shfaqen gati te zhveshura. A mund te paraqitet ndonje imazh me domethenes per te ilustruar sikletin qe paraqesin traditat dhe zakonet sociale Islame per Perendimin apo dhe anasjelltas?

Betejat ideologjike, shpesh fushebetej kane trupat e grave, dhe islamofobia perendimore nuk perjashtohet nga ky fenomen. Kur Franca ndaloi mbulesen neper shkolla, perdori hixhabin (mbulesen islame) si embleme te vlerave perendimore ne nje kend veshtrim te pergjithshem, duke perfshire ketu edhe statusin e femres muslimane. Ne perjudhen kur Amerikanet pergatiteshin per te pushtuar Afganistani, u be nje propagande tejet negative per talebanet kinse ata nuk i lajonin femrave produktet kozmetike dhe bojrat per flore; kur u rrezua regjimi i talebaneve, gazetaret perendimor e nenvizonin dhe shpesh here duke e theksuar faktin se femrat kishin hequr mbulesen.
A mos valle ne ne perendim jemi duke keqkuptuar rrenjesisht zakonet thellesisht intime te muslimaneve, dhe ne menyre te veçante kuptimin qe ka velloja dhe mbulesa ne pergjithesi (hixhabi)? A mos valle jemi te verber perball atyre qe ne i kemi damkosur si shtypes dhe kontrollues te grave?

Perendimi e interpreton hixhabin si ndrydhes te femres dhe ndrydhes te intimitetit te tyre. Por kur udhetoja neper Vendet muslimane, isha e ftuar te merja pjese ne takime te organizuara veçanerisht per femra brenda neper shtepite e muslimaneve, mesova se sjellja e muslimaneve kundrejt pamjes se tyre dhe intimitetit femeror nuk i ka rrenjet e saj ne ndrydhjen, por ne nje ndjenje te forte te publikes kundrejt privates, te asaj çka i detyrohesh Zotit dhe asaj çka i detyrohet te shoqit. Pra nuk eshte Islami qe e shtyp intimitetin , por ne te gjendet nje ndjenje shume e forte e kuptimit se si duhet drejtuar ne menyren me te sakte dhe te duhur: drejt marteses, drejt lidhjeve qe mbajne jeten familjare, drejt lidhjeve qe mbrojne shtepine dhe ngrohtesine qe fal ajo.
Jasht mureve tipike te shtepive muslimane qe kam vizituar ne Marok , Jordani dhe Egjipt çdo gje kishte pamjen e modestise dhe seriozitetit. Por brenda mureve te shtepive grate dukej se ishin te interesuara per terheqjen, joshjen dhe kenaqesine si çdo grua tjeter ne bote.

Ne shtepi, ne kontekstin e intimitetit martesor, gjeje nje sasi te madhe te brendshme provokuese dhe kremrave per trupin. Videot e festave te dasmave qe me jane treguar, paraqesin kercimin tipik te nuses si pjese e mesimeve qe i japin asaj se si te behet nje femer e mrekullueshme, kercim, te cilin ja ofron me krenari te shoqit te saj. Kjo me bente te kuptoja se ndjeshmeria nuk eshte e pa njohur nga femrat muslimane. Per kundrazi, ajo konceptohet si nje pjese e qenies njerezore e cila burrat dhe grate nuk duhet ta paraqesin ne menyre te perzier haptazi dhe sheshazi – ne forme destruktive- ne syte e te gjitheve.
Shume nga grate muslimane me te cilat une bisedova nuk ndieheshin aspak te shtypura nga velloja apo mbulesa. Per kundrazi, ndiheshin te çliruara nga ajo qe kishin perceptuar si shikimi i pervjedhur perendimor, objektivisht, aspak sensual. Shume prej tyre me thonin se : <<>> Me thene te drejten , edhe mendimi feminist nuk i qendron shume larg kesaj linje.
Nuk kaloi shume dhe ja qe kete liri e eksperimentova edhe une. Nje dite ne Marok mbatha nje “shallvar kamiz” dhe nje shami koke per te shkuar ne treg. Nje pjese e terheqjes qe ndjeja mbi mua mund t’ia mvishja kurjozitetit qe kishte kur shihje nje femer perendimore te veshur ne kete menyre, por tek sa vervitesha neper treg me kraharor te mbuluar, me format e kembeve te mbuluara dhe floket qe nuk te endeshin neper fytyre- ndjeva nje ndjenje te pa zakonte rehatie dhe qetesie. U ndjeva, ne nje fare menyre, e lire.

Femrat muslimane nuk jane vetem. Tradita kristjane ne perendim e pershkruan sensualitetin, qofte dhe ate martesor, si mekatare, ndersa islami dhe hebraizmi nuk kane pasur ndonjehere ate lloj ndarjeje midis shpirtit dhe trupit. Ne keto kultura seksualiteti i kanalizuar ne maredheniet martesore dhe i ruajtur ne ambientin familiar shihet si nje burim shume i madh i bekimeve dhe miresive prej Zotit.

Ne kete menyre mund te shpjegohet arsyja perse femrat muslimane dhe grate hebreje ortodokse jo vetem qe na pershkruajne ndjenjen e lirise se ofruar nga veshja e tyre modeste dhe nga floket e tyre te mbuluara, por ate e shprehin edhe ne jeten e tyre martesore, nivelet me te larta te hares ne krahasim me ate çka perjetohet ne Perendim. Kur seksualitei mbahet privat dhe i drejtuar nde rruge te konsideruara te shenjta- dhe kur bashkeshorti nuk e sheh gruan e tij (apo gra te tjera) gjysem te zhveshur gjithe diten- kur velloja dhe mbulesa bien ne shenjterine e shtepise bashkeshortore, mund te zbulohen ndjenja te thella dhe te fuqishme.
Nder djemte e rinj dhe te shendetshem ne Perendim, te rritur ne pornografi dhe ne imazhet provokuese ne çdo cep te rruges, deshira e manget seksuale gati esht kthyer ne nje epidemi. Eshte e thjeshte per te imagjinuar fuqine e ndjeshmerise ne nje shoqeri e cila i eviton keto, eksperiencat pozitive qe femrat- dhe meshkujt- mund te perjetojne ne nje kulture ne te cilen seksualiteti eshte i drejtuar ne menyre me teper tradicjonale. Qellimi im nuk eshte te denoj keshtu lideret feministe ne vendet muslimane te cilat e konsiderojne mbulesen si nje mjet per te kontrolluar grate. Mundesia per te zgjedhur eshte gjithçka. Por ajo çka perendimoret duhet te arrijne te kuptojne eshte se nese nje femer ne France apo ne Angli e cila zgjedh te mbaj hixhabin, nuk eshte donosdoshmerisht nje shenje ndrydhjeje. Ajo çka eshte me e rendesishme eshte se edhe kur ti vendos te mbash kanatjeren apo minifundin tend- ne nje kulture perendimore ne te cilen femrat nuk jan dhe aq te lira te plaken apo te evitojne dyqanet e luksit te Madison Avenue, dhe jo gjithmone jane te rrespektuara si nena, punetore dhe si qenie shpirterore- ja vlen te mendosh ne nje sfumature akoma me te gjere se çfare me te vertete eshte liria e femres.

Trento dhe pikat e shiut

Nuk di perse e lash kaq gjat pershkrimin e nje ngjarjeje te rendesinshme qe tashme iku. Ndoshta te shkruash te tregosh, per dike qe i del nga zemra, eshte e veshtire,pikerisht sepse varet nga zemra.Thone se çka del nga zemra hyn ne zemer,dhe mua veç kjo me pelqen e me terheq. Te paraqiturit perpara Zotit me zemer te paster. Ka dite qe po mendoja per ate vizite,per arsye se me la mbresa ,po kronikat nuk me pelqejne.Nuk me pelqejne kronikat perveç nese ne te ka ndjenje, dhe per ne te pranishmit ndjenja kish plot. Reflektime qe te duhen kohe per t’i perpunuar e arritur gjer ne shprehjen e tyre.Duhen fjalet e sakta se fjala mban pergjegjesi. Udhetimet e gjata me makine gjithmone me kane pelqyer,per arsye se me le kohe per meditim,me kohen qe nuk ka frena ne ditet e sotme duket qart qe po vien dita fundit. Nuk kisha se çfar tjeter te mendoja tek sa kalonim me makine rruget e Italise.Nje udhetim i lodhshem i gjat qe behej me shtysen per hir te Allahut me kalimin e kilometrave po shenderohej i kendshem dhe i frikshem ne te njejten kohe.I frikshem tek sa makina merte kthesat e maleve pertej Trentos,kur dikush tha se kishim arritur ne dolomite. « Dolomite »,gjithmon me ka magjepsur ky emer, me vinin ne mendje lloj lloj legjendash qe i shpikja aty per aty e perfytyroja hartat e gjeografise ne 8-vjeçare atìhere kur enderroja t’i vizitoja.Me magjepsen keto rilieve,male shkembor qe ngriheshin lart si thika te mprehura qe çanin qiellin. Me kishte dhuruar makinen fotografike ate dite e une lozja me te shkrepurat e saj sa andej kendej si femi. Nuk ishim mesuar me shi ato dit,kjo vinte nga gradet e para te te nxehtit qe ne qytetin tim pervelonte.Edhe pse kishim porositur njeri tjetrin te vishesim trrashe s’na e merte mendja se do te binte debore e shkrire ne shi,posht bente aq vapè. Nuk di se çprisja ate dite,deshira per te ndenjur te gjithe bashke ishte shume e forte,verejta qe te njejten deshire e ndanin dhe te tjere,me erdh keq per nje vellaun tone,ai nuk erdhi,kish pak dit qe kish ardh nga Shqiperia nuk u organizuam dot ndersa Olsi me familjen kish ardh nga Firence, edhe ne me familjet kishim ardh nga Brescia, njera me larg se tjetra,Trento esht shume larg. Tek sa me shihte ghith entuziazem u ndie i detyruar te vinte e te me shoqeronte gjer ne Trento,ishte aq larg, per te qe kish punuar gjith javes ne vape e diell nuk ishte e lehte,ndryshe nga une nuk i pelqejne udhetimet e gjata.Kur me tha se dhe Fredi vinte nga turni i 3-te pyesja veten se perse jemi nis!çfar na shtynte wallahi?!Rasti ishte shume domethenes po nuk na prekte drejt perdrejte ,te pakten ne pamje te parè.Perkundrazi,ai na prekte te gjitheve ne vete dhe ne familjet tona ne te tashmen e ne te ardhmen,ka shume per te menduar... Arritem shume larg trentos, dolomitet afroheshin e debora nuk ishte shume e pranishme,ditet e para te veres se nxehte…Pak e pyeta veten se çdo te gjeja aty,mjaftonte te isha me motrat e mia muslimane e te ishte kjo per hir te Allahut,isha me Eglèn.Nuk e di po Allahu na jep dashuri te forte per hir te Tij,ElhamduLilah. Mbarimi i vitit shkollor nga femijet shqiptar te familjeve muslimane,ne Itali. Kur isha ne medrese,njoha moshatare te mia ne Berat,edhe atje ka nje medrese mjaft te kendshme qe gjithmon e kujtoj me perzemersi.Ndenjem shume pak bashke por me kane lene vertet shume mbresa sidomos mbasi i ritakova disa ketu,sa çudi. Vajza medreseje… Tek sa kthehesha kisha ne mendje njeren prej tyre me nje femi te bukur ne krahe,e kam si fotografi te stampuar ne mendje,nuk e heq dot.Ishim ne Shqiperi,ne moshe fare te re,me nje jete perpara,e kujt ja merte mendja se do te lindim e rrisnim femi ,ne Itali ! Kush donte t’u largonte prej vendit te tij,o Zot,sa i forte eshte rrizku.Atje lart ne dolomite femijet e familjeve muslimane shqiptare po rriten,po shkollohen ,po marin Islam,nen pamjen e shkembenjve te Italise !Feja nuk ka vend te caktuar,feja jon nuk ka dhè te caktuar feja eshte per te gjithe token e per çdo vend qe Allahu ka krijuar e qe jan krijesat besimtare te cilat e bartin fene. Nuk eshte me i mire Arabi nga jo Arabi e nuk eshte me i mire Shqipetari ne Shqiperi nga Shqipetari jasht saj po me i miri esht ai me i devotshmi,e Allahu i ka dhene hapesire besimtarit te praktikoj fen e Tij,se Allahu mbikqyr çdo vend e Allahu sundon çdo vend. Burrat, ne nje ane te salles se madhe me dukeshin si ato pleqt’ e motçem Shqiptare te cilet te ulurr rijne e bisedojne me njeri tjetrin per gjera me rentesi, per fè e atdhe per histori e per te ardhmen.Ja nje grup i fort thoja me mendje, e do te jemi me te sukseshmit nese jemi besimtar.Feja jone eshte feja e suksesit ne te 2ja botrat,Allahu na dhente sukses! Amin Tek sa ktheheshim Beni heshtte,per çfar meditonte,nuk e di…

Nje perkthim i vockel

Nje tregim i vockel Nje vajze po priste udhetimin e saj ne nje salle pritjeje te nje aeroporti te madh. Meqe do i duhej te priste per nje kohe te gjate ,vendosi te blinde nje liber per te kaluar kohen,me ate rast bleu dhe nj epakete me biskota.U il ne sallen e V.I.P-ave per te qene ne nje ambient me te qete.Anash saj qe stoli me qesen e biskotave e menjehete pas tij ishte nje poteri i cili po lexonte gazeten.Kur ajo nisi te merte biskoten e par edhe burri pran saj mori nje,ajo u ndie e indinjuar por nuk tha asgje dhe vazhdoi te lexonte librin e saj.Por me vete po thoshte,”Po ti shif çfar njerezish!Sikur te kisha pak me shume kurajo do t’ja kisha dhene nje grusht …” Keshtu qe çdo here qe ajo merte nje biskote burri prane saj ,pa bere asnje shenje e merte nje tjeter.Kjo gjendje vazhdoi gjer sa nuk ngeli vetem nje biskote e vetme dhe vajza mendoi.”Ah,tani dua vertet te shoh se çfar do te thote kur te mbarojne te gjitha!!!”Burri mori biskoten e fundit dhe e ndau per gjysem! “Ah,tani e teproi” filloi te turfulloi e indinjuar. Mori gjerat e saj,librin ,çanten e saj dhe nisi te ecte drejt daljes se salles se pritjes.Kur u ndie pak me mire dhe nervat i kishin kaluar disi,u ul ne nje stol tjeter pergjat korridorit per te mos terhequr shume vemendjen dhe per te evituar raste te njejta. Mbylli librin,hapi çanten per ta futur brenda dhe ja…………….tek sa hapi çanten pa qe pakoja e biskotave ishte ende brenda e pa hapur. U ndie aq e turperuar dhe kuptoi veç ate here qe pakoja e njejte me te sajen ishte e atij burri i cili qe ulur pran saj i cili kish ndare ato me gruan e pajohur pa u ndier i indinjuar nervoz apo superjor si ajo e cila jo vetem aq por dhe turfullonte dhe ndiheshe e prekur ne seder! MORALI? Sa here ne jeten tone do te hame apo kemi ngrene biskotat e dikujt tetri pa e ditur? Para se te mendojme keq per nje person apo te arrijme ne nje perfundim te nxituar SHIHI me mire gjerat,shpesh ato nuk jan siç duken. Egzistojne 5 gjera ne jete qe nuk i rekuperon dot: nje gur mbasi e ke hedhur Nje fjale pasi ta kesh thene Nje rast pasi ta kesh humbur Koha pasi te kete kaluar Dashuria per ke nuk lufton per te

Ajo çka per ty esht thjesht nje shenim ne leter

Sai,come se avessi a che fare con un diamante grezzo,appena scoperto.Tutti ne sanno i valore,ed cercano dal possessore il possesso.Vengono in tanti ogni giorno ad contenderselo ma il proprietario non sa proprio a chi affidarlo,e troppo caro.Quello che per lui è i l piu bel diamante ,ma l’uomo tende al errore ed lo concede a colui che stima il migliore affidandone le cure sperando che lo custodisca come lui stesso ha fatto. Passa il tempo e l’illusione,apre gli occhi e scopre che a chi l’ha affidato non e degno di tale pregio. Lacrimante prega ALLAH Colui che tutto sa,a Colui L’unico che puo capire il suo dolore la sua incapacità. Ah,il Misericordioso non lo abbandona non lo ha mai fatto Elhamdulilah. Allah sa,Allah conosce ogni cosa,ed sa chi è il piu meritevole di tale bellezza,ed per l’a affidamento non era il tempo debito. Cosi, lo toglie dalle mani del possessore ed lo mette a posto. Passa il tempo e con esso anche il dolore,me negli occhi degli passati contendenti esso non aveva piu la sua luminosità. No, perché adesso il diamante brilla cosi tanto e forte che i loro occhi ormai vecchi ed affannati non riescono piu a vedere la sua lucie,cosi si allontanano. Ad ALLAH soltanto a lui ci si affida. Una persona speciale,lo stava aspettando,è rimasto sempre li,non si è mai allontanato.Lui sa cos’è la bellezza di un vero diamante sa riconoscerlo sia nella polvere sia in fondo ad un pozzo buio,perché lui stesso lo è. La sua luce è inconfondibile,come lo è sempre stata ed come sempre lo sarà. J aRrabbi,adesso diventa tutto piu chiaro! Era lui l’unico degno dello splendido diamante, colui che lo terra sul suo anello da sposo per sempre. Ne risalterà la sua bellezza e brillantezza. Il diamante sarà splendido su di lui ed lui sarà splendido con il diamante. Ecco allora ciò che Allah ha voluto! Ed ciò che Allah vuole è sempre il meglio per noi. El Wedud ,LEHUL ESMAUL’HUSNA

Krijim pas krijimi

Kur Krijuesi krijoi krijimin tone,ne krijesat e Tij ishim te gjitha bashke… Krijese e bukur koha, nje rend njerezish ne toke ,me nje afat te caktuar. I pari babai yn Ademi a.s Krijuesi e din se kush njeri do te jete i fundit. Kush me syte e tij pa bukurite e Xhennetit dhe me pas shkeli token ku kemb njeriu para tij nuk kish shkelur…E kush me syte e tij do te shohi tmerret e dises se shkaterrimit do te shohi te gjithe te vdekur e me pas i fundit ka per te vdekur vet,i vetem .. Para meje ka pas njerez e pas meje prap do te kete. Ka pas nje caktim i cili thote se une do te te takoj ty,se gjyshen time nuk do te ta takoj se kan vdekur para meje e une do te vdes para te tjereve hije qe nuk do te duket me ne toke hija ime. Kane thene te tjere qe ne jemi kalimtare ne kete bote,po Ai Zot e din sa pergjegjesi kemi ne te.

Ekonomia Globale do te shpetohet nga Financat Islamike

Nga : Sabina Morandi
http://www.islam-online.it/econ_isl.htm
http://www.ariannaeditrice.it/articolo.php?id_articolo=17883
Perktheu :Vajada Keçi Manjani

EKONOMIA GLOBALE DO TE SHPETOHET NGA FINANCA ISLAMIKE?


Le te udhetojme pak ne kohe: Prill 2010
Nje ndihme e pa pritur mberrin nga vendet arabe per te ndalur krizen e likuiditetit qe po terheq ekonomine perendimore ne gremine. Financa Islamike e cila per arsye fetare e ndalon spekullimin nuk eshte prekur nga infeksioni i kredive per shtepi i cili pushtoi Shtetet e Bashkuara. Ndihma ofrohet ne kembim te shitjes se naftes ne euro per te kompensuar efektet e zhvleresimit te dollarit. Ja ku kryeqytetet evropiane pranojne me mjaft entuziazem kete propozim, ndersa Shtepia e Bardhe per arsye thjeshte ideologjike, preferon t’iu leshoje bankave kineze asetet e saj, banka te cilat jane tashme prej vitesh kreditoret kryesore te Shtepise se Bardhe. Keshtu, ne Bruksel dekretohet se: qe ketej e tutje do te kremtojme se basku me muslimanet mbylljen e Ramazanit ne shenje mirenjohjeje...
Fantashkence? Ne fakt kemi ecur pak perpara me parashikimin tone...ndaj le te kthekemi ne te tashmen. Behet fjale per pak muaj me pare, ne shkurt te 2008 kur ne mes te krizes se kredive per shtepite qe zuri Shtetet e Bashkuara, ne Bahrejn, nje nga shtetet me te pasura te Gjirit Persik u organizua nje summit mbi financat Islamike.
Pikerisht ate dite, ne menyre befasuese guvernatori i bankes qendrore Rashid el Maraxh dha nje deklarate per gazetaret e agjensise se lajmeve REUTERS ne te cilen tha:
“ …Biznesi i financave Islamike nuk eshte prekur nga pasojat e krizes se huave Subprime (hua teper te rrezikshme te karakterizuar nga nje perqindje interesi dhe rrezikshmeri e larte - wikipedia sh.p). Perkundrazi, kriza e kredive mund te favorizoi perhapjen edhe jasht tregjeve te Gjirit Persik apo atyre Aziatike te prodhimeve financjare ne perputhje me parimet Islame...”
Mbas kesaj deklarate tronditese, guvernatori ilustroi te dhenat e fundit te mbledhura nga instituti bankar Abcb.bh sipas se cilave vlerat e paketave BOND dhe vlera e huave te te cilat jane ne perputhje me rregullat e Kur'anit arrijne 5 miliard dollare.
Keto shifra jane me se te besueshme. Shume analiste parashikojne se ne vitin 2010 fondet ne perputhje me rregullat e Islamit do te gjenerojne nje xhiro e cila do te kape shifrat e qindra miliardave dollare, vlere e cila do te rritet çdo vit me nga 15%. Ky biznes pothuajse nuk u perfshi fare nga kriza e kredive per shtepi e cila preku ShBA-n.
Guvernatori i Bankes Qendrore te Bahrejnit iu pergjigj me miresjellje gazetareve te habitur nga keto rezultate:
“Feja jone, i ndalon huate e bazuara ne interes, apo ne tregetine e borxhit, çdo produkt financiar duhet te jete transparent dhe mbi te gjitha duhet te perputhet totalisht me rregullat Kur'anore.”
Investitori musiman kurrsesi nuk mund te bleje produktet financiare komplekse, si per shembull famekeqi “ colaterized debt obligation” i cili paraqitet enigmatik dhe i pa kuptueshem. Njeri prej shkaktareve kryesore te furtunes qe solli uragani subprime ne Amerike.
Ne vitin 2007 Arab Banking Corporation (Abcb.bh) pesoi humbje te konsiderueshme per shkak te titujve subprime, humbje qe arriti ne 38%. Kjo krize perfshiu pjesen e sherbimeve tradicionale te ofruara nga kjo banke dhe kurrsesi nuk preku llojin e ri te sherbimeve financjare , ato ne perputhje me ligjet Kur'anore. Sherbime qe banka Abcb.bh ka vene ne dispozicion te shume klienteve te saj sikurse kane bere dhe shume banka te tjera.

Pra akoma nuk kemi arritur ne kolapsin imagjinar te ilustruar ne fillim te ketij shkrimi, por mund te themi fare mire se financa boterore vazhdon te dobesohet nderkohe qe fenomeni i ri i finances islamike tashme eshte mjaft i konsoliduar, te pakten sa per te terhequr vemendjen e Perendimit.
Behet fjale per rreth 200 institucjone financiare, me rreth 400 miliard dollar fonde, te cilat rriten me nje ritem vjetor prej 20% nga te dhenat e tre vjeçarit te fundit, kjo duke detyruar institucionet te vendosin tregues te posaçem per to; si shembulli i “Down Jones Islamic Index”. Behet fjale per nje miliard e gjysem musliman te perhapur ne te gjithe planetin.
Ky zhvillim i pa pritur vjen per pasoje e shume faktoreve. Ne fillim ishte Arabofobia e post 11 Shtatorit e cila shtyu shume muslimant te terheqin kapitalet e tyre nga bankat e ShBA duke i investuar gjetke. Kujtojme qe sasia e ketyre kapitaleve u rrit ne menyre eksponenciale pas vales se ngritjes se çmimit te naftes. Me pas erdhi renia e menjehershme e dollarit dhe ne fund kriza e kredive te shtepive. Kjo e fundit shkaktoi nje arrati te menjehershme te kapitalit nga tregu imobiliar ne kerkimin frenetik te vendeve me te sigurta per depozitimin e parave. Dhe ja ku “fondet e Kur'anit” dalin ne menyre te papritur si vendi me i mire per kete qellim.
Ajo çka me teper te ben pershtypje eshte se vendet islamike kane arritur te bejne nepermjete fese ate çka vendet perendimore nuk arriten te bejne me ane te etikes: Ndertimi i nje sistemi financiar te shendoshe, i lidhur ngushte me realitetin produktiv dhe te jene te mbrojtur nga infeksioni i ekonomise kriminele. Loretta Napoleoni ne librin e saj “Ekonomia maskareshe, ana e erret e nje rendi te ri boteror”, pohon se : “Financat Islamike nuk pranojne institucjone si hadge founds apo private equity te cilat meren me shume fishimin e parave duke i spostuar drejt investimeve me rrisk dhe rendiment te larte.
Paraja, nje mjet i prodhimtarise ! Keshtu paten pohuar fillimisht Adam Smith dhe David Rikardo. Ky parim gjendet i ngurosur edhe ne Sukuk, obligacjonet Islamike te cilat duhet te jene te lidhura me investimet reale. Nje shembull eshte ndertimit te nje autostrade me pagese te cilat nuk kane mundesi te kene qellime spekulative.
Per me teper rrespektimi i konceptit te” haramit” jo vetem qe garanton se aktivitetet financiare te ushqyera nga parate tona te mos i afrohen aktiviteteve si prodhim-shperndarja e alkoholit , duhanit apo mishit te derrit. Por ka te bejne edhe me aktivitete te tjera te cilat Kur'ani i ndalon, si trafikimi i armeve, kumarit apo pornografise. Ketu bien dakord dhe shume laike apo besimtare te feve te tjera. Por kete shume pak banka perendimore e garantojne. Siç dihet gjer ne fund te mesjetes edhe krishterimi e denonte fajden e cila ishte mareveshja per pagimin e nje huaje me interesa te pa perballueshme dhe shpesh here abuzive.
Thenia e famshme aristoteliane “paraja nuk mund te gjeneroj parene” zuri nje vend te rendesishme ne koncilin e dyte te Lionit me 1274. Ne te u ndalua kategorikisht fajde-ja duke e konsideruar si shitja e parave dhe marja e fitimit te saj ne nje moment te dyte, sipas pjesemarresve te ketij koncili marrja e interesit nuk mund te justifikohej nga “kalimi i kohes” duke qene se ne ate epoke “koha“ konsiderohej si prone publike e cila nuk mund te shitej apo blihej. Ndaj kjo u konsiderua si mekat sado te ishte perqindja e interesit.
Ky ndalim aristotelian dhe evangjelik u harrua me perhapjen e tregjeve ne te gjithe boten ndaj me kalimin e kohes ai mbeti vetem ne Islam.
Ne 1970 u krijua Organizata e Konferences Islamike (OKI) me qellimin kryesor bashkimin e vendeve muslimane ne shume aspekte.Ne kete menyre u kthyen ne plan te pare çeshtjet qe kane te bejne me ekonomine islame duke bere te mundur perhapjen masive te institucioneve kerkimore ne kete fushe.
Puna qe kerkohej nga keto institucione nuk qe aspak e thjeshte, behej fjale per pershtatjen e nje sistemi mesjetar nje ekonomie dinamike dhe globale qe po perjetonte nje perhapje marramendese.
Nderkohe qe ekonomistet dhe komentuesit e Kur'anit benin perpjekjet e tyre per te arritur ne nje zgjidhje, çmimi i naftes katerfishohej. Konferenca e rradhes e OKI ne 1974 vendosi te themelonte Banken Islamike per Zhvillim. Institucion ky me qender ne Gedda, i cili vuri themelet e nje sistemi per ndihmat e ndersjellta te bazuara mbi principet Islame, sistem ky i cili paraqitet ne ditet e sotme si mjaft i konsoliduar.Ne 1975 u themelua per here te pare ne Dubai nje banke private me principe Islame, ajo u quajt Dubai Islamic Bank. Kjo solli nevoja te reja si ajo e themelimit te nje shoqate nderkombetare per vendosjen e normave gjenerale dhe monitorimin e interesave te perbashketa.
Pakistani qe vendi i pare i cili dekretoi islamizimin e te gjithe sistemit bankar ne 1979, shembull i ndjekur menjehere nga Sudani dhe Irani. Tashme u be e qarte juristeve musliman se kish ardhur koha te pershtatej tradita pre-kapitaliste nevojave te shoqerise bashkekohore.
Duket se feja Islame eshte shume e favorshme karshi tregtise, para revelates hyjnore Profeti i Islamit e ushtronte vete kete si profesion.
Shprehja e Aristotelit kushtezonte fitimet e finances se “paster”. Islami ndalon veçanerishte “RIBA”-ne, fjale e perkthyer si “kamate” ne realitet do te thote “shtese”. Ne pergjithesi bien ne sy kontradiktat lidhur me interpretimin e kesaj fjale. Sipas disa dijetareve “riba” i referohet te gjitha formave te interesit fiks ndersa per te tjere dijetar ribaja i referohet vetem interesite te tepert. Ne te vertete, pa hedhur poshte principin e kthimit te parave te dhena hua, Islami nuk pranon anen fikse dhe te paramenduar te interesit si dhe gjithashtu te gjitha aspektet e shfrytezimit te debitorit .
Islami perqafon ndarjen e barabart te humbjes dhe te fitimit. Kjo qe nga fillimet e Islamit , atekohe financa qe aplikohej e shoqeronte figuren e personit i cili merte borxhin me figuren e atij qe e jepte ate. Dijetaret musliman qe meren me financat Islamike me te drejte pohojne se ky sistem i pershtatet me se miri nevojave ekonomike te vendeve Islamike pa lene menjane dhe nevojat e saj morale e fetare. Ne fakt dime qe bakat klasike favorizojne ne dhenien e kredive ato qe posedojne kapitalin apo objekte e hipotekueshme qe lihen si garanci. Ndryshe nga financat Islamike te cilat favorizojne individet e zellshem por me pak fonde per biznes. Islami shton edhe nje dimension tjeter ekonomise, ate te lemoshes. Kjo behet me ane te mena xhimit te zekatit, praktik kjo e cila per muslimanet eshte nje obligim fetar. Bankat islame bartin mbi supe nje tjeter mision, ate te luftes kunder varferise. Sistemi i ri i finances Islame bazohet mbi dy principe Mudareba dhe Mushareka. Strumente te tjera “neutrale” si Murabeha (aty ku banka luan rolin e ndermjetesit duke blere vete makinare te cilat i duhen klienteve te saj dhe ja shet me pas atyre duke realizuar nje fitim te sajin), do te mund te luanin nje rol kalimtar i cili do t’i lejonte bankave te realizonin nje fitim teksa presin perhapjen e perdorimit te finances me pjesmarrje.
Edhe shperndarja e fitimit te krijuar nga depozitat bazohet mbi principin e ndarjes ne menyre te barabarte si te humbjes ashtu edhe te fitimit. Llogarite e kursimit ndajne fitimet e tyre ne baze te aktivit te grumbulluar nga institucioni dhe llogarite e investimeve te destinuara per te financuar sipermarrje ekonomike te vecanta ndajne fitimit e krijuar nga keto investimet. Nese e shohim nga pikepamja laike mendohet se nuk te ngushellon fort fakti se garantet e vetem te ketyre koncepteve te virtytshme jane autoritetet fetare te cilat vigjelojne mbi virtytet e bankave Islamike, te njejtat qe vigjelojne dhe ne therjen e rregullt te kafsheve sipas parimeve Islame. Por perballe katastrofes ekonomike te shkaktuar nga spekullatoret, pranojme se nuk do te na vinte keq edhe nese Papa ketu ne perendim t’i rikthehej tradites kishtare edhe ne kete fushe duke denuar ato qe luajne kumar me te ardhmen tone.

Kryengritja e pikave te shiut

Kryengritja e pikave te shiut


Njerezit kur bashkohen ngrihen ne qiell ndersa pikat e shiut kur bashkohen perplasen ne toke…
Kur avujt e nxehte mbulojne njeri tjetrin,bashkohen here lehtshem here vrrullshem dhurojne gjithe qenien e tyre per te lindur rrèke shiu, se bashku ashtu te qendrojne sa te kene jete.
Avuj te ngrohte,te pa ditur se ku po shkojne e se nga ku jane nisur.
Dikush nga nje siperfaqe e lemuar oqeani, dikush nga balli i djersitur i nje gruaje shtatzene, dikush nga lotet e ndonje femije qe po jep shpirt .Dine vetem te avullojne,kjo eshte jeta e tyre monotone.
Ne qiell shef shume te tilla,aq te imta te pa njohura,pa identitet.
Te dorezuar e lene veten te terhiqen lart ne qiell,pa fuqi per te lavizur,nuk e komandojne dot veten,sikur jeta tyre nuk ka kuptim,sa gjera nuk dine.
Sa me shume te ngjiten lart ne qiej aq me shume takohen me njera tjetren.Ne anonimat tregojne historite e tyre te dhembshme,historite e tyre te gezuara dhe ato pa histori heshtin.Aty rruges, njifen se nga vijne ne çbote kane jetuar e kuptojne se edhe pse jane larguar ata,bota me siguri nuk ka ndryshuar.Sa pishman u pat mbetur ai pasivitet po ato mund te kthehen!
E kthehen, te kete here te bashkuar te tere, te dalin nga anonimati,te bashkohen e te fuqishem te ndryshojne diçka.Ti tregojme botes se kush jan ,ta ringjallin ate e me pas bota do te njoh,do te kuptoj,do te ndryshoj...
Te bertasin ulerasin ne nje ze te gjithe mbase do t’i ndegjojne!
-Ejani te bashkohemi te biem vrrullshem permbi bote!
Rreke shiu te disiplinuara si ne rreshtat e ushtrive,te lindura te bashkuara plot kurajo e eufori,kalojne skajet e qiellit !Formojne shkrepetimen bubullimen formojne shiun edhe bresherin bien mbi bote pa pushim.Te bertasin ulerasin keshtu do t’i ndegjojne!
Erdhi çasti i shume pritur merni forca miqt e mi pergatituni se perpara eshte toka dhe pak ja dhe pak… heshtje.
Ne fakt ndryshoi gjithçka... bota hapi çadren.

Me i dashur se njeriu i dashur

Me i dashur se njeriu me i dashur,namazi. E din, s’mund te jetoj me dot pa ty. Ne perberesit e gjakut tim tashme je dhe ti. Nuk mund te pershkruaj dashurine qe ndjej kur ne mendje me kalon emri yt,çdo çast. Lum dita qe te njohta. Imagjinoj rikujtoj perjetoj lumturine ne momentet qe qetesohem kur jam me ty. Dhe ja, sekretet e papershkrueshme marin trajten e heshtjes,me sigurine e plote qe ti tashme i din. Dashuri e pandashme, embelsi e papershkrueshme Ah çfar durate me ka bere Zoti im me ty. Sapo te kujtoj buzeqesh lehtshem ,çfar ndjej veç Krijuesi e din. Doja te te thoja qe me mungon,me ka mar malli shume per ty,po ti e din,e pret qe une te vij e une dua te vij,e gjithme do te vij,prandaj te kam. Trupi im te ngrihet nga shtrati, te ndez driten te lag gjymtyret e te ve ballin ne sexhde!At’here kur askush nuk me sheh.Sa me ka mar malli per ty.Shpirti po me shperthen nga trishtimi,perqendrimi i tij eshte bere aq i larte e i rende,si gur qe me peshon nga brenda e lotet marin e rrjedhin nga syte. Ti je shpetimi im ,je qetesia ime ,si mund te jem e plote kur nuk te kam,si mund te kem gezim kur nuk je me mua sepse kur kam gezim e ti nuk je,shpirti im nuk gezon,te betohem sepse ate e ploteson veçti. Te kam thene,po ti e din,mua nuk me interesonje pikellimet ne jete sepse je forca ime me e madhe ,je siguria dhe trimeria imeqe me ty ngul kembet fort ne toke e hedh hapin e sigurt.At’here kur balli im eshte ne sexhde,prej teje mar force.Drite e syve e me shume se aq.Shpetim i zemres e me shum se aq.Te ka m thene qe te dua,te kam thene qe kam nevoje per ty,me ty do ta kaloj kete jete,me ty do te ringjallem perball Krijuesit tim,do te te mbaj per dore ne diten e gjykimit..stolia ime...shpetimi im. Te lutem behu deshmitar i sinqeritetit tim,thuaji Krijuesit qe une u fala,behu misherim i bindjes sime thuaji Krijuesit qe une u fala...Ti besoj ty lutjet e mia dorezoja Krijuesit tim,Ai nuk eshte larg,e ti je me mua.

Iken koha

Iken koha, dhe bashke me nje ngjyre siç je ,nje tjeter pas pak do te vij.
Ndalohet ne mendje nje kujtim,nje premtim i harruar.
Ku jetojme ? Ne nje mjedis te huaj jemi te huaj.
Nje i urte pat thene se njeriu eshte bere prej dheut ku do te varroset,s’ka rendesi se ku ka lindur,rendesi ka ku do te vdese,me cilin dhe do te behesh nje.Kujt i jep rendesi ne kete jete,kujt drite i gezohesh?çfar te ben te buzeqeshesh me gaz?Ja ulur ne nje erresire…te kujtoj.

Diten kur do te varrosesh te premtoi se nuk do te qesh,te pata thene.Te premtoi se mendja ime do te perqendrohet vetem tek ty.Sa grade te eshte ftohur trrupi,sa e zbehte je bere e sa je nxire.
Te premtoj,do te ulem ne nje cep e do te te kujtoj,buzeqeshjen tendo do kujtoj,e do te shoh rreth e rrotull meje se kush po buzeqesh sot.Aty do ta dua heshtjen mu sikur ti je heshtur tashme.
Çfar po mendon?Po kujton jeten tende ,aty i mbuluar me qefin?Dhe une jeten tende po kujtoi.Jam ulur ketu ne nje cep qe premtimin te ta mbaj qe at’here kur i fika dritta gjendjes tende te ti ngjaj.
A thua brenda meje s’ka me ndjenja ,e menda t’me jet e mpire,ndoshta zemra me ka plasu ashtu siç te plasi ty ! Nuk ndiej gje,nuk ndiej gje dhimbje,sa çudi..Qe kur te pash te fikur e te tjeret te qanin me oii,une buzeqesha siç te pata premtuar.Kur te mbaja doren tende ende te ngrohte e ne vesh te kujtoja:-Kurajo zemer,pas pak do te vij engjelli do te te mar shpirtin,te kujtohet si te pata thene?Shpirtin do te ta mbledhin,e engjej te tjere do ta çojne lart ne qiej.
Me sy buzeqeshes me pohoje e lusje Zotin dhembjet te te mbaronin,ja mbaruan, ketu.
Ah shpresoj motera ime te te ken mbaruar dhembjet ketu.

Naten e mbremshme ndenjem prap bashke,e ti prap me buzeqeshje,teksa mbi qefinin tend te perserisja suret qe te premtova ato qe aq shume i doje ti,i kishe aq per zemer.
Buzeqeshje kur te thoja,-Motra ime muslimane!,nuk ta kish thene njeri me pare,e di.
Jam ulur te te kujtoj,siç te pata premtuar.
Roja jote u bera siç te pata premtuar,te mos vajtonte kush mbi koken tende,ai qe mendjen do ta shkrinte me dhembjen.
Motra ime,nuk te lava dot une, ballin me ere te mire nuk ta leva une.Sa i ftohte ishte bere balli yt kur e putha per here te fundit,poshte tij kane rrjedhur shume lot per dashurine ndaj Zotit tone,me kujtohet...
Te premtoja dhurata kur te ishe ne boten e varrit,ti do t’i njihje qe ishin te miat,ato sure do te te dergoja,pikerisht ato qe doje ti.
Te dyja do te takohemi perseri ne ate fushe te gjer ne ate dite te veshtire.
Jam ulur ketu ne nje cep,per Zotin po mbaj premtimin.

E din..

E din, nje dite po pyesja veten,se per çfare ka nevoj nena ime.
Me erdhi keq dhe u gezova,sa e thjeshte qe ishte,per gjithcka qe kam nevoje dhe une.
Ne jemi njelloj,ne mos njelloj jemi shume te ngjashme.
Te njejtin karakter te njejtin personalitet,me moshe te ndryshme e me fytyr te ndryshme.
Ajo eshte nena ime,une jam nena ime e vogel une jam gjysma e saj ,ose treçereku i saj.
Ajo ka nevoje ,per ate çka une kam nevoje,ajo don dashuri,dhe nese eshte e merzitur,me don mua.
E din,nje dite po rrija ne heshtje,po kur qan nena ime?
O Zot ajo eshte e imja,ajo kurr s’duhet te qaj,perse qan ajo.
Nuk duroj dot,nuk mban dot lekura ime te rrenqethuren e till
Ish nje drridhje shume e forte,ajo ka nevoj per çka kam nevoje une,
Te kujtohet kur ishe e vogel,ne vend qe te me puthte me merte ere.
Rrinte heshtur mbi lekuren time,e psheretinte ...ah sa mire.
E din,sot kur e shoh,ah lum si syte e mi,çfar vegimi perrallor
O Zot,se kur me the Ti per te te kisha meshire meshire a kish ne syte e mi?
Une nuk e di Se çte merzit,per mua eshte normale,ti s’do te me lesh.
Ti do te jesh gjithmone me mua madje e di qe s’do te flesh
A po abuzoj me ty? Po ty s’te ngel hatri sado qe te merzis
Prap ne mua do te kthehesh e une tek ty e rrugen perseri ta nis
Ti me pe duke u lindur une te shoh duke u shuar

E çjerr nga heshtja

Zot i Madh mos me ler Te dorezohem une po druaj Jeten ne dore Ti ma merr Ja Rrabbi me te s’po luaj Dikur me erdhi frymezimi Tek sa droja gjat meditimit Ne preher e ulur duke mbajtur Librin e madh te perkujtimit Me perplasi me goditi Sa nga duart s’me rreshkiti Me dha ndjenje me drodhi shpirte Kur me verboi me ate drite Lagur fleteve prej lotit Meditim kur isha humbur Meditim kur shpresoja Te prisja jeten me te lumtur Te hesht ngadale te hesht pa gaz Te rrij ne heshtje a te bertas Te hesht amani te mos e marin Lerm sa te vij goditja varrit Se nje dite do te vij veç drite Se do te kete aq shume drite Se i verberi do te nis te shikoj E memeci te kendoje E kur do te jete ajo dite Libri thote duhet me prite Ku do te jem une ate dite Librat e mi te nxjerrin ne drite T’mi nxjerre librat e une ti shoh T’mi shohe bota e te mi njoh T’me njoh çdo veper e çdo mendim Ne heshtje te pres gjykimin tim Do te vij kjo dite ja Rrabbi im Ku do te jem une ne ameshim? Ku do te jem pas dites se varrit A ne driten Tende a ne drite te zjarrit

Loja e kohes

Loja e kohes Sot ishte neser ,dje Neser do te behete sot, neser Sot do te behet dje, neser Sot jeton te djeshmen,me kujtime E tashmja nuk egziston Ne çdo sekond jeton te nesermen Çdo sekond behet dje,kur kalon Ne mendjen tone eshte koha S’do te thote qe eshte si ne mendjen tone Them se koha na mer me vete Them se koha eshte jeta jone Vetem ne jetojme me kohen Kush prej gjallesave te tjera e ben Kur Zoti jon na krijoi mendjen Vendosi ne te edhe kohen

çte mendoj per ty

Te pyeta-Per ty si jam ? Si nje kristal je trasparent Dhe kur me vete une te mar Leshon ndricim e rrezet vetè E une lehtshem tu pergjigja Ti je si hena mbas nje reje E kur henen e fsheh dhe mali Drita ime ze bien e zbehet Mos u merzit e mira moj Se sado larg te qendroj dhe mali Se sado drite te fshehi hena Prap ke ty ajo drite do te ndali Po buzeqeshja une ngadal Moj hene e bukur ke te drejt Se shiu per ne eshte meshire Kur lehtshem rete i zen e tret Sa vjen toka rrotullohet E hena nje dite do jete mbi mal Naten e bukur do te erresohet E drita e saj do te te zer ngadal Do te te zer ty e vetmja drite Qe per se largu ka udhetuar Qe ka pritur me mijra vite Veç ne ty per tu qetesuar Miresi pra jane keto rete Zoti shtofte miresine e tyre Se pas çdo reje qe fshihet hena Do te vije dita do dal ne krye

Ate nate per ate qe e ben te Arte

Eshte nate e thyer,e heshtur pa veta
E ngrysem e zhgenjyer se nuk erdhe u trreta
E nismen menjanonte heshtjes i linte vend
E une nis e shkruaj e shkruaj pa rend

Duhet te ishe ti te te flisnja perçarte
Te me vinte zor per nje maj e nje mjalte
Te me thoshe ne heshtje boll mè se na plase
Ku e ke fjalen e gjore hidhe tutje perplase

Ne heshtje zhgenjehem ne heshtje buzeqesh
Ne mendimet e mia ti pa reshtur ngerdhesh
E flas per ty e per ty te te flas
Ne gjum te te le e me te te godas

Te ngrihesh te nesermen pa mish e pa shpirt
Ti mendon se prej meje do te ikesh nje dit
Do te ikesh i vdekur se gjall te te lej
Ne zemer i prekur me lekuren pertej

Ta bej dhe une si ty ja te flas me vete
Te te le me gjume ne sy te lundrosh neper dete
Te te zgjoj ne mes te nates aty ku s’me njef me mua
Te therrasesh emrin tim duke pyetur a je zgjuar

Pa i thene gje asnje sjpirti...as njerit... as ty

Figura ,eshte ajo qe e shoqeron njeriun me gjat seç e shoqeron vete shpirti i tij. Trupi mund te jete i tretur ne gropen e varrit por figura e tij mund te vazhdoi te jete nder shekuj me lavdi apo nder shekuj nen terr te plote dhe harrese nen pluhurin e arkivave ku shenohen emrat e te vdekurve. Njerezit qe jane te perqendruar vetem ne jeten e kesaj bote, jane shume te shqetesuar per imazhin e tyre dhe per ate figure dhe shenje qe mund te len ne histori, qe emri i tyre te mos vdes me vdekjen fizike. Ndersa nje musliman , nuk mendon se figura e krijuar ne kete dunja perkon vetem me realitetin e individit, sepse mundet qe nje person ne dukje te jete i mire dhe i mbare por ne realitet ben vepra te njerezve te keqin tek sa fshihen syve tenjerezve. Kurse per besimtarin qe eshte i paster si kristal, prap figura e tradheton,ai nuk e komandon dot ate, pikerisht sepse ne kete rast ajo ka te beje me zebra. NEse besimtari eshte i mire i sinqerte i dashur dhe i devotshem i cili nuk ben ndonje veper kushedi se çfar per te len shenje ne zemrat e njerezve , me kete merret vete Allahu, ai qe ka ne dore zemrat e tyre . Nese Allahu xh.sh e don dike Ai e urdheron çdo krijese ta doje ate dhe çdo zemer do ta mbai mend gjer sa te jete gjalle. Po nese besimtari nuk eshte i devotshem, pasiv , nje njeri normal ne pamje te pare , pra faktor te brendshem keto qe kane lidhje pikerisht me zebre, ne menyre direkte ndikojne ne figuren e tij. Edhe pse nuk ben mekate te medha apo te renda , ne syte enjerezve eshte nje njeri normal qe nuk i ben keq askujt, prap nuk ben figure te mire. Sepse tham qekjo ka lidhje me zebre. Nese Allahu nuk e don ate individ atehere asnje krijese nuk do ta doje ate, edhe pse ai perpiqet qe ta permiresoi imazhin e tij me fjale dhe vepra te pelqyeshme, qe arrijne vetem ne vesh e jo ne zemer, do te deshtoi. E do te tregoi se ai i jep rendesi figures se tij ne kete jete dhe neglizhon ate te botes tjeter qe ka ne thelb Allahun dhe gjykimin e Tij per ate individ. Duke bere ne kete menyre nje gabim te madh. Figura eshte ajo qe me se shumti eshte ne dore te njerezve. Ajo mund te manipulohet , te pershperitet mbrapa kraheve , mund te udhetoi edhe me shume se individi te perflitet dhe nuk kontrollohet dot. E vetmja gje qe mund te kontrollosh ne kete situate jane veprat dhe duate ne drejtim te Atij qe ka ne dore zemrat. Qe mesazhi i manipuluesit te mos arrij ne zemer por te mbesi veç ne vesh apo ne ajer, dhe te shpresoi se justifikimi qe Allahu e ka bere obligim per njeri tetri te mbizoteroi perpara manipuluesit e dashakeqit. E te shpresoi se ndalimi qe Allahu i ka bere thashathemin dhe te coluri mbas kraheve te mbizoteroi kunder shpifesit dhe atij qe kenaqet me te . Dhe ne fund te ket besim ne sinqeritetin dhe me forcen qe kjo i jep veç te thote “ I lança Zotin, qe din me mire gjithçka”. Dhe ky shpirt mire ta vazhdoi ta mbai sopirti e mire edhe ne kete rast . Po a fitohet keshtu lufta kunder shpifesve dhe dashakeqeve? E çfare ka bere Profeti (a.s) nuk e di. Ndoshta duà per triumf te besimtareve. Kur ndodh qe midis besimtareve te ket ostilitet, aleanca, menjanim te njeri tetri, gjykim perpara gjykimit te Allahut. Dhe shpesh here madje edhe vendosje nese ndonjeri meriton rrizk apo jo. Shume here shume musliman jane te pa drejte. Shume here shume musliman jane te pa fuqishem kunder pa drejtesive te tyre gjer sa shperthejne ne renkim “ O Zot i Lança Zotin” per te shuajtur vuajtjen shpirterore. Ne realitet eshte demtuar vetem figura e ketij njeriu , perse pra ky demtim sjell kete vuajtje? A mos eshte sprove, qe njeriu do te sprovohet edhe ne figuren e e tij; pra figura reale apo fiktive e ketij individi. Perse vuan pra njeriu nga nje demtim subjektiv? A mos eshte kjo nje lloj dashurie per dynjane? Se fundja figura e jashtme vetem dynjas i perket, se ne ahiret do te shfaqet realiteti qe nuk ka nevoje per zbukurime. A mos demtimi i figures se tij araqet demtimin e dynjas se tij? Si reagon ai i devotshmi kur nder njerez i demtohet figura? Vazhdon ne devotshmeri! Nuk i intereson aspak çka mendojne njerezit. Kurse ai qe ka zemren e semure qan se iu demtua imazhi dhe figura duke harruar se kush e ka ne dore ate. Njerezit e kane ne dore qe te manipulojne me ate qe individi nuk ka fuqi , mos e vrit mendjen ,mundohu te mbash aleance me Ate qe mban na dore njerezit.

femrat muslimane feministe

Kongres i trete nderkombetar ne lidhje me Feminizmin Islamik.

http://www.webislam.com/?idt=11290
Perktheu nga Spanjishtja: Vajada Keçi Manjani

Do te zgjas kater dite, nga data 24 gjer me date 27 tetor ne Barcelon te Spanjes. Diskutimet e pjesmarresve do te zhvillohen ne lidhje me opresionin qe femrat muslimane pesojne nen kontekstin e globalizimit.
Pak dit para nisjes se edicjonit te ri , jemi te interesuar te dime se cili eshte bilanci i kesaj levizjeje e cila nisi te behej e dukshme ne nivele nderkombetare rreth vitit 2005 fal Grupit Islam te Katalines (JIC) shoqate muslimane spanjolle. Interviste me zevendes presidenten Ndeye Andùjar.

Kete vit, shoqata juaj organizon edicjonin e trete te kongresit nderkombetar ne lidhje me feminizmin Islamik e cila do te mbahet nga data 24 gjer me date 27 tetor.
Ne vitin 2005, ne kongresin e pare , denoncuat interpretimet maskiliste te teksteve te shenjta, ne kete menyre, kjo, u paraqit si nje levizje per lirimin e femres muslimane ne nivel nderkombetar. Ne 2006 ne perfundim te edicjonit te dyte , theksohej vendi qe zen feminizmi islam si pjese perberese e feminizmit global. A mund te na thoni se si paraqitet sot ai?

Ndeye Andùjar: Eshte nje pergjigje e nderlikuar, per arsye se na duhet te analizojme nje levizje qe eshte ne zhvillim e siper. Eshte e veshtire te japesh nje pergjigje te thjeshte per kete, kjo per faktin se kemi te bejme me realitete dhe histori te ndryshme qe paraqesin karakteristika te veçanta per se cilin vend. Prandaj na duhet te japim nje pergjigje qe te ket lidhe me kontekstin ku zhvillohet ky Kongres. Por ne te njejten kohe ne te gjithe boten eshte pare e nevojshme te pretendohet nje zbatim i sakte i fes dhe te hedhim tutje çdo diskriminim qe ekziston si i tille, pa baza fetare.
Kundrejt kesaj levizje jane drejtuar shume kritika. Thone se behet fjale per nje levizje te influencuar nga feminizmi perendimor, pretendojn se kjo nuk eshte diçka qe e ka burimin nga islami, dhe gjithashtu nuk eshte pjese e tradites fetare muslimane... Ketu po flasim per kend veshtrimin e atyre muslimaneve qe nuk jane ne dakord me qellimet dhe as me punen e kesaj levizjeje.
Por ne fakt eshte krejt e kunderta, Levizja Feministe Islame ka lindur ne vendet me shumice muslimane si Irani dhe Egjipti, apo ne vende si Malaizia apo te tjera, te tilla si ato te Afrikes jugore ashtu sikurse ne gjeneratat e reja te muslimaneve ne Perendim, ne Evrop dhe Amerike.
Nje gje eshte e qarte ne te gjithe boten, se : femrat vuajne nga diskriminimi dhe padrejtesia. Atehere pra, te kerkojme strategjite me te mira per te arritur ne barazine gjinore.
Qe prej shfaqjes se Feminizmit Islamik, kemi verejtur se ai eshte kuptuar ne dy menyra te ndryshme nga vendet me shumicen e popullsise muslimane:
Menyra pare ka te beje me Feminizmin “Perendimor”, i cili nder parimet e saj ka lirin dhe pretendimin e barazise se te drejtave midis gjinive, dhe kjo mendohet se eshte e mundur vetem duke mbajtur fen menjane. Si i tille eshte nje perceptim laik dhe anti fetar, por jo te gjitha levizjet ne kete fushe jane te tilla. Ky vizjon e paraqet Islamin si nje fe maskiliste, dhe pretendon se per deri sa femrat te mos e lene menjane fen ato gjithmone do te perceptohen si inferiore, me te gjitha stereotipet dhe paragjykimet qe shoqerojne femren muslimane ne shoqerite e sotme.
Aspekti i dyte eshte ai i Feminizmit Arab. Edhe kjo pike ka varjantet e saja, pra nuk behet fjale per nje pozicjon homogjen. Kjo rryme e Feminizmit Arab pretendon te theksoj vleren e larte e te qenurit arabo- musliman dhe denon influencen perendimore ne shoqerine arabe por ne te njejten kohe perkon me feminizmin antifetar qe cekem me lart ,pra, mbi vizjonin e Islamit si fe patriarkale.
Ndersa feminizmi Islamik qe ne promovojme, e ka burimin dhe bazat e tij ne lidhje me ceshtjen e lirimit te femres dhe denimin e fenomenit te perceptimit te fes si misogjene maskiliste , pikerisht duke marre burimin nga tekstet e shenjta. Koncepte keto te cilat jane pjese e pa ndashme e feminizmit global. Etiketa qe e shoqeron ,pra, “Islamik” na lejon qe ta kontekstualizojme. Eshte e mundur qe te pajtojme fen, te drejtat e femrave dhe barazin ndermjet burrit dhe gruas. Ne brendesi te te ciles ka nje shumllojshmeri ndjeshmerish dhe perceptimesh.

Pavaresisht ketyre ndryshimeve qe ekzistojne, perse ky kongres e trajton ne veçanti Feminizmit Islamik ?

N.A : Kjo varet nga menyra se si ne e kuptojme termin “Feminizem Islamik”. Qe prej kongresit te pare, shume musliman ne Evrope menduan se kjo ishte nje risi negative , se feminizmi ne Islam nuk ka egzistuar kurre me pare, se kjo ishte diçka e huaj per Islamin… Kemi ndegjuar komente teper agresive, por mbas nje perjudhe kohore mjaft te shkurter, duke perfshire edhe ato te cilet ishin kundervete ne menyre radikale, e pranuan pak e nga pak kete koncept. Aktualisht shume musliman pranojne faktin se Islami mbron barazine gjinore. Problemi qendron ne strumentalizimin qe i behet kesaj levizje, ky eshte nje rrezik qe mund te paraqitet edhe ne te ardhmen. Disa femra muslimane e perdorin çeshtjen e Feminizmit Islamik, por nuk kan te njejtin kend veshtrim per kete çeshtje dhe nuk mbajne nje qendrim ne perputhje me te. Me duhet te pranoj se kjo paraqitet te jete menyra me e efektshme per ta shkaterruar kete levizje

Çfar duhet te themi ne lidhje me kete?
N.A: Aty ku nuk mbrohet barazia gjinore aty nuk ka feminizem!
Disa gra e perdorin kete shprehje , sepse pohojn se mbron poziten qe Islami i ka dhene femres. Por ketu behet fjal per nje devijim te “Feminizmit Islamik”, dhe ky eshte rreziku. Nuk behet fjal per te qenurit nje femer muslimane, ketu behet fjale per Feminizmin Islamik si nje force me vete. Ketu verghe te kete pak konfuzion; Feminizmi Islamik ndryshon nga Feminizmi Islamist, nese mund ta quaj keshtu. Per shembull, ne Egjipt , kohet e fudit disa femra japin Fetva, dhe kjo eshte nje revolucjon sepse , pa pritmas ,femrak kane nje opinjon te kualifikuar dhe te pranuar publikisht ne lidhje me fen, por per çudi ajo çka ato thone ne keto fetva eshte shume konservatore. Ne kete rast nuk kemi Feminizem Islamik,sepse ajo çka me te vertet ka rendesi eshte çeshtja qe trajtohet ne fjalimet e tyre. Edhe nje burre mund te jete nje Feminist Islamik, sepse ne kete rast nuk eshte e rendesishme se kush flet prej tyre burr apo grua , e rendesishme eshte ajo çka thuhet dhe mbrohet ne ate fjalim.

Pra, ju beni nje dallim midis Feminizmit Islamik dhe Feminizmit Islamist ?

Nga kend veshtrimit im, Feminizmi Islamik nuk eshte nje feminizem. Ne çdo rast, nuk ka ne te nje koncept barazie totale ne te gjitha fushat e jetes: shpirteror, politik, economik, social… Nese flasim per komplementaritet dhe nese pranojme se rregullat jane te vendosura sipas gjinise, kjo mund te themi se eshte feminizem siç e kupton Feminizmi Islamik.
Por ne pergjithesi po iepen sqarime, debatet vazhdojne te shtohen gjithnje e me shume, dhe kufijte midis tyre jane me pak te venitura. Ne aspektin lokal, neper shoqata, femrat bashkohen me njera-tjetren, flasin dhe diskutojne, aty mundohen te organizojne projekte te ndryshme. Kjo mundeson qe ceshtja te ece perpara, edhe pse ka mosmarreveshje. Eshte e qarte qe ka nje mori kend veshtrimesh, por neve na duhet te punojme se bashku, duke perfshire ne pjesmarrje edhe persona te cilat kane kend-veshtrime me teper konservatore , fetar ose jo, keto do te na mundesojne te ecim perpara.

Kongresi i cili do te inaugurohet sot do te perqendrohet ne situatat e shtypjes ne te cilat vuajne femrat muslimane sot ne kontekstin e globalizimit.
Konkretisht, cilat jane keto situata opresioni dhe ne ç’menyre mundet t’i pergjigjet Feminizmi Islamik ketyre problemeve?

N.A: Kjo problematik paraqet dy aspekte te ndryshme: nga njera ane qendron neo liberalizmi me pa barazite socjale , ekonomike dhe politike qe ajo shkakton; dhe nga ana tjeter, aspekti politik me fondamentalizmin qe ai mbart, keto te dyja ushqejne njera tjetren.
Pjesemaresit vine nga te gjitha anet e globit, ky fakt eshte shume domethenes per arsye se ne kete menyre do te nund te formojme nje vizjon gjithe perfshires rreth asaj çka po ngjan neper vendet e tjera.
Per publikun eshte mjaft interesante te kuptoi se cilat jane pasojat e fondamentalizmit dhe integralizmit ne shoqerite tona perendimote.
Nuk behet fjale vetem per nje vizjon lokal ,por per ate çka na lejon te kuptojme se ne çmenyre gjithçka eshte e nderlidhur ne kete bote e globalizuar tashme.
Nga njera ane mund te arrijme ne nje perfundim politik, por gjithashtu edhe ne nje ekonomik: Kritikat rreth neo liberalizmit dhe kapitalizmit te eger. Ne kete Kongres ka shume femra qe marin pjese ne levizjet e per bashketa ne lidhje me anti globalizimin. Ne fakt, çeshtjet me kryesore qe duhen paraqitur jane veprimet qe duhen ndermare per te bere te mundur qe femrat te marin pjese ne jeten ekonomike, dhe ne te njejten kohe te zhvillojme menyra te reja pune, organizime te reja per te mbijetuar ekonomikisht pa qene nevoja te robetohen duhe u kthyer ne skllave te kapitalizmit. Kohet e fundit jane duke u perhapur disa levizje shume interesante ne lidhje me menyrat e ndryshme se si grate mund te mblidhen per te bashkepunuar ne grupe apo edhe kooperativa, te tilla, arrijne te financojne projektet e tyre me mikro kredi… Ato thjeshte propozojne te mos jene te varura ekonomikisht perj burrave te tyre , te kene pavaresi financjare .
Vizjonet qe ne te gjithe se bashku propozojme ne keto kongrese, na bejne te kuptojme se edhe ne vende te tjera ka gra te cilat po mundohet te çojne per para çeshtje te ngjashme. Fal pjese marresve nga vende te ndryshme , ne mund te veshtrojme menyren se si nje çeshtje e cila i ka fillimet e saj ne nje vend mund te shtrihet edhe nen kontekstet e vendeve te tjera.

A kane pasur zhvillim ne praktike dy kongreset e me parshme?

N.A: çdo vend ka reagimin e tij te veçante i cili paraqitet ndryshe nga te tjeret.Per shembull ne Malaizi, shoqata Sisters in Islam ka zhvilluar nje starategji per te nderhyre ne çeshtjet qe kane te bejne me grate. Perdorin medjat e ndryshme per te mare pjese ne debate televisive prej te cilave me pare ishin te parjashtuara. Qellimi i tyre eshte te sensibilizojne popullaten. Ato kane mundur te influencojne ne jeten politike nepermjet paditjeve medjatike, gjithashtu kane arritur te bejne te mundur dhe ndryshimin e disa ligjeve.
Ne Nigeri shoqata Baobab, lufton kunder lapidimit te femrave. Ato ne vend qe te vendosin veten ne vendin e “mbrojtesve te te drejtave te njeriut” , -argumentim ky i perendimoreve i cili ne kete rast prodhon nje efekt ktrejt te kundert-, kane mbledhur nje grup avokatesh dhe specjalistesh te cilet kerkojne argumente ne jurisprudencen islamike per te treguar se eshte me mire falja sesa denimi… Keto jane perparime te cilat nuk kane te bejne drejt pet drejte me kongresin tone por jane levizje qe zhvillohen paralelisht me te.

Veme re se prania e meshkujve ne kongres eshte e kufizuar , ato jane vetem tre pjestar meshkuj. A eshte kjo nje vendim vullnetar i tyre? A mendoni se feminizmi islamik ne fillim duhet te ndertohet pa pranine e meshkujve?

N.A: Sigurisht qe meshkujt zen nje vend te rendesishem ne feminizmin islamik. Drejtuesi i kongresit ne kete rast eshte nje burre. Ne nuk perqendrohemi ne nje feminizem vetem ndermjet femrave, edhe nje mashkull mund te jete nje feminist! Por duhet te kemi parasysh qe neve na nevoitet nje mark, nje tribune ne te cilen grate te mund te te shprehen . Nese do te kishte nje pjesmarrje te madhe meshkujsh ne fund do te gjendeshim ne nje situate te veçante, ne ate rast do te ishin burrat qe do i trajtonin problemet e grave ne vend te tyre. Eshte e nevojshme qe te jete nje moment dedikuar shprehjes se lire te grave. Ne fakt ideali do te ishte mesatarja, nje pjese ku grate te flisnin vete per perçeshtjet e tyre dhe gjysma tjeter te jen meshkuj qe marin pjese ne feminizmin islamik. Por me thene te drejten nuk ka shume specjalist ne kete fushe.

Ne rend te dyte, mendoj se nuk eshte e lehte per meshkujt te pranojne publikisht pjesmarrjen e tyre ne rradhet e feministeve islamik pa pasur rrezikun se nje dite do te gjenden vetem ne kete rruge. Perfshi ketu dhe ulemat me liberal detyrohen te ndryshojne qendrimet e tyre per arsye se pesojne presjone te ndryshme. Edhe pse ne rreth e tyre te ngushte ato mbajne nje qendrim te hapur lidhur me feminizmin islamik , e kan te veshtire ta mbrojne publikisht ate sepse ne shumicen e rasteve behet fjale per shoqeri patriarkale.
Sido qofte kjo nuk eshte nje zgjedhje e jona, do te na pelqente qe te kishte nje pjesmarrje akoma me te madhe te meshkujve ne kete levizje. Nga ana tjeter eshte interesante te veresh se publiku mashkullor ka ardhur duke u shtuar here e me shume ne kongreset tona. Kete vit mund ta vertetojme per here te trete kete fakt. Ne vitin 2005 kishte nje pjesmarrje te madhe te femrave dhe paraqiteshin vetem disa meshkuj. Ne vitin 2006 te pakten nje e treta ishin meshkuj. Kete vit do te shohim nese do te perseritet apo jo ky fenomen. Gjithashtu eshte interesante te veshtrosh vemendjen ne rritje edhe tek meshkujt. Ky nuk paraqitet te jete nje debat vetem ne mes femrave, por eshte nje çeshtje qe i perket te gjithe shoqerise.